Rozmowa. Ziemia Święta w cieniu konfliktu izraelsko-palestyńskiego str. 2 Czasem trzeba sobie odmówić ryby nawet w Wigilię. Powód jest ważny - str. 8 STRONA ZDROWIA FOT. PAP/EPA/ATEF SAFADI - Środa 20.12.2023 RZA Nr 295 (5147) Nakład: 6.075 egz. Świat. Pluskwą w generała. Na Ukrainie wybuchła afera podsłuchowa str. 7 SŁUPSK Debata o Unii Europejskiej naUniwersytecie Pomorskim str. 3 Region. Najpierw ukradli dwa rowery, a potem jeszcze samochód, który rozbili str. 3 Kultura. Znamy termin festiwalu MateriaFest % Ceńa 4,50 zł (w tym 8% VAT) Str. 14 Ę ęś| '* www.gp24.pl Słupsk. Kierowca MZK miał fantazję. Pojechał pod prąd i wymusił pierwszeństwo str. 4 Nr ISSN 0137-9526 770137 Nrindeksu 348-570 952039 Sejm chce szybko uruchomić komisje śledcze Szef sejmowej komisji śledczej do zbadania tzw. wyborów kopertowych zaproponował, aby pierwsze merytoryczne posiedzenie odbyło się w najbliższy piątek str. 6 Z wokandy. Do kiedy trzeba płacić, czyli długa sądowa batalia o alimenty str. 13 i> W-: r~:T. Cl ągZPIECZEŃSTWOSĄ PIENIĄDZE NA OCZYSZCZANIE BAŁTYKU Bałtyk bez min i broni chemicznej Tomasz Chudzyński Pomorze W przyszłorocznym budżecie Unii Europejskiej znalazło się 5 milionów euro na oczyszczanie Bałtyku z zatopionej broni chemicznej i konwencjonalnych niewybuchów. Środki w unijnym budżecie na rok 2024 mają posłużyć zapewnieniu odpowiednich zdolności oraz technologii do podejmowania amunicji znajdującej się na dnie Morza Bałtyckiego. Tego dotyczy projekt „Saving our seas", autorstwa Anny Fotygi, europo-seł PiS. Jeszcze w lipcu Fotyga złożyła ten projekt w Komisji Budżetu Parlamentu Europejskiego. Teraz wiadomo już, że przedsięwzięcie zyskało finansowanie. Zaznaczmy, finansowe środki w budżecie unijnym nie oznaczają, że w przyszłym roku rozpocznie się operacja oczyszczania bałtyckich wód z zalegającej amunicji różnych typów. Takie zadanie znacznie przekracza kwotę 5 min euro. Projekt „Ratujmy nasze morza" to swego rodzaju wstęp do kolejnych działań. Powstanie baza podmiotów - prywatnych firm i ośrodków naukowych, których zdolności i wiedza byłyby wykorzystywane w kolejnych latach, już przy oczyszczaniu Bałtyku z zalegającej amunicji. - Działamy metodą małych kroków. Wspólnie z międzynarodową grupą osób zaangażowanych w plan oczyszczenia Bałtyku budowaliśmy poparcie dla tej idei. Organizowaliśmy liczne konferencje, spotkania. Mamy efekt w postaci wpisania do budżetu finansowania na projekt pilotażowy „Ratujmy nasze morza". Chcemy przełamać tę barierę, trwającą od wielu lat, i rozpocząć wydobycie niebezpiecznych materiałów. Jak najszybciej - tłumaczy Anna Fotyga. Eksperci szacują, że na dnie Morza Bałtyckiego zalegać mogą setki tysięcy sztuk amunicji, różnych typów i kalibrów, z czasów obu światowych wojen - w tym składy broni chemicznej. Część z nich może stanowić realne zagrożenie dla żeglugi, środowiska naturalnego, zdrowia ludzi energetyki wiatrowej czy turystyki. Czytaj str. 4 wsmmummmmmm Projekt „Ratujmy nasze morza" przyczyni się do skutecznego ratowania innych euopejskich akwenów 2 • DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 