TOMASZ KAMMEL3 WEEKEND z rodziną • Relacje Czym jest rodzina patchworkowa? Przede wszystkim jest rodziną. Spełnia kryterium bycia grupą ludzi połączonych więzami krwi, małżeństwa lub adopcji. Dzieci w niej zwykle mają różne składy rodzicielskie - rozmowa z psychologiem Maciejem Jonkiem str. 5 • Tomasz Kammel Jest zdeklarowanym kawalerem. Jak sam twierdzi, tak już chyba zostanie na dobre str. 6 • W kuchni Zdrowe i smaczne dynie jadalne, przetwarzane w rozmaity sposób, powinny się znaleźć w naszym paździenikowo-listopadowym menu str. 8-9 WEEKEND z rodzinę Sobota-niedziela Nr 241 (4789) ww$gp24.pl 15-16.10.2022 Nakład: 10.570 egz. Cena 3,90 zł (w tym 8% VAT) Historia Szukanie śladów dawnego poligonu i obozów jenieckich str. 14 i 16 Kultura Hendrix w filharmonii i „Scena wolności” o aktualnej rzeczywistości str. 15 Nr ISSN 0137-9526 Nr indeksu 348-570 770137 7 952060 111 REGIONREPREZENTACJĘ POMORZA TWORZĄ OCHOTNICY, PANOWIE. TERAZ SERIA WOJSKOWYCH SZKOLEŃ Na leśników musztra czeka Ćwiczenia, grupa reprezentacyjna i karabiny... Leśnicy - nie tylko z racji noszenia mundurów - upodabniają się coraz bardziej do wojska. Przy szczecineckiej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych obejmującej całe Pomorze Środkowe powstała grupa reprezentacyjna, a strażnicy leśni są wyposażani w broń automatyczną str. 2 2 • DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 W poniedziałek w naszej gazecie Sportowy24 • Relacje z wydarzeń sportowych w kraju i na świecie • Kolejne spotkania rozegrają nasze zespoły w III i IV lidze AUTOPROMOCJA 0010573469 Zamów prenumeratę (losu (5) 94 3401114 prenumerata.gdp@polskapress.pl prenumerata.gp24.pl Uzbrojenie w groty i reprezentacyjny miarowy krok Rajmund Wełnie Region Leśnicy-nie tylko ziacji noszenia mundurów-upodabniają się coraz bardziej do wojska«. Przy szczecineckiej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych obejmującej całe Pomorze Środkowe powstała grupa reprezentacyjna, a strażnicy leśni są wy-posażeni wbroń automatyczną. Widoczne zielone umundurowanie Przez lata o Szczednku mówiło się miasto mundurowych - leśników, żołnierzy ikolejarzy. Od blisko ćwierć wieku armii w Szczednku już nie ma, kolejarzy też coraz mniej widaćna ulicach. Zostalileśnicy, których zielone mundury to nieodłączny element lokalnego krajobrazu. Teraz będzie można je spotkać częśdej, nie tylko w czasie wycieczek do lasów. Przy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinku powstała grupa reprezentacyjna leśników, która już występuje na różnych oficjalnych uroczystościach. Coś na wzór kompanii reprezentacyjnej w wojsku, choć naturalnie na mniejszą skalę i formie ochotniczej. Decyzją generalnego dyrektora Lasów Państwowych utworzono dwie grupy reprezentacyjne - jedną przy RDLP Katowice i drugą' właśnie przy szczecineckiej dyrekcji LP. - Tworzy ją kilkudziesięciu leśników z naszych jednostek - mówi Marek Stasiuk, rzecznik prasowy RDLP Szczecinek. W jej skład wchodzą osoby chętne - sami panowie o odpowiedniej prezencji - które będą w zwartym szyku pojawiać się na ważnych uroczystościach państwowych i resortowych. Leśnicy oczywiście do tej pory uświetniali jeprzy różnych okazjach, ale zwykle jedynie z pocztem sztandarowym szczecineckiej RDLP. Teraz mają tworzyć cały oddział. Leśnicy otrzymali nowe, szyte na miarę galowe mundury wzbogacone o np. sznury. Przechodzą także szkolenie z elementów musztry, aby ich przemarsz wyglądał zgodnie z jej regułami. Zajęcia w... zakładzie karnym Ćwiczenia z musztry grzecznośdowo przeprowadzają z le- Strażnicy leśni są wyposażani w broń automatyczną. Powstała też grupa reprezentacyjna - ćwiczenia z musztry prowadzone są z funkcjonariuszami SW śnikami funkcjonariusze Służby Więziennej. Leśnicy wytypowali 60 kandydatów do grupy i pocztów sztandarowych, którzy stawili się na zajęcia przy Zakładzie Karnym w Czamem. - Tam na wstępie wyselekcjonowano 24 osoby do kom- panii i dwóch pocztów sztandarowych, czyli głównego i zapasowego - informuje Adam Nachman z RDLP Szczecinek. - Podzieliliśmy ich na dwie grupy. Osobno ćwiczyła kompania a osobno poczty sztandarowe - tłumaczy starszy chorąży Paweł Kolbusz z Zakładu Karnego w Czamem. - Zajęcia trwały dwa tygodnie. Były intensywne i prowadzone niezależnie od warunków pogodowych. Leśnicy są bardzo zadowoleni z przeszkolenia, ale i świadomi, ile im jeszcze brakuje do perfekcji. - Kompanię tworzymy z młodych osób, z których większość nie miała wcześniej żadnego doświadczenia z musztrą - wyjaśnia Adam Nachman. - Po tych ćwiczeniach reprezentują poziom o niebo lepszy, niż gdy zaczynali. Zdajemy jednak sobie sprawę, że na tym nie możemy poprzestać i musimy dalej ćwiczyć. Dlatego będziemy w dalszym ciągu korzystać z pomocy i doświadczenia funkcjonariuszy Służby Więziennej. Turyści pytali, czy to Amerykanie idą - Na uroczystoś dach maszemjemy zwylde w szyku złożonym z 16 osób plus dowódca - mówi podleśniczy Leszek Adamski z Nadleśnictwa Szczecinek, jeden z członków grupy reprezentacyjnej. - Jestnas jednak więcej, na wypadek urlopów czy innych zdarzeń losowych, aby było zastępstwo i aby można było sformować cały oddział. Nie każdy też może na przykład wyjechać na weekend, bo wtedy najczęściej odbywają się wydarzenia z naszym udziałem. Grupę (jak wspomnieliśmy) tworzą ochotnicy, sami panowie. - Nie ma oczywiście żadnego przymusu, były już dwa nabory i zgłaszali się chętni. W wojsku nie byłem, ale przydało się doświadczenie z harcerstwa - śmieje się pan Leszek i dodaje, że już od lat był pocztowym pocztu sztandarowego szczecineckiej RDPL i uczestniczył w szkoleniach w kompanii reprezentacyjnej Wojska Polskiego. Ale większość kolegów nie ma takiego doświadczenia i ćwiczenia - między innymi w ośrodku LP - w Orzechowie się przydają. - Idzie nam coraz lepiej, przyznam, że mamy z tego sporą satysfakcję, mogąc reprezentować leśników - Leszek Adamski mówi, że miarowy krok całej formacji robi na wszystkich spore wrażenie. Tak jak na spacerowiczach w rejonie Ustki, gdzie mieli okazję oglądać próbny przemarsz całej kolumny grupy reprezentacyjnej. - Turyści aż się pytali, czy to idą żołnierze amerykańscy - dodaje. Grupa reprezentacyjna szczecineckiej RDLP zadebiutowała już podczas uroczystości w Gołuchowie. W Szczecinku będziemy ją mieli okazję obejrzeć zapewne przy okazji Święta Niepodległości li listopada Grot na uzbrojeniu To niejedyna nowość w Lasach Państwowych. Strażnicy leśni ze szczecineckiej RDLP otrzymują właśnie na wyposażenie karabinki automatyczne grot. To broń, którą na co dzień posługują się żołnierze. To spora nowość, bo oczywiście funkcjonariusze Straży Leśnej byli od zawsze uzbrojeni, choć zwykle w broń krótką, najczęściej pistolety glock lub walter. Mają także kajdanki, pałki, paralizatory czy miotacze gazu. - Czasami posiadają także broń długą, różnego rodzaju - mówi Dariusz Dyl, kierownik ds. promocji i mediów RDLP w Szczecinku, sam przez wiele lat służący w SL. - Nie jest więc tak, że strażnicy nie byli do tej pory uzbrojeni w broń palną, choć naturalnie nie broń automatyczną. W każdym nadleśnictwie jest posterunek Straży Leśnej złożony zwykle z dwóch strażników, gdy region jest szczególnie narażony na kłusownictwo lub kradzieże bywa, że jest ich 3-4. W RDLP Szczecinek jest 30 nadleśnictw (w całej Polsce natomiast 430), a w SL służy około tysiąca osób. Karabinki grot sukcesywnie będą trafiać do wszystkich posterunków SL. Karabinek grot kalibru 5,53 mm polskiej konstrukcji jest od kilku lat wprowadzany na wyposażenie naszej armii. To karabinek automatyczny o konstrukcji modułowej, opartej na wspólnej komorze zamkowej. Spora liczba grotów trafiła m.in. do żołnierzy ukraińskich walczących z rosyjską agresją, zbierając bardzo pozytywne recenzje.©® REGIONALNA DYREKCJA LASÓW PAŃSTWOWYCH W SZCZECINKU Jedna z 17 Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych w Polsce. Obejmuje lasy z województwa zachodniopomorskiego, pomorskiego i wielkopolskiego o powierzchni 631 000 hektarów. Dzieli się na 30 nadleśnictw: • Białogard • Bobolice • Borne Sulinowo • Bytów • Czaplinek• Czarne Człuchowskie • Czarnobór • Człuchów • Damnica • Drawsko • Dretyń © Gościno • Karnieszewice • Leśny Dwór • Łupawa • Manowo • Miastko • Niedźwiady • Osusznica ©Polanów • Połczyn • Sławno • Szczecinek • Świdwin • Świerczyna ©Trzebielino • Tychowo • Ustka • Warcino • Złocieniec. Choć osiągnął wiek dojrzały, TOMASZ KAMMEL nie czuje się dorosły i deklaruje bycie kawalerem str. 6 Głos Maciej Jonek, psycholog: Patchwork jest rodzajem sztuki, zatem ja patrzę na rodziny patchworkowe jak na przykład twórczego podejścia do zadań rodzicielskich, które wykracza poza społecznie wymagany schemat (...) skutecznie funkcjonujące rodziny patchworkowe są dla mnie zawsze inspirujące i godne podziwu temat weekendu, str. 5 Sobota Niedziela, 15-16.10.2022 Na jakie rozmaite zniżki mogą liczyć seniorzy? PORADNIK, str. 7 Niech na naszych jesiennych stołach zagoszczą potrawy z dyni KUCHNIA, Str.8i9 WEEKEND Aromatyczna kawa pobudza zmysły i upiększa ZDROWIE/URODA, str 11 W jakie ciekawe miejsca wybrać się w jesienny weekend? PODRÓŻE, str. 12 4 • DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedzieia, 15-16.10.2022. Milena Kochanowska Według danych statystycznych, rozpada się nawet co trzecie polskie małżeństwo. Ludzie rozchodzą się także będąc w związkach nieformalnych. Wielu tym osobom udaje się jednak później znaleźć kolejnego partnera, z którym postanawiają znów budować związek, a nawet rodzinę. W ten sposób powstają rodziny patchworkowe, w których partnerzy mają już dzieci z poprzedniego związku, a w nowej relacji często rodzą im się kolejne. Niektórzy wdąż uważają, że takarodzina jest dziwna... Psycholog mówi dziś na naszych łamach, że patchwork (technika szycia, w której zszywa się małe kawałki materiału w większą całość, tworząc nowy wzór) jest rodzajem sztuki, on więc patrzy na takie rodziny jak na przykład twórczego podejśda do zadań rodzidelskich, które wykracza poza społecznie wymagany schemat. A że to trudna sztuka, skutecznie fiinkęjonujące rodziny patchworkowe mogą być inspirujące i godne podziwu. Czy to prawda? Mało kto chyba by się z tym nie zgodził. W zwykłej rodzinie relacje nieraz są trudne i wiele pracy wymaga to, by dobrze funkcjonowała, a co dopiero w tak złożonym systemie. A jednak, co też pokazują statystyki, najczęśdej się to udaje. Nie ma więc po co rozwodzić się nad tym, czy takarodzina jest dziwna,bo skoro w niej relacje są prawidłowe i nikt nie derpi, a wręcz przedwnie, nie ma powodu, by szukać dziury w całym. Na pewno, jak twierdzą specjaliśd, podstawą tego skomplikowanego systemu rodzinnego, decydującą o powodzeniu całego przedsięwzięda, jest dbanie o dzied - niezależnie od tego, czy pochodzą z poprzedniego, czy z obecnego związku. I to dbanie pod każdym względem. Jeśli to jest spełnione, atenrodzinny patchwork szyjemy zbliskośd, zaufania, serdecznośd i troskliwośd, to czego chdeć więcej? Zapraszam do lektury magazynu. Nieporadnik Tatusia RAZEM. ALE OSOBNO - Tato, to był fajny dzień. -Taaak? - Tak, bo ten Młodszy już mnie wnerwią! No tak, ten moment kiedyś musiał nadejść. Dzied moje zaczęły