AUTOPROMOCJA Jutro w naszej gazecie Pod paragrafem • Piosenki swojego życia nie wyśpiewał do ostatniej zaplanowanej nuty. Przerwały ją strzały pod krakowskim Teatrem STU. Tam zginął Andrzej Zaucha Zamów prenumeratę Głos Pomorza Głos Koszaliński Głos Szczeciński ® 94 3401114 bok.prenumerata@polskapress.pl prenumerata.gp24.pl KALENDARIUM 20 GRUDNIA URODZILI SIĘ 1923 Wiesław Chrzanowski - adwokat, profesor nauk prawnych, polityk, żołnierz Powstania Warszawskiego, współzałożyciel Zjednoczenia Chrześcijań-sko-Narodowego, poseł i marszałek Sejmu, senator, minister sprawiedliwości i prokurator generalny w rządzie Jana Krzysztofa Bieleckiego. 1942 Antoni Fałat - malarz, rysownik, grafik, założyciel i rektor Europejskiej Akademii Sztuk. Autor obrazu „Koniec wieku, koniec Europy", założyciel grupy artystycznej AUT. Ma na koncie wiele wystaw krajowych i zagranicznych. Jego prace znajdują się w zbiorach między innymi Muzeum Narodowego w Warsżawie, Krakowie i Gdańsku. ZMARLI 1786 W New London w stanie Connecticut wykonano egzekucję nal2-letniej zabójczym. Hannah Ocuish to najmłodsza kobieta skazana na karę śmierci w amerykańskiej historii. Była Indianką z plemienia Peko-tów. Została skazana za zabicie sześcioipółletniej dziewczynki. 1963 Gustaw Morcinek - pisarz, autor powieści z życia ludu śląskiego, więzień niemieckich obozów Sachsenhausen i Dachau. Do jego najbardziej znanych utworów należy: „Wyrąbany chodnik" i „Pokład Joanny". Pisał także utwory dla dzieci, na przykład opowiadanie „Łysek z pokładu Idy". Był wydawcą zbioru baśni śląskich „Przedziwne śląskie po-wiarki". 1982 Artur Rubinstein - światowej sławy pianista. W 80-letniej karierze wystąpił ponad sześć tysięcy razy. Znany był, jako wirtuoz i odtwórca muzyki Chopina, Brahmsa, Schuberta, Schumana, Dworzaka i Szymanowskiego. Występował z wieloma uznanymi orkiestrami i dyrygentami, między innymi z Pablem Casalsem, Jacques'em Thibaudem i Romanem Totenbergiem. 2022 Kira Gałczyńska - dziennikarka i pisarka, córka literatów Konstantego Ildefonsa i Natalii Gałczyńskich. Była redaktorką w „Nowej Kulturze", „Kurierze Polskim". Tylko siła zewnętrzna zakończy ten konflikt Daria Kania (z Jerozolimy) Rozmowa Z ojcem prof. Stanisławem Narcyzem Klimasem, franciszkaninem, dyrektorem archiwum Kustodii Ziemi Świętej, który od 35 lat pracuje w Jerozolimie. W Jerozolimie, Betlejem i pozostałych okolicznych miejscowościach ulice świecą pustkami. Czy większość duchownych pozostała na miejscu mimo sytuacji wojennej, czy także zdecydowała się wyjechać? Jesteśmy na miejscu, trwamy, nie uciekamy. Przeżywaliśmy już różne sytuacje, pierwszą i drugą wojnę w Zatoce Perskiej, wojnę w Libanie czy też wcześniejszą wojnę w Strefie Gazy w 2007 r., ale zawsze pozostaliśmy na miejscu i pozostajemy dalej. To misja do wypełnienia, zadanie, którego się podjęliśmy. Mogę dziś powiedzieć, że nie słyszałem o próbach czy prośbach zakonników, którzy chcieliby wyjechać stąd ze względu na sytuację. Wiedzą, że kiedy jest źle, trzeba być i trwać. Były momenty, kiedy pojawiła sięmyślowyjeżdzie? Były, ale już nie chodzi o niebezpieczeństwo. Przez 35 lat mojego pobytu w Jerozolimie bywały niebezpieczne sytuacje, wybuchy, ostrzały. Nie boję się tego. W moim przypadku dziś problem jest inny. Atmosfera jest tak niezdrowa, że wpływa też na naszą sytuację psychiczną, na nasze relacje i nasze kontakty. Widzę, że ludzie cierpią i o swoim cierpieniu opowiadają, a ja niestety nie mogę im pomóc. To jakaś bezradność, która prowadzi do tego, że pojawia się myśl, że być może jednak lepiej wyjechać. Czy, porównując obecną sytuację do poprzednich zagrożeń ostatnich 35 lat, nasuwa się jakiś wniosek? Obecna sytuacja jest bezprecedensowa, jeśli chodzi o natężenie problemu. Widać, że tym razem naprawdę to wszystko jest mocniejsze. P^zy poprzednich razach zawsze mówiliśmy sobie: „No tak, był jakiś zamach, ale za kilka dni się uspokoi / 18 grudnia 2023 r. w kościele Grobu Świętego na Starym Mieście w Jerozolimie przed świętami Bożego Narodzenia zawsze roiło się od pielgrzymów. Dziś jest pusty i wszystko wróci do normy". I rzeczywiście tak było. Nawet po wojnie w Zatoce Perskiej, kiedy pojawiły się pierwsze alarmy, pierwsze uderzenia, życie toczyło się później normalnie. Nie było problemu. A tym razem niestety tak nie jest. Ciężko oddycha się tą atmosferą. Naulicach w Jerozolimie na każdym kroku widać wojsko i żołnierzy. Ktoś, kto tu żyje, widzi, że tak skomplikowanej sytuacji jeszcze nie było. Od kiedy przyjechałem tutaj 35 lat temu i rozpoczęła się pierwsza inti-fada, za każdym razem była nadzieja, że będzie lepiej. Ale wtej chwili - po 35 latach - jest tylko gorzej. Ten konflikt, zamiast zostać rozwiązanym, niestety narasta i jest coraz gorszy. Być może zmęczenie spowoduje, że jedni i drudzy zrozumieją, że musi być jakieś rozwiązanie, bo tak dalej już nie można żyć. Większość osób, z którymi rozmawiałam, zarówno po tej, jak i po drugiej stronie muru, mówiła mi, że jedyne czego pra- -gną, to pokój. Dlaczego więc tego pokoju nie ma? To jest właśnie problem, że większość chce pokoju, ale są frakcje ekstremistyczne, zarówno z jednej, jak i z drugiej strony, które tego pokoju absolutnie nie chcą. Niesamowita nienawiść powoduje, że oni nawet są w stanie w jakiś sposób dogadać się, żeby zbojkotować proces pokojowy i w ten sposób narzucić swoją wolę ogromnej większości, która chce pokoju. Pomiędzy konfliktem dwóch walczących ze sobą potężnych sił są chrześcijanie. Jak im żyje się teraz w tym miejscu? Nieciekawie, bo zawsze byli między młotem a kowadłem. Podkreślam, że 99,5 proc. chrześcijan w Ziemi Świętej to Arabowie, którzy z jednej strony dla większości żydowskiej są i tak Arabami. A z drugiej strony przez większość muzułmańską też są postrzegani negatywnie, bo są oskarżani, że nie walczą o niepodległość Palestyny, czyli nie walczą z okupantem. Chrześcijanin nigdy nie zorganizował żadnego zamachu bombowego, nie wysadził się w powietrze. Tak więc chrześcijanie są między młotem a kowadłem. Nie dziwię im się czasami, że mówią: „Nie widzimy tutaj dla siebie przyszłości, żadnych szans, chcemy stąd wyjechać". W jaki sposób pomagacie