się wybijać na niepodległość. A do tej pory wszystko razem. Mimo że łóżeczka osobne to potrafili spać w jednym. Ciuchy, buty i zabawki razy dwa, bo muszą mieć takie same. Jak bliźniacy. Choć przecież niebliźniacy i różni. I z charakterów i z wyglądu. A tu nadszedł dzień, gdy młodszy poszedł na urodzinłd. Wiede, poważna impreza. Starszy został tylko z ojcem i okazuje się... docenił. W końcu osobno. Cały tydzień do przedszkola chodzi sam, bo młodszy się rozchorował... i też docenia. - Bo w końcu nie muszę po Młodszym sprzątać - rzecze z dumą... Państwo wybaczą, że ja dągle tym Młodszym i Starszym. Wiem, że trudno w to uwierzyć, ale synowie moi mają normalne imiona. A nawet mają imiona. Ale wiede - zasady konspiracji obowiązują. Choć już zostałem rozgryziony przez uważne Czytelniczki (Czytelnicy nie przyznają się, że czytają), to jednak niech d moi synowie mają choćby złudną anonimowość. Po prawdzie, to boję się, że jak dorosną to ojcu za ujawnianie kompromitujących opowieśd z dzieciństwa, spuszczą manto. Albo jeden z drugim napiszą „Opowieśd o staruszku”. Teraz jednak nadszedł czas radości z życia osobno. I nadszedł dzień, kiedy Starszy poszedł na urodzinki, a Młodszy został z ojcem. Tato, ale to był fajny dzień. Bo miałem dę tylko dla siebie. Tata (możesz do mnie napisać: nieporadniktatusia@gmail.com) Gwiazda V NIGDY NIE PRÓBUJĘ WCISNĄĆ SIĘ GDZIEŚ NN SŁĘ (...). ZAWSZE CHCIAŁEM BYĆ TAM, GDZIE MNIE CHCIELI, ANIE TAM, GDZIE KTOŚ MI „ZAŁATWIĘ’ ROBOTĘ Tomasz Kammel,prezentertelewizyjny,dziennikarz Warto wiedzieć Kiedy i dla kogo dodatkowe wolne od pracy? Oprócz urlopu wypoczynkowego pracodawca wniektó-rych okolicznościach musi nam pozwolić na dodatkowy urlop. Na przykład wtedy, gdy potrzebujemy dzień wolny w związku z ważnymi wydarzeniami rodzinnymi lub osobistymi Dni wolne, w które jesteśmy zwolnieni z pracy z powodu ważnych wydarzeń żydowych, nazywamy urlopami okolicznościowymi. Co ważne, nasz pracodawca musi nam za takie wolne zapładć niepomniejszone wynagrodzenie. Kto może wykorzystać urlop okolicznośdowy i kiedy? URLOP OKOLICZNOŚCIOWY Pracodawca udziela nam urlopów okolicznościowych w związku z ważnymi dla nas wydarzeniami rodzinnymi lub osobistymi. Musi więc udzielić nam l dzień urlopu okolicznośdowego w razie ślubu naszego dziecka; także l dzień, gdy umrze nam bliska osoba - siostra, brat, teśdowa czy teść, babcia lub dziadek, a nawet inna osoba będąca na naszym utrzymaniu lub pod naszą bezpośrednią opieką. Nieco więcej, bo 2 dni urlopu okolicznościowego należą się nam, gdy sami stajemy na ślubnym kobiercu lub urodzi nam się dziecko, a także w razie bardzo smutnych okolicznośd -gdy umrze nasz mąż czy żona, dziecko, nasi rodzice lub ojczym albo macocha. 2 dni wolnego należą się również rodzicom, w ramach opieki nad dzieckiem, które nie ukończyło jeszcze 14. roku żyda. W razie takich wydarzeń nasz szef nie ma prawa odmówić nam należnego wolnego, ale my musimy jednak wystąpić z wnioskiem o udzielenie urlopu oko-licznośdowego. Jeżeli zdarzenie jest nagłe, powinniśmy poinformować o tym naszego praco- dawcę najpóźniej w drugim dniu naszej nieobecnośd wpracy. Co bardzo istotne, urlopu nie musimy wykorzystywać dokładnie w dniu, kiedy wypada ważne zdarzenie - na przykład ślub czy pogrzeb. Można skorzystać z niego w inny dzień, o ile powodem wolnego będzie załatwianie spraw bezpośrednio związanych z wydarzeniem (na przykład dekoracja sali ślubnej czy organizacja pogrzebu). Niewykorzystany urlop okolicznościowy nie przechodzi na kolejny rok. Skorzystanie z urlopu okolicznościowego nie ma wpływu na wymiar naszego urlopu wypoczynkowego, jeśli jednak wykorzystamy go na przykład w związku ze ślubem, który się nie odbędzie, albo nie będziemy mieli za te dni zapłacone, albo będziemy zmuszeni pokryć je z urlopu wypoczynkowego. INNE WOLNE Mało kto wie, że będąc pracownikiem, mamy też prawo do innych usprawiedliwionych nieobecności w pracy. Zgodnie z przepisami szef musi nas z niej zwolnić na szukanie pracy (przysługują nam dwa dni robocze w okresie dwutygodniowego i miesięcznego wypowiedzenia i trzy dni robocze w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia); na zlecone przez lekarzabadania w związku z ciążą lub badania kontrolne i okresowe; na dokształcanie się, na wzięcie udziału w obowiązkowym szkoleniu z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracownik ma również prawo do 2 dni zwolnienia, jeśli otrzymał kartę powołania do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej i 1 dnia zwolnienia, jeśli karta powołuje go do odbycia ćwiczeń wojskowych trwających więcej niż 30 dni. Pracodawca musi nas także zwolnić z pracy na czas wezwania m.in. do: sądu, prokuratury, policji, instytucji administracji rządowej czy samorządowej. Mamy też prawo do nieobecności, gdy jesteśmy honorowym krwiodawcą - na czas oddania krwi w stacji krwiodawstwa. Na czas akcji ratunkowych prawo do wolnego mają m.in. członkowie ochotniczej straży pożarnej i ratownicy Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. DLA KOGO DŁUŻSZY WYPOCZYNKOWY? Q z nas, którzy mają orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, mają też prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego wynoszącego 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Tylko wtedy jednak, gdy nie przysługuje im urlop wypoczynkowy, którego wymiar przekracza 26 dni roboczych lub urlop dodat-2 kowy na podstawie odrębnych przepisów. Co istotne, dodatkowy urlop wypoczynkowy udzielany jest na takich samych zasadach jak zwykły. Osoba zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności może więc w ciągu roku wziąć 30 dni urlopu - jeżeii jest zatrudniona krócej niż 10 lat lub 36 dni - jeśli pracuje co najmniej 10 lat. Prawo do pierwszego takiego dodatkowego urlopu nabywa po przepracowaniu jednego roku od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Prócz tego osoba niepełnosprawna ma prawo do uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, który rhoże trwać do 21 dni roboczych (raz w roku) oraz do czasu wolnego na badania specjalistyczne, zabiegi lecznicze lub usprawniające, o ile nie mogą być one wykonane poza godzinami pracy. Milena Kochanowska FOT. SYLWIA DĄBROWA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 TEMAT WEEKENDU • 5 O rodzinach patchworkowych, ich funkcjonowaniu i relacjach wewnątrz nich, rozmawiamy z Maciejem Jonkiem, psychologiem z Dolnośląskiej Szkoły Wyższej PATCHWORK Z ZAUFANIA I BLISKOŚCI Rodzina Milena Kochanowska m.kochanowska@glos.com Czym jest rodzina patchworkowa? Przede wszystkim jest rodziną. Spełnia kryterium byda grupą ludzi połączonych więzami krwi, małżeństwalub adopcji. Wyróżniają to, że te więzi nie występują między wszystkimi członkami. Dzied wniej zwykle mają różne składy rodzicielskie. Patchwork jest rodzajem sztuki, zatem japatrzę na terodzinyjak na przykład twórczego podejścia do zadań rodzicielskich, które wykracza poza społecznie wymagany schemat. Przedmiotem tej twórczości jest budowanie relacji i stawianie granic, a to trudna sztuka, zatem skutecznie funkcjonujące rodziny pa-tchworkowe są dla mnie inspirujące i godne podziwu. Zczym przede wszystkim zmagają się w nich rodzice? Głównym wyzwaniem jest pełnienie ról - dbanie o potrzeby, adaptacja do nowych sytuacji, wychowanie, transmisja wartości. Poza tym jest zwyczajne życie: znajdowanie czasu na wywiadówki, dowożenie dzieci na zajęcia szkolne i pozalekcyjne, szukanie przestrzeni na odpoczynek, budowanie relacji, identyfikowanie pasji i zainteresowań, wchodzenie w role. To samo co u innych rodzin. Dodatkowe wyzwania to oczywiście budowanie relacji i stawianie granic, ale one nie zajmują najwięcej czasu. Często budzą wiele emocji i poważnie męczą, jednak gdy rodzice patchworkowi znajdą chwilę na refleksję, rzadko uznają kontakt z poprzednim partnerem lub zasady spotykania się z dziećmi za wyzwania nie do sprostania. Jak przekonać dzied donowego partnera? Samemu będąc do niego przekonanym czy przekonaną. Punktem wyjśda jest jednak pozbyde się założenia, że ta akceptacja jest konieczna, bo ono powoduje niewypowiedziany przymus. A przedeż nikt nie lubi być przymuszany, zwłaszcza niejawnie. Nie przepadamy także za atmosferą konkursu. Każdy człowiek w rodzinie buduje swoją własną relację z innymi członkami rodziny. Dobrze, gdy ta relacja oparta jest na otwartej komunikacji. Dzied nie znoszą udawania. Warto natomiast pogłębiać rozumienie ibudować wspólny język. Pomocne mogąbyćpytania: jak się czujesz z [nowym partnerem]?, co byś chciał, żeby [nowy partner] wiedział o tobie, rozumiał? A jak przekonać partnera do dzied z wcześniejszego związku? Do dzied się nie przekonuje. One są, jakie są. Z całej siłyreali-zują się na swój sposób. Zatem nowy partner albo je bierze, jakie są, albo nie. To, co możemy zrobić, to zadbać o czas, który nowy partner spędzi z dzieckiem. Dać im okazję do robienia czegoś wspólnie, doświadczenia czegoś razem. Czy wogóle można mieć oczekiwania, że nowy partner pokocha nasze dzied jak własne? Jest takie społeczne oczekiwanie, że rodzice będą kochać swoje dzied, ale z psychologicznego punktu widzenia ważniejsze jest pełnienie funkcji. Tworzenie przestrzeni nabyde sobą, pogłębianie zrozumienia siebie i świata. Budowanie relacji w opardu o szacunek, dekawość siebie, wspieranie inicjatyw, poszukiwań. Miłość bardzo ułatwia te rzeczy, ale nie jest konieczna by zaistniały. Myślę też, że otwarte pytanie do nowego partnera: kim chcesz być dla moich dzied?, zadane w atmosferze szczerej i depłej, to początek świadomego budowania wspólnego zaangażowania. Problemem w takiej rodzime mogą być relacje między dziećmi, które z poprzednich związków mają nowi partnerzy. Sytuacja robi się trudna zwłaszcza wtedy, gdy postanawiają ze sobą zamieszkać. Jak rozładowywać ewentualne konflikty? Konflikt to okazja do wypowiedzenia swoich potrzeb i zadbania o ich realizację. Zatem ja bym ich nie rozładowywał. Raczej wspierałbym członków rodziny w nabywaniu kompetencji byda w konflikde. To może być dobra okazja, żeby zaprosić wykwalifikowanego specjalistę do rozmowy - na przykład wszyscy idziemy do psychologa, żeby nauczyć się być ze sobąwkonflikdetak, żeby się nie ranić. Jeśli chcemy razem zamieszkać, to nie można pominąć opinii żadnego członka rodziny. Warto pytaćoto, jaksobie to wyobrażasz, czego potrzebujesz, żeby zamieszkaćrazemz... Funkcją rodziny jest wykształcenie w dzieciach umiejętnośd samodzielnego dbania o siebie, zatem takiego byda w konflikcie, by uzyskiwać przestrzeń do realizowania swoich potrzeb. Stąd warto przyglądać się konfliktom między dziećmi i dawać im wskazówki, jaknieranić i jednocześnie być rzecznikami swoich spraw. W nowym związku zazwyczaj pojawiają się również wspólne dzied. Wówczas te z poprzednich związków, nawet bezpodstawnie, mogą czuć się odrzucone, czy też zaniedbywane. Jaktegouniknąć? Oczekuje się, że wszystkich będzie się w rodzinie kochać i to jeszcze tak samo. Gdzieś u podstaw tego tabu jest założenie, że miłość jest policzalna, trochę tak jakby każdy miał worek z miłośdą i miał obowiązek każdemu wydzielać tyle samo. Jeżeli pójdziemy za tą metaforą, to trzeba wiedzieć, że wraz z pojawieniem się nowego członka rodziny ten worek rośnie. A tak już bez metafory, chęć zabiegania o uwagę rodziców wynika z tego, że nowy członek w rodzinie powoduje reorganizację całego systemu. Nie tylko dorośli przyjmują więc nowe funkcje - bo byde tatą Janka to inna funkcja niż byde tatą Franka, ale i dzied. Zatem warto je spytać: jakim chcesz być bratem czy siostrą dla nowej osoby?, co chcesz mieć z nią wspólnego?, co chcesz, żeby nigdy nie zmieniło się między nami? Jakie symptomy możemy zaobserwować u dziecka, które nie akceptuje nowego modelu rodźmy? Mówiąc ogólnie, następuje zwiększenie lub zmniejszenie aktywności w codziennych obszarach funkcjonowania dziecka. Zatem dla tego, które dużo mówi, symptomem będzie nagłe milczenie. Dla dziecka milczącego - gadulstwo. Jednak chyba najważniejszym źródłem wiedzy o akceptacji lub jej braku jest otwarta rozmowa. Warto ją zacząć od obserwacji, na przykład: widzę, że ostatnio mniej mówisz, z czego to wynika? Jak zadbać o komfort psychiczny dzied? Postawmy na wspólnie spędzany czas i rozmowy. Im młocki jesteśmy, tym ważniejsza jest dla nas atmosfera miejsc i grup, w których jesteśmy, niż ich deklaracje i narracje. Zadbajmy o to, żeby w towarzystwie dziecka czuć się swobodnie i pielęgnować w sobie serdeczność. Bacznie też obserwujmy, czy dziecko nie odkłada realizacji swoich potrzeb na czas kiedy „w rodzinie się ustabilizuje”. To postawa, którą mogą unieść dorośli, natomiast stawianie dziecka w takiej sytuacji jest fundamentalnie niesprawiedliwe. Jaki wpływ na psychikę dziecka ma dorastanie w rodzinie patchworkowęj? Pewnie trzeba się spodziewać występowania mechanizmów przenoszenia modelu rodziny pochodzenia na własną rodzinę. Jeśli rodzina patchworkowa skonstruowana jest w opardu o zaufanie, zabezpieczanie potrzeb jej członków i bliskość, można się spodziewać, że rodziny założone przez dzied będą podobne. Jeżeli natomiast nasz patchwork pełen będzie oskarżeń, roszczeń i mniej lub bardziej chowanego gniewu, to tak będą też wyglądały rodziny dzieci wychodzących z takiej atmosfery. Warto zwródć uwagę, że rodzina patchworkowa jest z założenia bardziej otwarta. Stąd u młodych ludzi może kształdć gotowość na różne, niekoniecznie społecznie promowane sposoby bycia. Jaką rolę w takiej rodzime odgrywają poprzedni partnerzy -rodzice naszych dzied z wcześniejszych związków? Najlepiej taką, jaką ustalili. Ważne jest, by młodzi ludzie w okresie dojrzewania mogli zbudować sobie obraz tego skąd pochodzą. Pomaga to im wyznaczyć kierunek na przyszłość. Rodzica biologicznego dobrze więc znać, wiedzieć, kim jest zawodu, co lubi robić, gdzie mieszka. Warto spędzać z nim czas, który nie jest widziany jako odbieranie czasu nowemu rodzicowi. Dobrze jest móc otwarcie mówić o swoich potrzebach i marzeniach. Natomiast warunkiem takiej relacji jest wspólny front wszystkich wychowujących. Jeśli taka relacja podważa inne relacje dziec-ka z rodzicami, to szkodzi i lepiej jej unikać. Wynika to z tego, że jeśli młody człowiek żyje w świecie, w którym inne zasady i wartośd są w tygodniu a inne w weekend ma poważnie utrudnioną drogę do własnych wartości i zasad. Czy nieodpowiednie ustalenie relaqimoże doprowadzić do rozpadu także i tej rodziny? Tak. Ale to nie tylko w takiej rodzinie. Jeśli relacje rodzinne krzywdzą, dają przestrzeń do przemocy, agresji, porzucenia, blokowania realizacji potrzeb, rodzina się rozpada. Często z korzyścią dla jej członków. To smutna ostateczność, ale założenie, że nie ma takiej możliwości, czyni z rodziny więzienie. by zamówić prenumeratę na listopad 0210636174 6 • GWIAZDA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 Tomasz Kammel Choć jest już po pięćdziesiątce, wdąż nie czuje się dorosły Jest zdeklarowanym kawalerem. Jak sam twierdzi, tak już chyba zostanie na dobre. A przecież niejedna piękność miałaby ochotę stworzyć z nim rodzinę TOMASZ KAMMEL Polski prezenter telewizyjny. Urodził się w 1971 roku w Cieplicach. Wychował się w Jeleniej Górze. Maturę zrobił w liceum sportowym w Karpaczu. Potem studiował germanistykę w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Jeleniej Górze. Będąc studentem, zaczął pracę w Muzycznym Radiu FM. Po przeprowadzce do Warszawy został prezenterem TVP. Prowadził takie programy jak „Filmidło", „Randka w ciemno", „Sekrety rodzinne", „Teleexpress" i „Dzieciaki górą!". Od 2008 roku jest jednym z prowadzących „Pytanie na śniadanie". Jego partnerką w programie przez wiele lat była Marzena Rogalska, a obecnie Iza Krzan. Jest też prezenterem „The Voice Of Poland". Ma swój własny kanał w serwisie YouTube - Kammel Czanel. Jest specjalistą od wystąpień publicznych - napisał kilka książek na ten temat i prowadzi profesjonalne szkolenia z tego zakresu. Ma przyrodniego brata Fryderyka. jemnicy przed matką skontaktowała go z ojcem. I od pierwszego spotkania obaj przypadli sobie do gustu. Chłopak zaczął wyjeżdżać do niego do Niemiec i nie przeszkadzało mu, że ojciec założył tam nową rodzinę. Mało tego, kiedy Tomek wiele lat później wszedł w show-biznes, to właśnie ojciec został jego... menedżerem. - Kiedy miałem 15 czy 16 lat, trenowałem narciarstwo alpejskie. Żeby zostać w regionalnej kadrze sportowców finansowanej przez państwo, trzeba było zdobyć tak zwaną drugą klasę sportową. To był pierwszy cel i moment, kiedy poczułem, co znaczy być albo nie być. Wszystko zależało wyłącznie ode mnie - czy mam dobrze posmarowane narty, czy wystarczająco ciężko trenowałem, żeby osiągnąć wynik - opowiada w „Vivie”. Nic na siłę Wyjazdy do Niemiec zaprocentowały, kiedy po maturze Tomek musiał wybrać studia. Padło na germanistykę, ale już pod koniec nauki chłopak trafił do lokalnej rozgłośni radiowej i został jej prezenterem. Sukcesy sprawiły, że z czasem zrobiło mu się za ciasno wrodzinnej Jeleniej Górze. Dlatego spakował ma-natki i wyruszył na podbój Warszawy. Tam w 1997roku zaczął prowadzić swój pierwszy program w TVP. Popularność przyniosła mu jednak dopiero „Randka w ciemno”. - To była najlepsza szkoła z możliwych. Dostałem ją w solidnym zastrzyku. „Randkę w ciemno” wspominam znakomicie, chociaż wszedłem do niej, kiedy następowała wielka telewizyjna rewolucja. Cały rynek bardzo się zmieniał. Wchodziły nowe programy, widzowie zaczynali mieć inne oczekiwania. „Randka” była programem z kończącej się epoki, a mimo to istniała jeszcze siedemkolejnych lat - podkreśla w „Gazecie Krakowskiej”. Dobra passa Tomka trwała aż całą dekadę. W końcu jednak omsknęła mu się noga. Najpierw wziął udział w „Tańcu z gwiazdami” w konkurencyjnej stacji, a potem został oskarżony o nieuczciwe relacje biznesowe. W efekcie z dniana dzień znalazł sięnabruku. Ale zachował się jak hollywoodzcy bohaterowie -otrzepał pył i wrócił po swoje. Od tamtej pory jest nieustannie najjaśniejszą gwiazdą telewizji publicznej. - Nigdy nie próbuję wcisnąć się gdzieś na siłę, pokazując, że ja mam tutaj fajnych kolegów na szczycie i oni mi to załatwią. Zawsze chciałem być tam, gdzie ś mnie chcieli, a nie tam, gdzie ktoś mi „załatwił” robotę. W Hollywood mają to swoje słynne powiedzenie: »Jesteś tak dobry jak « twój ostatni film”. Ito jest ekstra. S Rzeczywiście w moim zawodzie tak jest, że constans, stanie w tym samym miejscu oznacza regres. Ja muszę cały czas iść do przodu, szukać nowych rzeczy - podkreśla w „Vivie”. Bez ślubu Kiedy Tomek przeniósł się do Warszawy, zamieszkał we wspólnym mieszkaniu z koleżanką. Ewa Wróbel była bardzo przedsiębiorcza, założyła firmę Paweł Gzyl pawel.gzyl@polskapress.pl To prawdziwy fenomen polskich mediów -w zeszłym roku świętował dwudziestopię-dolede swej obecności w TVP. Choć dwa razy wyrzucano go ze stacji, szybko powracał do niej, by odnosić jeszcze większe sukcesy niż poprzednio. Nad Wisłą zmieniały się rządy i władze telewizji, a on nadal króluje na małym ekranie. Do tego, choć stuknęła mu już pięćdziesiątka, wygląda niczym młodzieniaszek. - Ja się nie czuję specjalnie dorosły. Jak myślę o tym, ile mam lat, wzbudza to we mnie uśmiech zaskoczenia i pytanie: kiedy to się stało? Bo psychicznie, emocjonalnie jestem w innej czasoprzestrzeni. A z drugiej strony przychodzi refleksja, że ja już mam mnóstwo doświadczeń i wiedzy, która zdążyła się nagromadzić - podkreśla w „Vi-vie”. Pupilek babci Jako mały chłopiec marzył, aby być... śmieciarzem. Bo podobało mu się, jak pracownicy MPO jeździli na stopniu na zewnątrz ciężarówki. Wychowywał się bez ojca, który zostawił go, kiedy miał zaledwie pół roku i wyjechał na stałe do Niemiec. Matka musiała utrzymać niepełną rodzinę, więc była w domu gościem. Tomkiem zajmowała się w tej sytuacji przede wszystkim babcia. Dlatego obdarzył ją szczególną atencją. - Uwielbiałem spędzać z nią czas, bo potrafiła mnie godzinami słuchać, a ja mówiłem, mówiłem i mówiłem. Mało kto mógł to znieść w tak wielkiej dawce, ale jej nigdy to nie przeszkadzało. Spełniała wszystkie moje kulinarne zachcianki, szyła stroje na karate i stała za mną murem w każdej sprawie. Bardzo ją kochałem, choć myślę, że ona mnie jeszcze bardziej - wspomina w „Party”. Nie był specjalnie dobrym uczniem, ale też nigdy nie narobił sobie kłopotów w szkole. Kiedy miał 14 lat, babcia w ta- konsultingową Sparrow, która szybko zaczęła przynosić spore dochody. Tomekbył jednym z jej udziałowców, ale z Ewą łączyło go jednak coś więcej. Napytanie: „Czy jest pan teraz zakochany?” odpowiadał: „Z Ewą jestem od czterech lat, ale nie powiem wiele. Ona nie chce być kojarzona jako moja dziewczyna. Woli pracować na własną markę”. Z czasem drogi Tomka i Ewy rozeszły się. Młody i przystojny prezenter w oczywisty sposób budził zainteresowanie płci pięknej. On jednak wolał imprezować w męskim towarzystwie. Co weekend balował w którymś ze stołecznych klubów u boku Kuby Wojewódzkiego. Wszystko zmieniło się, kiedy podczas konferencji biznesowej poznał Katarzynę Niezgodę. Choć wiceprezeska jednego z banków była zamężna, telewizyjny prezenter zawrócił jej w głowie. Nowy związek Tomka budził od początku wielkie zainteresowanie mediów. Niezgoda rozwiodła się z mężem i zaczęło się mówić ojej ślubie z gwiazdorem TVP. Podczas wspólnego pobytu w Krakowie Tomek kupił pierścionek zaręczynowy i wręczył go swej wybrance. Mało tego -nawet zaczął w wywiadach przebąkiwać o założeniu rodziny. Niestety, miłość zaczęła powoli przygasać i w końcu para się rozstała. Od tamtej pory Tomek skrzętnie skrywa swe żyde prywatne. - Moja dziewczyna ma dwie nastoletnie córki, które dorastają na moich oczach i stają się bardzo ważną częśdą mojego świata. Ich mama znakomicie poukładała nasze żyde. Jest w nim dużo miejsca dla mnie, co nie wyklucza świetnych kontaktów z ich ojcem. Dziewczyny mają bardzo zaangażowanego i kochającego tatę. Nie popełniam błędu, by grać rolę, w której nie zostałem obsadzony ipróbowaćimgo zastąpić. Wiedzą, że mają we mnie wsparde, ale przede wszystkim wiedzą, żemająrodziców. Jaza-wsze służę radą, pilnując, bym nie udzielał tych nieproszonych - deklaruje w „Vivie” Tomasz Kammel. Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 PORADNIK • 7 Dla seniorów Z jakich ulg i zniżek mogą korzystać seniorzy? Nie każdy emeryt wie, jakie ulgi mu przysługują. A wiedzieć to warto, nawet wtedy, gdy emerytura nie jest niska. Zaoszczędzone pieniądze można przecież przeznaczyć na coś innego Milena Kochanowska milena.kochanowska@polskapress.pl Jeżeli przejdziemy na emeryturę w wieku emerytalnym (ko bieta musi skończyć 60 lat, a mężczyzna 65 lat) lub później, otrzymujemy status emeryta, a także legitymację emeryta-rencisty. Na podstawie tego dokumentu możemy korzystać z różnych dodatkowych uprawnień i ulg. Niektóre zniżki przysługują nam też tylko z racji wieku. Bezpłatne leki Bezpłatne leki mogą dostać w aptekach najstarsi seniorzy, czyli d, którzy ukończyli 75. rok żyda i są objęd ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce. Z ulgi mogą skorzystać już w dzień po 75- urodzinach (prawo do ulgi weryfikowane jest na podstawie numeru PESEL). Na liście bezpłatnych leków znajdują się te służące do leczenia chorób wieku podeszłego. Każdego roku lista bezpłatnych medykamentów jest modyfikowana. Warunkiem do otrzymania bezpłatnych leków jest posiadanie ważnej recepty wystawionej przez lekarza rodzinnego, anawet pielęgniarkę POZ, która posiada uprawnienie do wystawiania recept. 0 Co istotne, emeryto- £ j wany lekarz może wystawić taką receptę dla siebie, małżonka lub najbliższych osób. Może ją wystawić również lekarz specjalista, pod warunkiem, że mamy Internetowe Konto Pacjenta. Jeżeli go nie mamy, trzeba wziąć od lekarza specjalisty informa cję o zdiagnozowanej chorobie i rekomendo wanym sposobie leczenia, przekazać ją lekarzowi rodzinnemu i otrzymywać re- ceptę na darmowe leki od niego. Więcej informacji na stronie internetowej ht- tps://pacjent.gov.pl/artykul/bezplatne-leki-dla-seniorow-75. Komunikacja Emeryckie zniżki w komunikacjach miejskich obowiązują we wszystkich miastach w różnej wysokości - o ulgowych przejazdach komunikacją miejską decydują władze miejskie lub regionalne. Wiek uprawniający do całkowicie darmowych przejazdówmoże się różnić; najczęściej jest to 70+. W autobusach obowiązują ulgi ustawowe, ale w niektórych gminach ulgi są jeszcze wyższe. Dodatkowo emeryci dwa razy w roku mają prawo do przejazdów w drugiej klasie pociągami osobowymi, ekspresowymi i pospiesznymi dowolnego przewoźnika z ulgą 37 proc. Natomiast Bilet Seniora to stała oferta dla każdego, kto ukończył 60 lat. Zniżka 30 proc. obowiązuje na przejazdy w komunikacji krajowej pociągami „PKP Intercity” S.A. wszystkich kategorii w I i n klasie. Żeby potwierdzić uprawnienie do zniżki, wystarczy okazać konduktorowi dokument ze zdjęciem potwierdzający tożsamość i wiek, na przykład dowód osobisty. Kultura W wielu miastach emeryci i renciści mający legitymację mogą liczyć na niższe ceny biletów do kina, teatru, muzeum, filharmonii czy opery. W niektórych wydarzeniach kulturalnych mogą uczestniczyć ponosząc symboliczną kwotę. W muzeach państwowych emeryt zapłaci połowę ceny normalnego biletu. Zniżki osobomna emeryturze proponuje też większość galerii sztuki, skansenów, ogrodów botanicznych i zoologicznych. Bilety są zwykle tańsze o 25 proc. W sieciowych kinach - multipleksach, możliwość kupienia biletu ulgowego mają wszystkie osoby powyżej 60. roku życia, po okazaniu dowodu tożsamości. Abonament RTV C Emeryci mogą płacić ulgowy abonament, a nawet być zwolnieni z jego opłacania. W ogóle nie musimy płacić abonamentu, jeśli mamy ponad 60 lat i ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza połowy przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzednim, a po ukończeniu 75 lat niezależnie od wysokości naszych dochodów. Kwota obowiązująca w 2022 roku to 2831,27 zł brutto (to 50 proc. z kwoty5662,53 zł - tyle wynosiło przeciętne miesięczne wynagrodzę nie w gospodarce narodowej brutto w 2021 roku. Nie płacą abonamentu także m.in. inwalidzi wojenni i wojskowi, osoby zaliczone doi grupy inwalidzkiej, pobiera jący świadczenie przedemerytalne i kombatanci będący inwalidami wojennymi lub wojskowymi. Paszport dla seniora Za wyrobienie paszportu trzeba zapłacić obecnie 140 zł. 50 proc. mniej zapłacą m.in. emeryci i renciści. Bezpłatnie mogą się ubiegać o paszport seniorzy po ukończeniu 70. roku żyda. Ulga na leki Seniorzy z legitymacją emeryta mają prawo odliczać co miesiąc koszt zakupu leków zapisanych im przez lekarza specjalistę na schorzenia, z powodu których zostali zakwalifikowani do jednego z trzech stopni niepełnospraw nośd. W ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczą wydatki poniesione na te medykamenty, ale tylko te powyżej ril 100 zł. Jeśli więc w paździemiku wydamy w aptece 300 zł, to odliczyć będziemy mogli 200 zł. Do odliczeń powinni śmy zachować dowód za®bkupu, którym nie może być paragon (nie jest on dokumentern imiennym), ale faktura łub bankowy dowód zapłaty. Leki kupione bez recepty i te niezwiązane z niepełnospraw-nośdą przepisane przez lekarza rodzinnego odliczeniu nie podlegają. Żeby skorzystać z tej ulgi, istotna jest jednak również wysokość naszej emerytury. Ulga przysługuje obecnie tylko tym seniorom, których emerytury wynoszą więcej niż 2 500 zł brutto miesięcznie (więcej niż 2 090 zł na rękę). Po zmianach podatkowych w 2022 roku m.in. emerytury o równowartości 2 500 zł brutto zostały zwolnione z podatku dochodowego, co spowodowało, że osoby ztakimi świadczeniami nie mogą z tego odliczenia skorzystać. Uzdrowiska Legitymacja emeryta-rendsty nieraz uprawnia nas do zwolnień z części opłat ponoszonych przy rehabilitacji w ośrodkach uzdrowiskowych. Ogólnopolska Karta Seniora Projekt realizuje Stowarzyszenie MANKO. Karta ta upoważnia do zniżek w wielu punktach w całej Polsce, m.in. w sanatoriach, uzdrowiskach, przychodniach, gabinetach rehabilitacji, instytucjach zdrowia i kultury. Wniosek o kartę składa się listownie - karta zostanie bezpłatnie odesłana pod podany przez nas adres. Więcej informacji na stronie https://gtossenioia.pl/ogol-nopolska-karta-seniora-2/. Za roczną OKS zapłacimy 35 zł, a za dwuletnią 50 zł. Jak wyrobić legitymację emeryta-rencisty? Żeby otrzymać legitymację, trzeba złożyć wniosek do ZUS. Można to zrobić osobiście lub za pośrednictwem poczty. Formularz, który jest wymagany, można dostać w placówce zusowskiej lub pobrać wcześniej ze strony internetowej www.zus.pl. Jeśli mieliśmy legitymację, aleją zgubiliśmy lub zniszczyliśmy, do wniosku dołączamy oświadczenia dotyczące tego, co stało się z legitymacją. ZUS ma 30 dni na podjęcie decyzji o wydaniu duplikatu legitymacji. Od 2023 roku nowe przepisy mają umożliwiać osobom pobierającym świadczenia ZUS korzystanie z cyfrowej mLegitymacji emeryta-rencisty. Taki dokument będzie można okazywać przy użyciu f publicznej aplikacji mobilnej mObywatel. Nadal będą jednak obowiązywały dotychczasowe plastikowe legitymacje. FOT. PIXABAY, 123 RF, KRZYSZTOF KAPICA, ZUS 8 • KUCHNIA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 IV kuchni Dyni nie może zabraknąć w naszym Zdrowe i smaczne dynie jadalne, przetwarzane w rozmaity sposób, powinny się znaleźć w naszym październikowo-listopadowym menu. Te dekoracyjne mogą być wspaniałą ozdobą domów Miąższ i sok tego zdrowego warzywa (choć miąższ dyni to z botanicznego punktu widzenia owoc) mogą nam pomóc przeprowadzić skuteczną dietę i zmniejszyć zapasy tkanki tłuszczowej. Nasiona hamują zaś procesy starzenia organizmu. Badania naukowe dowiodły, że w owocu dyni znajduje się niezwykle dużo wartościowych składników. Miąższ bogaty jest w wodę i błonnik. Pobudza trawienie, ale także wiąże toksyny i eliminuje je z organizmu. Naturalne enzymy w nim zawarte odciążają trzustkę, która może produkować mniejszą liczbę enzymów rozkładających tłuszcze. Sok z dyni zawiera wiele witamin i składników mineralnych, miedzi, żelaza, magnezu, potasu. Bardzo zdrowe są również nasiona dyni. W około 45 proc. składają się one z wysokowartościowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych niezbędnych do oddychania komórkowego, budowy ścian komórkowych, transportu cholesterolu, czynności gruczołów, dla skóry i błon śluzowych. Pestki dyni zawierają dużo kwasów nukleinowych, które odmładzają i naprawiają komórki organizmu, zapewniając ich zdrowszy wzrost oraz prawie wszystkie mikroelementy, wiele witamin i wyjątkowo dużą ilość cennego fosforu, niezbędnego do pozyskiwania energii komórek organizmu. Mają też dużo cynku i lecytyny wspomagającej pamięć. Dynia wzmacnia nasz układ odpornościowy, pobudza trawienie i odtruwa jelita, zaopatruje organizm w witaminę D pomaga zredukować tkankę tłuszczową, obniża poziom tłuszczów we krwi, pomaga w dolegliwościach nerek i działa uspokajająco. Choć szybko syci, ma bardzo mało kalorii - 27 kcal w 100 g miąższu. Rozgrzewające zupy z dyni są doskonałą potrawą na chłodne jesienne dni. Z dyni możemy również gotować kompoty lub ją marynować, kandyzować ją jako dodatek do deserów lub ciast, piec z niej ciasta albo też pogryzać jej pestki. Z jej miąższu, doprawionego goździkami i cynamonem, zrobimy przepyszny dżem. Dynię możemy wykorzystać też jako bazę deserów. Do ich wykonaniapotrzebujemypuree - dla lepszego efektu smakowego dynię należy upiec w piekarniku, a następnie zblendo-wać. Jej pestki, lekko posolone, są o wiele lepszą przekąską niż niezdrowe chipsy, ale także dobrym dodatkiem do rozmaitych sałatek. Możemy również używać olej z pestek dyni - tłoczony na zimno oprócz mnóstwa witamin i minerałów, zawiera także substancje obniżające poziom cholesterolu. ROZGRZEWAJĄCY MUS DYNIOWY 1 dynia, kilka liści jarmużu, 1,5 litra rosołu, 2 szalotki. 3 ząbki czosnku. 400ml mleka kokosowego, sól i pieprz. 2 łyżki oleju rzepakowego Dynię obrać, oczyścić z pestek, pokroić w kostkę. Czosnek i szalotki drobno posiekać. W garnku rozgrzać olej i smażyć warzywa około 8-9 minut, mieszając. Usmażone warzywa zalać rosołem i gotować do miękkości. Całość zmiksować blen-derem na gładki mus. Pod koniec dodać mleko kokosowe, porwane na mniejsze kawałki liście jarmużu, sól, pieprz i zamieszać. (www.eisberg.pl) KREMOWAZUPA Z PIECZONEJ DYNI 1 kg dyni.250ml mleka kokosowego, 400 g ziemniaków 100g cebuli, II buHonu warzywnego fub mięsnego, papryka słodka, papryka wędzona sól. pieprz, gałka muszkatołowa masło Dynię przekroić na pół i oczyścić z pestek, pokroić w plastry. Ułożyć na blaszce do pieczenia i piec przez 20 minut w temperaturze 200 st C. Gdy wystygnie, obrać ją i pokroić w kostkę. Obrane ziemniaki i cebulę pokroić w kostkę, a czosnek w plasterki. W garnku roztopić masło i przesmażyć na nim cebulę i czosnek, po 2-3 minutach dodać ziemniaki i smażyć kolejne 2-3 minuty cały czas mieszając, dodać paprykę słodką oraz wędzoną, wymieszać i wlać bulion. Gotować do miękkości. Dodać dynię oraz mleko kokosowe i gotować kolejne 10 minut. Całość zmiksować i doprawić gałką muszkatołową. Dekorować pieprzem młotkowanym i ewentualnie kremowym serkiem. (www.dwor-korona.pl) KREM Z DYNI Z SOCZEWICĄ 1 szklanka czerwonej soczewicy, 1 dynia hokkaido pokrojona w kostkę, 1 cebula pokrojona w drobną kostkę. 3 ząbki czosnku. bulion lub woda. 1 łyżeczka oregano, 1 łyżeczka suszonej słodkiej papryki. 1/2 łyżeczka suszonej wędzonej papryki, oliwa. sól i pieprz, 4 kromki bagietki. ser feta. pietruszka posiekana, dowolna sałata, olej z dyni W garnku podgrzewamy oliwę. Smażymy cebulę z posiekanym czosnkiem. Dodajemy dynię i smażymy aż cebula się zeszkli. Dodajemy soczewicę i przyprawy. Mieszamy i zalewamy całość bulionemlub wodą. Gotujemy aż soczewica i dynia zmiękną; blendujemy. Podajemy z opieczoną w piecu i natartą czosnkiem grzanką, serem feta i sałatą. Polewamy olejem z dyni. (www.halina.eu) FOT. MATERIAŁY PRASOWE HALINA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 KUCHNIA# 9 IV kuchni SPAGHETTI Z DYNI ZPESTOBAZYUOWYM dynia, 2 łyżki olqu rzepakowego, 4 pomidory suszone (w oleju), 50 ml wody, 100 ml oliwy z oliwek. 3 ząbki czosnku, pęczek świeżej bazyfil łyżka łuskanego słonecznika, lOOgsera żółtego, sól i pieprz Dynię umyć, osuszyć i obieraczką do warzyw zestrugać w paseczki przypominające spaghetti. Podsmażyć krótką chwilę na rozgrzanym oleju, a następnie podlać wodą, dodać pomidory suszone pokrojone w paseczki, przykryć pokrywką i poddusić ok. 3-5 minut, aż dynia zmięknie. Oliwę z oliwek, czosnek, listki bazylii i podprażony na suchej patelni słonecznik zmiksować, doprawić solą, pieprzem, polać spaghetti z dyni i wymieszać. Po wyłożeniu na talerze posypać startym serem żółtym. DYNIA FASZEROWANA MIĘSEM I SEREM dynia piżmowa 4 łyżki oleju rzepakowego. I średnia cebula. 300g mięsa mielonego, KJO ml wody. 3 ząbki czosnku 3 łyżki krojonych pomidorów z puszki.2gałązki świeżego rozmarynu, 150 g sera żółtego, sól i pieprz Dynię przekroić wzdłuż na pół, wydrążyć gniazdo nasienne i częściowo miąższ. Tak przygotowane skropić olejem i piec w piekarniku rozgrzanym do 180 st. C przez około godzinę. Cebulę pokroić w kostkę i podsmażyć na oleju na jasnozłoty kolor. Dodać mięso, pokrojony wkostkę miąższ dyni, polać wodą, wymieszać i poddusić kilkanaście minut na wolnym ogniu. Pod koniec duszenia dodać pomidory, rozdrobniony czosnek, pokrojone igiełki rozmarynu oraz sól i pieprz dosmaku. Gotowym farszem wypełnić upieczone połówki dyni. Połowę sera pokroić w centymetrową kostkę, a drugą połowę utrzeć na tarce na grubym oczku. Kostki sera dodać do farszu, a startym posypać wierzch. Zapiec w piekarniku na złoty kolor. (vmw.msm-monki.plx2) SAŁATKAZ PIECZONĄ DYNIĄ I JARMUŻEM 150g jarmużu, mała dynia 30g pestek dyni. lOOg sera feta. 30g żurawiny; dressing: łyżeczka miodu,3 łyżki o Tiwyzorrwek, sok z połówki cytryny, sól, pieprz, szczypta cynamonu i słodkiej papryki Piekarnik nagrzać do temperatury 200 st. C. Dynię rozkroić na pół i wybrać pestki. Pokroić ją na tzw. łódeczki. Piec ok. 25-30 min z termoobiegiem aż brzegi dyni będą delikatnie przypieczone. Jarmuż zblanszować (wrzucić do wrzątku i gotować 2 min), po wyjęciu przepłukać zimną wodą. Wymieszać miód, oliwę, sok z cytryny i przyprawy. Gotowym dressingiem polać jarmuż i wyłożyćna talerz wraz z upieczoną dynią. Całość posypać uprażonymi na suchej patelni pestkami dyni, pokruszonym serem feta i żurawiną. PĘCZAK Z ROSZPONKĄ I PIECZONĄ DYNIĄ 3 garście roszponki. Imała dynia piżmowa 50g sera koziego dojrzewającego, 200g kaszy pęczak, 1 szalotka 2 ząbki czosnku. 3 szklanki bulionu warzywnego, garść pestek słoneczrrika garść migdałów, oliwa sól pieprz Dynię umyć, rozkroić na pół i wybrać pestki. Pokroić w dużą kostkę, skropić oliwą, doprawić solą i pieprzem. Ułożyć na blasze wyłożonej pergaminem. Piec do miękkości przez około 25-30 minut w piekarniku nagrzanym do 200 st. C. Kaszę ugotować, ostudzić. W rondelku zeszklić szalotkę, dodać przedśnięty przez praskę czosnek. Po minucie wsypać kaszę, wlać bulion, gotować około 20 minut, od czasu do czasu mieszając. Do gotowej kaszy dodać pokrojoną wkostkędynię. Całość posypać roszponką, pokrojonym w cienkie plasterki serem kozim dojrzewającym, migdałami oraz uprażonymi na suchej patelni pestkami słonecznika. (www.eisberg.plx2) KASZA Z DYNIĄ I KURKAMI 2saszetki kaszy jęczmiennej grubej, 1 dynia piżmowa, świeży rozmaryn, sól, pieprz, olej rzepakowy tłoczony na zimna garść świeży dikżj mrożoriych kurek.l cebula 5 ząbków czosnku, 1 łyżka posiekanego koperku lub pietruszki, mały słoSc suszonych px> midorów, 1 gęsty jogurt naturalny, 1 łyżka soku z cytryny Dynię przekroić wzdłuż na pół, usunąć gniazda nasienne, każdą połówkę natrzeć olejem rzepakowym, posolić, dodać dwie gałązki świeżego rozmarynu i zawinąć w folię aluminiową. Piec w 180 st. C przez 45 minut. Kaszę ugotować. Na patelni rozgrzać olej, dodać posiekaną cebulę i posiekany ząbek czosnku. Smażyć przez 3 minuty. Dodać oczyszczone kurki i smażyć kolejne 5 minut. Dodać ugotowaną kaszę, posiekane suszone pomidory i dwie łyżki oleju z suszonych pomidorów. Smażyć jeszcze przez minutę, doprawić. Dodać posiekany koperek i rozmaryn. Pozostały czosnek wycisnąć w prasce, wymieszać z jogurtem i sokiem z cytryny. Dynię wyjąć z folii, pokroić wplastry, podawać z kaszą z kurkami i sosem czosnkowym. (www.halina.eu) PASTAZDYNI 700g dyni hokkaido. 2 papryki, 10 pomidorów suszonych z zalewy olejowej, 3 szalotki, 3 ząbki czosnku,3 łyżki tartych medalów. 250 ml ofeju rzepakowego, sól pieprz Dynię pokrój w kostkę i smaż na oleju aż do zarumienienia. Dodaj pokrojoną w kostkę paprykę i smaż przez 5 minut. Dodaj szalotkę, ząbki czosnku oraz tarte migdały. Podsmaż wszystko ok. 3 minut. Przełóż całość do miski, dodaj pomidory suszone, zmiksuj i dopraw. (www.vog.pl) MAKARON ZAPIEKANY W DYNI Z POREM I KURCZAKIEM Iśrednia dynia,400g makaronu papardeiie,300g mięsa z uda kurczaka,300ml śmietany 30%, 2 średnie pory,300 miąższu z dyni. 3 łyżki masła. 6 fistków świeżej szałwii, K) listków świeżej bazyłn. lOOgtartego żółtego sera, 4łyżki oleju, sól i pieprz Z dyni odciąć pokrywkę, wydrążyć środek, wysmarować wnętrze olejem i pódpiec w piekarniku w 160 st. C przez ok. 20 minut. Makaron ugotować w osobnej wodzie na półtwardo, odcedzići zahartować zimną wodą. Kurczaka pokroić w kostkę, posolić, popieprzyć i podsmażyć na dwóch łyżkach oleju na złoty kolor. Dodać pokrojony w półkrążld por (bez mocno zielonych części) dodać masło, cząstki miąższu z wydrążonej dyni i całość poddusić 2-3 minuty. Do całości dodać wcześniej przygotowany makaron, śmietanę, pokrojoną wpaseczki szałwię, bazylię i wymieszać. Nafaszerować dynię, posypać serem, przykryć dyniową pokrywką i zapiec w piekarniku w 180 st. C przez ok. 30-40 minut. (www.piatnica.com.pl) FOT. MAT. PRAS. OSM PIĄTNICĄ FOT. 123 RF 10 • MODA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 IV szafie Prawdziwe wełniane skarpety robione na drutach każdy chciałby mieć. Może więc już czas nauczyć się je robić? Natalia Krawczyk natalia.krawczyk@pol5kapress.pl Jesień niemal w pełnej krasie, a przed nami cała zima. Czas przejrzeć garderobę i pomyśleć o ciepłych rajstopach, wełnianych pończochach, skarpetach i getrach. Nasze nogi, gdy zimno, nie powinny marznąć. Grube rajstopy, getry i legginsy Grube rajstopy lub pończochy będą dobrze wyglądać z dzianinowymi sukienkami. Z kolei wełniane getry możemy połączyć ze swetrem i dżinsami lub leginsami. Na blogach modowych można też zobaczyć stylizacje, które składają się z wełnianego kompletu - spódnicy i bluzki oraz wielobarwnych getrów. Te możemy przecież zrobić samodzielnie, a gdy jeszcze tej umiejętności nie posiadłyśmy, o zrobienie na drutach kolorowych wełnianych skarpet możemy poprosić naszą mamę, babcię czy przyjaciółkę. Z pewnością będą nie tylko funkcjonalnym, ale i niepowtarzalnym, stylowym dodatkiem. Wełniane getry i skarpety są bowiem świetnym pomysłem nie tylko dla zmarzluchów. W połączeniu z kryjącymi rajstopami otulą nasze nogi, sprawiając, że będzie nam przyjemnie ciepło i wygodnie. W takim zestawie będziemy lepiej chronione przed zimnem niż w cienkich spodniach, które teraz na dłuższy czas pozostaną raczej w szafie. Niektóre rajstopy od wewnątrz uzupełnione są nawet sztucznym futerkiem lub polarem, co wpływa na komfort użytkowania i utrzymywanie ciepła. W sklepach znajdziemy również alternatywę dla rajstop - legginsy ocieplane od wewnątrz. Kosztują podobnie i będą trafnym wyborem na chłodniejsze dni. Do nich możemy dobrać wełniane, barwne skarpetki. Panowie nie bójcie się kolorów. Zabawne wzorzyste skarpety pasują nawet do nudnych garniturów Kolorowe, wełniane rajstopy, skarpety i getry prezentują się znakomicie, a w dodatku są ciepłe i urozmaicają stylizację, nadając jej charakteru CIEPŁO, ORYGINALNIE, WYGODNIE I... FANTAZYINIE Rajstopy wzorzyste czy kolorowe? W zbliżającym się sezonie jesienno-zimowym bez obaw możemy postawić na wzorzyste i kolorowe rajstopy o różnorodnej grubości. Gdy cieplej, możemy przecież założyć te cieńsze. Niezwykle modne tej jesieni będą rajstopy przypominające pończochy. To bardzo praktyczny, ale i zmysłowy element garderoby, który sprawi, że będziemy czuły się jednocześnie elegancko i kobieco. Możemy założyć do nich spodenki, spódnicę mini lub sukienkę. Tak naprawdę od nas zależy, czy chcemy pokazać aplikacje bądź wzorki znajdujące się w okolicach ud, czy jednak zostawimy to dla siebie. Udawane pończochy sprawią, że nie będziemy musiały się obawiać o to, że mogą nam się zsunąć w ciągu dnia. Kolejny już sezon modne są monochromatyczne stylizacje. W tym przypadku czerń jest ponadczasowym i bezpiecznym rozwiązaniem. Dla osób, które jednak za nią nie przepadają, proponujemy granat lub butelkową zieleń - oba kolory mają w sobie głębię i są eleganckie. Dla odważnych pozostaje cała gama barw - turkus, fuksja, a może fiolet? W każdej odsłonie będziemy wyglądać oryginalnie. Panie lubiące się wyróżniać mogą połączyć turkusowe lub czerwone rajstopy z sukienką w kolorze fuksji. Bez wątpienia na ten trend wpływ miały duńskie blogerki, które od ubiegłego sezonu lansują w intemede kolorowe stylizacje. Chodaż Skandynawia kojarzy nam się z minimalizmem, w modzie króluje kolor. Wielobarwne outfity są spotykane nie tylko w blogosferze, ale również na wybiegach mody, dlatego śmiało możemy zdecydować się na taki komplet. Warto tylko pamiętać, że ciemne barwy optycznie wyszczuplą nasze nogi, w przeci- Kolorowe rajstopy to znakomity pomysł, ale te w jasnych barwach nośmy w taki sposób, by nie pogrubiały nam nóg wieństwie do rajstop w kolorze białym bądź żółtym czy pomarańczowym. Od wielu sezonów utrzymuje się także moda na rajstopy w logo, które lansują topowe domy mody, jak na przykład Chanel i Gucd. Do wyboru są także rajstopy we wzory przypominające na nodze tatuaż. W tym przypadku polecamy założenie do nich czarnej spódnicy mini. W sklepach możemy zobaczyć również rajstopy w zwierzęce wzory - panterkę lub w pepitkę. Połączone z kolorowym ubraniem to propozycja dla osób, które nie boją się eksperymentować. Bez wątpienia wielobarwne rajstopy z fantazyjnymi nadrukami to sposób na ożywienie klasycznej, czarnej sukienki i nadanie stylizacji charakteru. Jak widać, projektanci przygotowali dla nas naprawdę wiele propozycji, zatem efekt końcowy zależy głównie od naszej inwencji. Skarpetki dla pań i panów Do noszenia kolorowych skarpetek zachęcamy nie tylko panie, ale i panów. Co prawda te wykonane z kolorowej włóczki nie będą pasować do garnituru, ale bawełniane już tak. Najważniejsze, aby podchodzić do tego z fantazją i nie bać się eksperymentować. Barwne, nierzadko w zabawne wzory skarpetki od kilku sezonów zdominowały wybiegi mody. Pasują zarówno do casualowych, jak i biznesowych stylizacji. Bardzo modne, choć wymaga to pewnej odwagi (chyba że jest wymuszone tajemniczym znikaniem tych części garderoby, czego niektórzy nagminnie doświadczają), jest również zakładanie dwóch różnych skarpetek. Do pracy proponujemy skarpety w kropki, kratkę lub paski, a na prywatne wyjścia wzór odzwierciedlający naszą pasję, na przykład motocykle lub coś zabawnego. Grube pończochy możemy założyć na cienkie rajstopy -cieliste lub w takim samym kolorze co pończochy FOT. 123 RF Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 ZDROWIE/URODA • II Odpoczynek i pielęgnacja Kawa w kosmetykach likwiduje oznaki zmęczenia, działa odmładzająco i poprawia koloryt skóry Wiele z nas pije ją ze względu na walory smakowe, inni sięgają po nią, bo zawiera kofeinę. Kawa jest jednym z najchętniej spożywanych napojów nie tylko w Europie. Doceniana jest też w kosmetologii AROMATYCZNA KAWA POBUDZA I UPIĘKSZA T ajważniejszą substancją im czynną odpowiedzialną M za pobudzające działa-M nie kawy jest kofeina, almkaloid obecny także 1 w w wielu innych surowcach roślinnych, m.in. w liściach herbaty. Zaraz po wypiciu kawy jest ona wchłaniana z przewodu pokarmowego do układu krążenia. Maksymalne stężenie osiąga po ok. 60 minutach, może utrzymywać się do czterech godzin. W jednej filiżance znajduje się ok. 70-140 mg kofeiny. Substancją wykazującą działanie podobne do kofeiny, którą również kawa zawiera, jest kwas chloroge-nowy. Jak to ze wszystkim bywa, picie kawy ma plusy i minusy. Rozsądek podpowiada więc, by po prostu zachować w jej spożywaniu umiar. Plusy picia kawy Kawa działa pobudzająco, pomaga usunąć oznaki senności. Tylko na niewiele ludzi napój ten działa odwrotnie - usypia zamiast ożywiać. Kawa dotlenia też mózg, poprawia koncentrację i pamięć krótkotrwałą. Zawarta w kawie kofeina zmniejsza uczucie zmęczenia. Obniżając napięcie mięśni gładkich, powoduje, że czujemy się bardziej odprężeni i mamy lepsze samopoczucie. Na podstawie badań stwierdzono, że ryzyko zachorowań na kamicę żółciową u mężczyzn jest niższe aż o 40 proc. u tych, którzy piją 1-2 filiżanek kawy dziennie. Kawa wpływa również dobroczynnie na nasz układ trawienny i krążenia. Polecana jest osobom, które cierpią na nadkwasotę i niedodśnienie tętnicze. Zmniejsza ryzyko raka jelita grubego, wątroby i pęcherza, ma bowiem dużo kwasu chlorogenowego oraz antynowo-tworowych przed w utleniaćzy, które wchłaniane są właśnie w tym odcinku jelita i neutralizują wolne rodniki tlenowe. Ponadto kawa działa moczopędnie, dzięki czemu szkodliwe substancje są szybdęj wydalane z moczem. Chroni przed chorobą Parkinsona. Stymuluje też naczynia krwionośne w mózgu, dzięki czemu do komórek nerwowych dociera więcej tlenu i substancji odżywczych. Zapobiega astmie, tłumiąc wydzielanie histaminy odpowiedzialnej za alergię, a także zmniejsza ryzyko cukrzycy typu U. Wypicie mocnej kawy przed wysiłkiem fizycznym zmniejsza podobno ból mięśni nawet o połowę. A dzięki temu, że zwiększa skuteczność środków przedwbólowych, można wraz z kawą przyjąć mniejszą ich dawkę, a efekt będzie taki sam. Według niektórych specjalistów kofeina wpływa też pozytywnie na nasze oskrzela, zwiększając ich światło i ułatwiając oddychanie. Polecana jest więc przy napadach duszności oraz przy astmie oskrzelowej. Minusy picia kawy Kofeina zawarta w kawie wypłukuje z organizmu magnez i wapń. Muszą o tym wiedzieć i pamiętać zwłaszcza kobiety w wieku powyżej 40 lat, a więc zagrożone osteoporozą. Napój ten wpływa również niekorzystnie na wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego oraz obniża zawartość potasu i cynku w organizmie. Konieczne jest więc uzupełnianie tych składników mineralnych poprzez większe spożycie warzyw i owoców. U niektórych osób kawa może wpływać na obniżenie nastroju. Spożywanie jej nadmiernej ilości (powyżej trzech filiżanek dziennie) może zaś powodować roztrzęsienie i nerwowość. Ze względu na to, że utrudnia zasypianie, nie należy jej pić na co najmniej trzy godziny przed pójściem spać. Kawa może też powodować niestrawność. Podobnie jak herbata, wpływa na żółknięcie zębów, a nawet może prowadzić do próchnicy. Nadmierne spożywanie kofeiny może doprowadzić do chorób serca, powodować wzrost ciśnienia tętniczego, a także wpłynąć niekorzystnie na nasz układ krążenia, błony śluzowe żołądka i jelit. Jak parzyć i pić kawę? Kawą warto zaczynać dzień, zwłaszcza jesienny. Aromatyczny napój pobudzi nasze zmysły do działania, ale lepiej nie robić tego na pusty żołądek, bo zakwasza nasz organizm. Trzeba jąkupić świeżo paloną -najlepiej dwa miesiące od pale- nia. Na wielu opakowaniach znajdziemy już taką informację z datą. I oczywiście powinna być w ziarnach, które zmielimy bezpośrednio przed parzeniem. Ta czynność też ma wpływ na jakość kawy. Zdaniem ekspertów, najlepszy do tego jest młynek Żarnowy (nie ostrzowy) - ręczny lub elektryczny. Grubo zmielona kawa dłużej oddaje smak, więc jeśli chcemy parzyć ją krócej, zmielmy ją drobniej. Okazuje się, że parząc kawę na szybko, zalewając ją tylko gorącą wodą, wcale jej nie profanujemy. Nie nazywajmy tylko tego sposobu „po turecku”, bo z parzeniem kawy czy herbaty w tym kraju nie ma to nic wspólnego. Gdy bardzo się spieszymy i kawę zalewamy tylko gorącą wodą, musimy jednak odczekać 4 minuty i dopiero po tym czasie ją zamieszać, a zaparzą się wtedy drobiny grubiej i drobniej zmielone. Ekspresy ciśnieniowe, automatyczne lub nie, z młynkiem lub bez, według ekspertów wcale nie są najlepszym sposobem na parzenie kawy. Dlatego właśnie do łask wracają ekspresy przelewowe i to one są rekomendowane przez baristó w i prawdziwych smakoszy kawy. W nich można bowiem przygotować napój 0 różnorodnej mocy w wybranej ilości. Znakomicie można też zaparzyć kawę w kawiarce -najlepiej w tej aluminiowej, którą stawiamy na kuchni gazowej. Kawa dla skóry - Poza działaniem ogólno-ustrojowym kawa wpływa na stan naszej skóry - wyjaśnia Katarzyna Smolak, kosmetolog. - Poprawia jej krążenie oraz ujędrnia. Przyspiesza także spalanie tkanki tłuszczowej dzięki jej rozbijaniu, przez co ma doskonałe właściwości antycellulitowe. Ponadto redukuje obrzęki 1 zapobiega zastojom limfy, a w związku z tym stosowana jest w wielu preparatach pod oczy. Dzięki zawartości kwasu chlorogenowego występującego w ziarnach, kawa neutralizuje też wolne rodniki oraz chroni naszą skórę przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych. Zawierają ją również kosmetyki do skóry dojrzałej, bo likwiduje oznaki starzenia, zmęczenia, działa odmładzająco i poprawia koloryt skóry. Nadaje jej naturalny blask oraz dotleniają. Domowe sposoby przygotowania kosmetyków kawowych Peeling kawowy z solą do ciała - do bezzapachowego żelu pod prysznic dodaj 2 łyżki zmielonej kawy, łyżkę soli oraz l łyżeczkę cynamonu. Masuj nim delikatnie całe ciało, skupiając się głównie na miejscach objętych cellulitem. Peeling można stosować także na pięty. Doskonale złuszcza martwy naskórek, wygładza i zmiękcza skórę. Peeling kawowy ze śmietaną do dała - 4 łyżeczki mielonej kawy zalej wrzątkiem. Po killcu minutach odsącz wodę, a fusy połącz z oliwką i dwiema łyżeczkami gęstej śmietany. Masuj delikatnie dało. Wygładza, natłuszcza i nawilża oraz poprawia krążenie. Kawowa maseczka do twarzy -1 łyżeczkę kawy zalej wrzątkiem. Po kilku minutach odsącz wodę, a fusy zmieszaj z ulubionym kremem. Nałóż na twarz na 20 minut. Po tym czasie nadmiar kremu usuń wacikiem. Ujędrnia, napina oraz odświeża skórę. Kawowa płukanka do włosów - szczególnie polecana dla szatynek i brunetek. 2 łyżeczki mielonej kawy zalej połową szklanki wrzątku. Przelej przez papierowy filtr i dolej litr depłej wody. Po umyciu przepłucz mieszanką włosy. Odżywia, dodaje blasku i poprawia koloryt. Dodatkowo pobudza wzrost włosów i zapobiega ich wypadaniu dzięki zawartośd kofeiny, która wzmaga mikrokrążenie. Milena Kochanowska Kawa dotlenia mózg, poprawia koncentrację i pamięć krótkotrwałą. Zawarta w niej kofeina zmniejsza uczucie zmęczenia 12 • PODRÓŻE Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 Propozycje na spóźnione wakacje i weekendy Zamek Krzyżtopór - to tutaj diabeł pilnuje skarbu. Nieukończony zamek uchodzi bowiem za nawiedzony Jesień to nie tylko sezonowa depresja, koc, kawa i książka. Polska jesienią może być rajem dla turystów, wycieczkowiczów i globtroterów! Trzeba tylko wiedzieć, gdzie szukać atrakcji. Dokąd więc się wybrać jesienią? CO ZOBACZYĆ JESIENIĄ? OTO NIEZWYKŁE MIEJSCA NA WEEKEND Jesień ma dla turystów i poszukiwaczy przygód wyjątkowo wiele do zaoferowania. Zwiedzanie kraju po sezonie oznacza mniejszy tłok na szlakach i brak kole-jek do popularnych atrakcji. Ceny też z reguły są znacząco niższe niż w lipcu czy sierpniu. Po sezonie szlaldsą więcbardziej puste, za to portfele turystów pełniejsze. Jesienna pogoda przy odrobinie szczęścia też raczej sprzyja, a nie przeszkadza w uprawianiu turystyki. Słońce grzeje, ale nie przegrzewa, przyroda pokrywa się niezwykłymi kolorami. Powietrze pachnie żywicą i tą niezwykłą świeżością, która oznacza koniec upałów i rychłe nadejście chłodów. Dokąd więc warto pojechać i co zobaczyć? Grzyby i kurhany, czyli Bory Tucholskie Bory Tucholskie to jeden z największych krajowych kompleksów leśnych. Trudno o lepsze miejsce do napawania się pięknem przyrody w jesiennej szacie. Okolica wygląda tak, jakby stała w ogniu: liście mienią się odcieniami czerwieni, żółci i pomarańczu, powietrze jest rześkie, a przy słonecznej pogodzie nagrzane i pachnące nie gorzej niż w maju. Jesienią bory stają się rajem dla grzybiarzy. Lasy obfitują w wielką liczbę gatunków grzybów, z których ok. 10 proc. nadaje się do jedzenia dla ludzi. Przypominamy, by zbierać tylko te grzyby, które faktycznie zamierza się zjeść. Jeśli brak pewności, czy dany grzyb jest spożywczy, lepiej go zostawić, niż narazić się na nieprzyjemności. Bory Tucholskie kryją także atrakcje dla entuzjastów historii, archeologii i wszelkich staroci. Wśród lasów wyrastają tajemnicze kręgi kamienne, które znaleźć można w rezerwacie koło wsi Odry na prawym brzegu Wdy. Kręgom towarzyszą kurhany, które archeolodzy zidentyfikowali jako grobowce ok. 600 Gotów, pochowanych tu w Hw.n.e. Urokliwe uliczki Kazimierza Dolnego Kazimierz Dolny to jeden z krajowych turystycznych ma- gnesów, jednak to właśnie po sezonie można wreszcie cieszyć się jego urokiem bez towarzystwa tłumu turystów. To niezwykłe miejsce możemy potraktować jako urbanistyczny odpowiednik gęstych lasów w Borach Tucholskich czy Bieszczadach. Kto nie ma ochoty na obcowanie z naturą w dziczy, może rozkoszować się jesienią, spacemjąc po Kazimierzu, zwiedzając zabytkowe spichlerze nad Wisłą, a nawet popłynąć promem do pobliskiego zamku w Janowcu. Między wrześniem a listopadem Kazimierz Dolny nabiera niezwykłego uroku, jego rynek ze studnią, renesansowe kamieniczki i wąskie uliczki zalewa ciepłe, łagodne słońce, akawalub herbata zaserwowana w jednej z lokalnych knajpek najlepiej smakuje i rozgrzewa. Wieś artystów, czyli Lanckorona Wieś Lanckorona pod Kalwarią Zebrzydowską przyciągała dawniej samą śmietankę polskiego światka artystycznego, prawdziwą cyganerię, złożoną Zabytkowa architektura w Lanckoronie w barwach jesieni jest jeszcze bardziej efektowna zpisarzy i poetów, malarzy i marzycieli, artystów wszelkiego autoramentu. Może to malownicze położenie, zabytkowa architektura, czyste powietrze i urokliwe rękodzieło mieszkańców, a może urok rzucony przez nimfy z legend? Dość, że Lanckorona do dziś jest jednym z najbardziej urokliwych zakątków kraju i jednym z najciekawszych miejsc, jakie ma do zaoferowania Polska jesienią. Jesienią wieś wypełnia się słońcem i kolorami, a pierzeje jej ryneczku zapełniają stragany z wszelkiego rodzaju rękodziełem, płodami rolnymi i przetworami. Mieszkańcy słyną bowiem ze swoich miodów i dżemów, które można przechowywać w wytwarzanych na miej scu kolorowych naczyniach ceramicznych. Lokalne muzeum regionalne dysponuje imponującą kolekcją rękodzieł, otwierającą oczy na bogactwo, ale też praktycz-ność sztuki ludowej. Kto ma życzenie, może się też zaopatrzyć wdowolnąilośćlanckorońskich wyrobów koronkarskich: uroczych chustek, narzut, obrusów czy poszew, misternie zdobionych w filigranowe wzory. Bursztynowe plaże w Międzyzdrojach Jesienią nad polskim morzem wreszcie robi się luźniej, znikają palisady z parawanów, rozkrzyczane tłumy i niesforne dzieci. Pozostaje za to piękno horyzontu, gdzie niebo styka się z wodą, szum fal i nagrzany słońcem piasek pod stopami. Międzyzdroje po sezonie to najlepsze miejsce dla tych, którzy nad morzem poszukują wyciszenia i wytchnienia. Właśnie jesienne sztormy wyrzucają na plaże największe i najpiękniejsze bursztyny, których można szukać, pozwalając, by myśli krążyły swobodnie i oderwały się wreszcie od codziennych trosk. W Międzyzdrojach jesienią można jednak nie tylko kontemplować naturę. Fani polskich produkcji filmowych i telewizyjnych mogą przejść się Promenadą Gwiazd pod Hotelem Amber, która stanowi polski odpowiednik Alei Gwiazd w Los Angeles. Swoich idoli, a raczej ich naturalnej wielkości podobizny, mogą też obejrzeć z bliska i bez tremy w Muzeum Figur Woskowych. Goście spragnieni kontaktu z naturą mogą z kolei odwiedzić Oceanarium, gdzie przyjemne łączy się z pożytecznym: oglądanie niezwykłych morskich zwierząt z przyswajaniem solidnej porcji wiedzy i kształtowaniem proekologicznych postaw. Gdzie diabeł pilnuje skarbu, czyli Krzyżtopór Jesień to też październik, zwany czasem straszdziemikiem - to pora dreszczyku i straszenia, zwłaszcza w kinie, której kulminację stanowi Dzień Wszystkich Świętych i - lub Halloween. Dla spragnionych niezwykłej, paranormalnej atmosfery idealnym miejscem na jesienny weekend w Polsce jest zamek Krzyżtopór, zlokalizowany w woj. świętokrzyskim, 15 km na południowy zachód od Opatowa. Krzyżtopór to imponująca twierdza, jedna z największych w Europie. Wzniesiono ją w XVU w., czyli wieku żelaza, gdy Polska toczyła liczne wojny obronne. Jest tak imponującam.in. dlatego, że nie jest to typowy zamek, lecz pałac, otoczony fortyfikaqami. Do momentu powstania pałacu w Wersalu to Krzyżtopór był największą tego typu budowlą w Europie. Nigdy nie została onaw pełni ukończona, a dziś to malownicze ruiny przyciągające turystów i fotografów z całej Europy. Dla spragnionych mocniejszych wrażeń organizuj e się tu często festiwale ludowe, festyny i wycieczki śladami diabłów i duchów. Zamek uchodzi bowiem za nawiedzony, i to przez samego szatana, który osobiście strzeże jego sekretów. Jakie to sekrety? Prawdopodobnie wielki skarb, którego jednak nikomu nie udało się dotąd odnaleźć. Może dlatego, że diabeł osobiście zatrzaskuje drzwi za każdym, kto znajdzie komnatę ze skarbem, i więzi na wieczność wszystkich śmiałków. Rynek i uliczki Kazimierza Dolnego mają nieodparty urok Emil Hoff Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 KRZYŻÓWKA • 13 Krzyżówka panoramiczna komedia filmowa z Cameron Diaz i Jimem Carreyem T majowy egzamin żyjątko “T“ początek rycerz z eposu Lars von duński reżyser skalna przepaść artretyzm zuchwalstwo opiekun sądowy sucha kiełbasa pokarm dzikich zwierząt siódme częsc roweru Bogusław Linda ogół czasopism chińska żywica T~ buźka z SMS-a hektar lub ar brat Polluksa T kolega minera T wacpani ogoł duchowieństwa serialowa niewolnica wiatr nad Adriatykiem budowla bobrów wiekowy mężczyzna 22 model Volkswagena młodzik kontuar roślina astrowata islamska Biblia ruchoma zasłona T mszczenie skał miasto, rzeka i samochód T częsc spłaty długu ma surowe zasady fruwanie łazienkowska w stolicy J gruby koc sądowe turecka łódka dzieony wy Ic teren drwina indyjski prozaik i noblista I poiazd Kulisa opakowanie pasty do zębów ciężki koń pociągowy Brandenburska w Berlinie motyw dekoracyjny czym złodzieja składnik paliw Rafael, tenisista młody bielik ważna w historii buduje gniazdo połowa T podpora pomidora pomiesz czenie 11 ... Ce-lentano, piosenkarz owoc borówki cykliczny utwór muzyczny ubogi człowiek grecka bogini zemsty grecka bogini mą- drości oszlifowane diamenty T zabronienie gryzoń z Ameryki Południowej T“ ... Lee Curtis T filmo1 epizoi wy oa 21 za sterami Bo- einga ~r~ uczestnik świata wirtualnego ~T krzew na narkotyk częsc ustawy 12 miesięcy biała na piwie deseń na tkaninie ojciec Marduka sto lat 24 kowalny metal hala sportowa w Warszawie skala światłoczułości mała porcja energii wisiorek S2 czach streszczenie szkolnych lektur 18 częsc karabinu ciemny -koń T T“ E kolega, towarzysz piłka z kauczuku Jan Hewe- liusz rzecz niezwykła, zdumiewająca starożytny materiał pisarski stała opłata urzędowa T Aladyna 10 skała osadowa stawiane wymaganie 23 17 autor powieści „Nana” nocna zmora otwory w pokładzie okrętu T .gorąca wyspa z Hawaną obawa, bojaźń kulszowa dolegliwość imię filmowego Olsena zgubi! je pan Hilary T nimb morski roz- bójnik określona suma pieniędzy T waluta Brazylii T urwis . i Małgorzata”, powieść Bułhakowa 19 fran- cuskie góry 13 wytyczone dla turystów T~ dzień tygodnia T pomost wychodzący w morze porasta pnie drzew lubi pouczać innych T odkryty wagon kolejowy T numeracja utworów muzycznych ozdoba żydowskiej szaty wyspa na Pacyfiku T świątynia w Mekce gniew Sarmaty rodzaj zapasów informacje na dysku 20 film Pawła Pawlikowskiego Steven, aktor z filmu ..Liberator” 16 14 siarkowy w labora-torium T mieszkaniec Baku formacja piłkarska T model Daewoo dawna srebrna moneta Catherine-Jones marka papierosów lub typ Poloneza pustelnia, samotnia powtórne ujęcie na planie filmu 15 ostrze w sieczkarni 25 12 szał palaczy haszyszu DOWOŹ konny Szalom, pisarz żydow- ski na trasie Lublin -Warszawa 2 3 4 i 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 IV 18 19 20 21 22 23 24 25 Litery z pól ponumerowanych od 1 do 25 utworzą rozwiązanie - przysłowie abisyńskie. ZHdaid âis nvMHO nos ixèizq awzYiMZoa Głos Redaktor naczelny PrzemysławSzymańczyk, Z-cy red. nacz.: Marcin Stefanowski. Wojciech Frelichowski. YnonaHusaim-Sobecka. Prezes oddziału PiotrGrabowski. Dyrektor biura reklamy oddziału Ewa Żelazko. Dyrektor marketingu Robert Gromowski. Redakqa.SŁUPSK, ul. Henryka Pobożnego 19, teL598488100, redakqagp24@potskapress.pl. KOSZALIN, ul. Mickiewicza 24, tel.943473552, redakcja$i24@połskapresspl SZCZECIN. Al. Niepodległości 26/111, teL914813300.redakqa.gs24@poiskapress.pl. Druk Polska Press Oddział Poligrafia, 85-438 Bydgoszcz, ul. Grunwaldzka 229. POLSKA PRESS GRUPA Wydawca Polska Press Sp.zo.o. ul. Domaniewska 45,02-672 Warszawa, tel.2220144 00,fax: 222014410 Prezes zarządu Tomasz Przybek Członek zarządu Dorota Kania Członek zarządu Małgorzata Skorwider Członek zarządu MiłoszSzulc www._ wwwgk24.pl wwwgs24.pl ©® - umieszczenie takich dwóch znaków przy Artykule, w szczególności przy Aktualnym Artykule, oznacza możliwość jego dalszego rozpowszechniania tylko i wyłącznie po uiszczeniu opłaty zgodnie z cennikiem zamieszczonym na stroniewww.gp24.pl/tresci i wzgodzie z postanowieniami niniejszego regulaminu Dyrektor artystyczny Tomasz Bocheński Dyrektor marketingu, Rzecznik prasowy Wojciech Paczyński wojciech.paaynski@polskapress.pl Dyrektor kolportażu Karol Wlazło Agencja AIP kontakt@aip24.pl ¿A* Słownik: agutí, arkoza, atara, Ate, Enki, kaik, Kaaba, rankor, Tagore. 14 • POMORZE/OGŁOSZENIA DROBNE Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 Na tropie śladów dawnego poligonu Gross Born i byłych obozów jenieckich Rajmund Wełnie Borne Sulinowo i okolice Poszukiwacze przez dwa dni z wykrywaczami metalu penetrowali teren około 70 hektarów. To południowe obrzeża dawnego poligonu wojsk niemieckich i sowieckich, a także okolice obozów jenieckich z czasów n wojny światowej. W miniony weekend Dariusz Czerniawski z Izby Muzealnej w Bomem Sulinowie zorganizował wielkie poszukiwania pamiątek historycznych w rejonie Kłomina na dawnym poligonie Gross Bom. Na zaproszenie odpowiedziało kilkudziesięciu poszukiwaczy, którzy przez dwa dni z wykrywaczami metalu penetrowali wyznaczony teren około 70 hektarów. To południowe obrzeża dawnego poligonu wojsk niemieckich i sowieckich, a także okolice obozów jenieckich z czasów II wojny światowej. Teren zmilitaryzowany W latach 1933-1939 rząd III Rzeszy wykupił część terenów i wysiedlił z nich ludność w celu budowy bazy wojskowej i utworzenia poligonu (okolice wsi Lipie). W latach 1934-1937 utworzono Wał Pomorski. W1936 r. zakończono budowę miasteczka militarnego dla szkoły artylerii Wehrmachtu, którego otwarcia dokonał 18 sierpnia 1938 r. Adolf Hitler. W garnizonie Gross Bom stacjonowały jednostki dywizji pancernej Heinza Guderiana przed atakiem na Polskę w 1939 r. Na poligonie ćwiczyły oddziały Afrika Korps dowodzone przez gen. Erwina Rommla (drugim poligonem Afrika Korps była Pustynia Błędowska). We wrześniu 1939 r. zorganizowano tu obóz jeniecki - początkowo przejściowy (Dulag), a od 9 listopada dla szeregowców (Stalag). Obóz ten funkcjonował do 1 czerwca 1940 r., po czym został przekształcony na oficerski Oflag IID Gross-Bom, położony wpobliżu miejscowości Westfalenhof (dziś Kłomino). Do połowy roku 1942 przebywali tu jeńcy belgijscy, francuscy, później polscy. W lutym 1941 r. w obozie było 3731 Francuzów, a w styczniu 1945 r. - 5391 Polaków. Przetrzymywany był m.in. Leon Kruczkowski, a także trafiła tu duża część żołnierzy powstania warszawskiego. Sprzęt szalał... - Wykrywacz co dwa kroki sygnalizował obecność metalu, więc znaleźliśmy sporo przedmiotów - mówi Mirosław Olczyk, administrator facebookowej strony Poligon Gross Bom. Dominowały militaria - łuski po pociskach różnego kalibru, elementy uzbrojenia, wojskowego oporządzenia i umundurowania oraz monety. Było także sporo ceramiki i butelek z epoki niemieckiej i sowieckiej. -Natrafiłem namonety belgijskie i francuskie - dodaje pan Mirosław. - Znalazłem trochę łusek, guziki żołnierza niemieckiego i znaczki sowieckie z sierpem i młotem - mówi starosta szczecinecki Krzysztof Lis, który także uczestniczył w akcji. Z pomocą koparki przeszukano także dawne wysypisko śmieci, bo te - jak dobrze wiedzą archeolodzy - to prawdziwe skarbce. Poszukiwania były oczywiście legalne, co - niestety - nie zawsze jest standardem i wciąż zdarza się, że ktoś z wykrywaczem metalu przeszukuje nawet oficjalne stanowiska archeologiczne. Całość znalezisk trafi teraz do konserwatora zabytków, który oceni wartość historyczną znalezionych przedmiotów. Te najcenniejsze zostaną poddane konserwacji i trafią do muzeum, także do bomeń-skiej Izby. ©® Co znaleźli poszukiwacze - sir. 16 BORNE SULINOWO (NIEM. GROSS BORN) Miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Borne Sulinowo. Położone jest nad jeziorem Pile. Na początku 1945 r. żołnierze niemieccy opuścili Gross Born i okolice, po czym zajęła je Armia Czerwona, utrzymując jej militarny charakter. Utworzono tu doskonale strzeżoną bazę Północnej Grupy Wojsk. Miasto i okolice było wyłączone spod administracji polskiej Nieopodal Bornego Sulinowa znajdował się jeden z magazynów radzieckiej broni nuklearnej, przeznaczonej do użycia w czasie wojny z Zachodem - również przez Ludowe Wojsko Polskie. W okolicznych lasach pozostały schrony po przewoźnych wyrzutniach SS-20. Sowieci użytkowali teren do października 1992 r. 5 czerwca 1993 r. nastąpiło uroczyste otwarcie, a 1 października Borne Sulinowo otrzymało prawa miejskie. DROBNE Jak zamieścić ogłoszenie drobne? Telefonicznie: 94 347 3512 Oddział Koszalin: ul. Mickiewicza 24,75-004 Koszalin, tel. 94 347 3512 Przez internet: ibo.polskapress.pl Oddział Słupsk: ul. Henryka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8103 W Biurze Ogłoszeń: Oddział Szczecin: Al. Niepodległości 26/U1,70-412 Szczecin, tel. 914813 310 RUBRYKI W OGŁOSZENIACH DROBNYCH: ■ NIERUCHOMOŚCI ■ FINANSE/BIZNES «ZDROWIE ■ HANDLOWE ■ NAUKA ■ USŁUGI ■ MOTORYZACJA ■ PRACA ■ TURYSTYKA ■ BANK KWATER ■ ZWIERZĘTA ■ ROŚLINY, OGRODY ■ MATRYMONIALNE ■ RÓŻNE ■ KOMUNIKATY ■ ŻYCZENIA /PODZIĘKOWANIA ■ GASTRONOMIA ■ ROLNICZE ■ TOWARZYSKIE Nieruchomości KUPIĘ mieszkanie do remontu lub zadłużone. Słupsk, 604236391 StronaZDROWIA czytaj stronazdrowia.pl DZIAŁKI, GRUNTY SPRZEDAM DZIAŁKĘ rekreacyjno-warzywną 480 mkw, w dobrej lokalizacji, tel. 664-138-616 GARAŻE KUPIĘ garaż murowany 535-480-794. Handlowe SPORT I REKREACJA KAJAKI używane z wyposażeniem w okazyjnej cenie, tel. 606-992-768 MATERIAŁY OPAŁOWE DREWNO do palenia, 792-669-632. Motoryzacja OSOBOWE KUPIĘ A do Z skup-skupujemy każde pojazdy, płacimy nawet za wraki, oferujemy najwyższe ceny, 536079721 AUTO skup wszystkie 695-640-611 NIEMCY: murarz, cieśla, malarz, brukarz, elektr, spawacz: 730011300 PRACA dodatkowa -Chałupnictwo bez opłat wstępnych tel. 94 7170 900 ZATRUDNIMY DO PRACY W SKLEPIE KOSZALIN; 943422660 SZUKAM PRACY DOZORCA, stróż Koszalin, 518907315 Zdrowie GINEKOLOGIA A-Z GINEKOLOG, 790-246-404 INNE ALKOHOLIZM - esperal 602-773-762 Usługi AGD RTV FOTO 59/8430465 Serwis RTV, LCD, plazma PRALKI Naprawa w domu. 603775878 BUD0WLAN0-REM0NT0WE CYKLINOWANIE bezpyłowe 504308000 REMONTY od A do Z tel.660-683-933 USŁ. łazienki, hydraulika 696498391. INSTALACYJNE HYDRAULICZNE, tel. 607703135. PORZĄDKOWE SPRZĄTANIE strychów, garaży, piwnic, wywóz starych mebli oraz gruzu w bigbagach, 607-703-135. Różne ZŁOM kupię, potnę, przyjadę i odbiorę, tel. 607703135. Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 INFORMATOR • 15 Hendrix i jego muzyka - nowe brzmienie dzięki orkiestrze Leszek Cichoński jest pomysłodawcą koncertu i nowych aranżacji Małgorzata Klimczak Szczecin Filharmonia w Szczecinie i Leszek Cichoński zapraszają na niezwykły koncert podczas którego znane przeboje Jimiego Hendriksa zabrzmią w zupełnie nowych aranżacjach. Wielu artystów przearanżo-wało swego czasu swój dorobek na nowe dzieła zagrane z towarzyszeniem orkiestry symfonicznej. Zrobili tak miedzy innymi królowie ciężkiej muzyki - zespół Metallica, zmysłowy Sting, czy - na rodzimym podwórku - Coma, Lady Pank i Perfect. Brzmienie dobrze znanych utworów wzbogacone za sprawą klasycznych instrumentów smyczkowych i dętych. Jimi Hendrix - gitarzysta wirtuoz, którego geniusz i sceniczna charyzma na zawsze wyrobiły mu miejsce w panteonie rocka, za życia nie zagrał swojej muzyki z orkiestrą symfoniczną. Jest powszechnie uznawany za najwybitniejszego i najbardziej wpływowego gitarzystę wszech czasów. Według naukowej analizy Daniela Lee z University of Tasmania, Hendrix wygrywa 9/10 rankingów muzycznych. Rock and Roll Hall of Fame określa go jako „prawdopodobnie najlepszego instrumentalistę w historii muzyki rockowej POGODA Leszek Cichoński to gitarzysta, animator kultury, pomysłodawca Thanks Jimi Festival i akcji bicia Gitarowego Rekordu Guinnessa we Wrocławiu - wraz z absolwentami wrocławskiej Akademii Muzycznej Marleną Mruż i Jakubem Zwaryczem z grupy Score-art opracował i zaaranżował zaskakujące brzmieniem, formą i pulsem, oryginalne orkiestra-cje. To pierwszy na świede symfoniczny program z muzyką Jimiego Hendriksa, który został wydany na płycie. Krążek „Thanks Jimi Symphonic” Leszek Cichoński and Friends został zarejestrowany na żywo w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu. Koncert ten zgromadził ponad tysięczną publiczność. Cały materiał z tej nominowanej do Fryderyków płyty będzie można usłyszeć podczas koncertu w Filharmonii w Szczecinie. Największym zaskoczeniem w programie jest „Hey Joe”, utwór ten Cichoński zaaranżował jako Bolero! Tytułowym utworem płyty i jednocześnie finałem koncertu jest jego kompozycja „Thanks Jimi”. Najbardziej znane hity, takie jak „Foxy Lady”, „Little Wing”, „Voodoo Child”, czy „Hey Joe” w zupełnie nowym, wzbogaconym brzmieniu, można będzie usłyszeć podczas koncertu Jimi Hendrix Symfonicznie w wykonaniu Jorgosa Skoliasa (wokal), Damiana Szewczyka (wokal) oraz autora projektu Leszka Cichońskiego, który zaśpiewa i zagra na gitarze. W sekcji zagrają znakomici instrumentaliści: Tomasz Grabowy - bass, Robert Jarmużek - keyboard, Łukasz Sobolak - perkusja. Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii w Szczecinie poprowadzi Jerzy Kosek. Co, gdzie, za ile Koncert, 16 października, godz. 19, filharmonia w Szczecinie. ©® Pogoda dla Pomorza Krzysztof » Ścibor Biuro Calvus Sobota Nad Pomorze dociera wilgotne powietrze polarno morskie z Zachodu. W ciągu dnia coraz więcej chmur po południu możliwe są opady deszczu. Na termometrach max do do 16:18°C. Wiatr płd.-zach., umiarkowany. W nocy miejscami mokro, rano mglisto. W niedzielę pogodnie, sucho, ciepło i przyjemnie max do 16:18°C. Wiatr płd.-zach., słaby i umiarkowany. We wtorek przewaga chmur, mokro i będzie coraz chłodniej Prognoza dla Bałtyku Stan morza (Bft) 2-3 * g Siła wiatru (Bft) 3-4 1007 hPa tł Kierunek wiatru sw 25 km/h 13 13 o ł ^UPSK Darłowo 0 II frllljj Sławno Mieim>a n a°wa „ ° w. "KOSZALIN Kołobrzeg j Ą o Rewal i ' ii tTtJ o H 7°Wii 0 iitfą Białogard 11 i Bi Świnoujście [TffiMfl Połczyn-Zdrój V an Szczecinek „ „o. . Człuchów 13 Łeba II Blffl Władys,awowo 11 ffiPM o H(if _ Wejherowo Lębork P 4#gł azm riBMM Karfuzy GDAŃSK Bytów Miastko * Kościerzyna WTSUBS Starogard 1LL« Gdański szciCNmmi Drawsko Pomorskie -4ÜK 20 km/h Stargard H Wałcz 1 Niedziela Poniedz. Wtorek Środa Czwartek Piątek EJM EU O —* 00 0 00 0 0 co 15° 0 CO x— 14° Pogoda dla Polski «La *0 cm $0 cm ^ pogodnie zachmurzenie umiarkowane przelotny deszcz przelotne deszcze I burza pochmurno mżawka ciągły deszcz ciągły deszcz i burza przelotny śnieg ciągły śnieg - przelotny śnieg z deszczem ciągły śnieg z deszczem mgłay marznąca mgła śliska droga marznąca mżawka . marznący deszcz zamieć śnieżna \ opad gradu \ kierunek i prędkość wiatru 593 temp. w dzień EXB temp. w nocy 15° temp. wody 2 grubość pokrywy śnieżnej 1011 hPa || ciśnienie i tendencja smog Gdańsk Kraków Lublin Olsztyn Poznań Toruń Wrocław Warszawa Karpacz Ustrzyki Dolne Zakopane Dzisiaj Jutro i 16° 17° 18° 19° ; 4P 16° 17° 4P 14° 15° Jt 17° 18° .*r 16° 19° 4P 18° 20° 4P 17° 19 ° 4P 17° 18° I 4P 16° 17° I 4P 13° ; i5°t4P.: „Scena wolności” opowie o aktualnej rzeczywistości Anna Czerny - Marecka Słupsk Już można kupować bilety na spektakle, które pokazane zostaną w Nowym Teatrze w Słupsku podczas li-stopadowego festiwalu „Scena wolności". m edycja festiwalu „Scena wolności” odbędzie się między 12 a 27 listopada. - Po dwuletniej przerwie, spowodowanej pandemią Covid 19, impreza wracana kulturalną mapę miasta! - cieszy się Dominik Nowak, dyrektor NT. - Festiwal „Scena wolności” to przegląd najważniejszych spektakli z całego kraju. Pokazujemy sztuki zaangażowane społecznie i komentujące aktualną rzeczywistość. Przedstawienia, które przełamują granice - zarówno w podejmowanej tematyce, jak i formie artystycznej. Inscenizacje dramatów głównie polskich autorów, mówiące 0 Polsce tu i teraz. Zobaczymy legendarnego „Pawia królowej” D. Masłowskiej z Narodowego Teatru Starego w Krakowie, kontrowersyjną „Korę. Boską” Katarzyny Chlebny i głośnego „Wiedźmina. Turbolechitę” Z. Szcżerka z Teatru Nowego Proxima w Krakowie, poza tym kultową „Samotność pól bawełnianych” B. Kol-tesa z Teatru im. S. Żeromskiego w Kielcach, podbijającego kraj „Wujaszka Wanię” A. Czechowa z Teatru Ludowego wKrakowie oraz „Innych Ludzi” D. Masłowskiej z Teatru Barakah w Krakowie - przedstawienie uznane za najlepszą polską sztukę współczesną minionego sezonu. Festiwal zainauguruje premiera słupskiego teatru „Ciotka Karola” Ihora Chayki. Spektakl, który specjalnie na tę okazję przygotowuje grupa Uchodźców z Ukrainy, będzie prezentowany w języku ukraińskim 1 traktuje o polsko-ukraińskich relaq'ach. - Przedstawienie to w sposób szczególny wpisuje się wideę festiwalu, pokazując, jaką wartością jest wolność i możliwość swobodnej wypowiedzi ze sceny - mówi Dominik Nowak. Nowy Teatr pokaże również swoją ostatnią premierę -„Grupę krwi” A. Wakulik w reż. Macieja Gorczyńskiego, przygotowaną w ramach konkursu Instytutu Teatralnego „Dramato-pisanie”, którego słupski teatr jest laureatem. Program: 12 listopada (sobota) Godz. 19 -„Ciotka Karola”, reż. Ihor Chayka, Nowy Teatr im. Witkacego w Słupsku 13 listopada (niedziela) Godz. 19 - „Ciotka Karola”, reż. Ihor Chayka, Nowy Teatr im. Witkacego w Słupsku 15 listopada (wtorek) Godz. 19 -„Paw królowej”, reż. Paweł Świątek, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej wKrakowie 17 listopada (czwartek) Godz. 18 - „Inni ludzie”, reż. Maciej Gorczyński, Teatr Barakah wKrakowie Godz. 20 - „Wujaszek Wania”, reż. Małgorzata Bogajewska, Teatr Ludowy w Krakowie 18 listopada (piątek) Godz. 19 -„Wiedźmin. Turbolechita”, reż. Piotr Sieklucki, Teatr Nowy Proxima w Krakowie 19 listopada (sobota) Godz. 19 -„Kora. Boska”, reż. Katarzyna Chlebny, Teatr Nowy Proxima wKrakowie 20 listopada (niedziela) Godz. 19 - „Samotność pól bawełnianych”, reż. Radosław Rychcik, Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach 24-27 listopada (czwartek - niedziela) Godz. 19 - „Grupa krwi”, reż. Maciej Gorczyński, Nowy Teatr im. Witkacego w Słupsku Po każdym spektaklu festiwalowym spotkanie z twórcami, które poprowadzi krytyk teatralny Tomasz Domagała. Rozmowy będą się odbywać na scenie Nowego Teatru. ©® Spektakl „Wiedźmin. Turbolechita" Ziemowita Szczerka z Teatru Nowego Proxima w Krakowie FOT. MATERIAŁY PROMOCYJNE Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 15-16.10.2022 16 • FOTOREPORTAŻ Ślady pomorskiej historii Borne Sulinowo i okolice: poszukiwacze ruszyli w teren. Wśród znalezisk łuski, elementy uzbrojenia, umundurowania, monety, sztućce i sporo butelek