tym ludziom? Naszym zadaniem jest to, by pomagać im tak, jak możemy. Poprzez szkoły, które prowadzimy, dajemy im wykształcenie, później szukamy też dla nich pracy. Mnóstwo ludzi jest u nas zatrudnionych. Niestety ludność z Betlejem, która żyła do tej pory głównie z turystyki, w tej chwili nie ma nic. Tutaj, po stronie izraelskiej, ludność arabska pracuje jednak w firmach żydowskich, więc zawsze mają jakiś zarobek, natomiast po tamtej stronie muru naprawdę jest jedna wielka tragedia. Papieskie Stowarzyszenie Pomoc Kościołowi w Potrzebie prowadzi kampanię „S.O.S. dla Ziemi Świętej", której celem jest pomoc w przetrwaniu chrześcijanom mieszkającym w Palestynie. Wiele rodzin już zdecydowało się wyjechać. Czy brak chrześcijan w tym miejscu to realne zagrożenie? Tak, to jest realne w sytuacji, która się wytworzyła. Przypominam, że z Iraku czy Syrii ogromna większość chrześcijan wyjechała. Blisko 70 proc. Z dnigiej strony można też powiedzieć, że dużo chrześcijan wyjechało, bo w jakiś sposób mają ułatwiony wyjazd. Mają przecież rodziny za granicą, które mogą im pomóc. Ponadto wkrajach zachodnich chrześcijanin zawsze jest postrzegany jako ten umiarkowany, dużo łatwiej niż ludności muzułmańskiej jest mu uzyskać pobyt czy znaleźć pracę. Co można im doradzić w takiej sytuacji: wyjechać czy zostać? Trwać. Widzę wśród nich większe uczestnictwo w nabożeństwach. Szukają pomocy w modlitwie. Myślę, że to pomaga każdemu i oni to doceniają. Są organizowane dodatkowe nabożeństwa przez naszych proboszczów, żeby choć przez chwilę mogli posiedzieć w kościele, jakoś się uspokoić. Przesłanie na najbliższy czas to nie tracić nadziei, mimo iż ciężko jest dopatrzyć się tej nadziei na horyzoncie. Ale nie wyobrażam sobie, żeby nie było tu miejscowych chrześcijan. Jest szansa na rozwiązanie konfliktu, który ciągnie się już tak długo? Jeżeli nie dogadają się i nie znajdą rozwiązania, to doprowadzi to do strasznej tragedii, która już wtej chwili się dzieje, a będzie jeszcze gorzej. Jedyną opcją jest interwencja zewnętrzna, bo w tej chwili te narody same sobie nie poradzą, nie wyjdą same z zaistniałej sytuacji. Nienawiść między nimi tak się nawarstwiła, że nie są wstanie rozmawiać. Tylko siła zewnętrzna może narzucić pewne rozwiązania i warunki, a także sprawić, że te warunki będą przestrzegane. Siła zewnętrzna, czyli jaka? Taka, aby światowe potęgi się dogadały, np. Stany Zjednoczone z krajami arabskimi, tak żeby jedni i drudzy mieli wpływ na stronę izraelską i na stronę arabską. Tutejsi mieszkańcy żyją nadzieją, że za chwilę nadejdzie zawieszenie broni. Jest na to szansa w najbliższym czasie? Z poprzednich konfliktów pamiętam, że zawsze uspokajało się, kiedy zbliżał się okres Bożego Narodzenia. Później, od Nowego Roku, z powrotem się zaczynało, ale na czas świąt był spokój. I dwa albo trzy razy ten proces, który rozpoczął się od Bożego Narodzenia, trwał, był kontynuowany w rozmowach i dialogu. Warto się dogadać, by życie w tym kraju - dla jednych i drugich - było możliwe. To piękna, mała ziemia, o którą wciąż walczą dwa narody. PAP O. NARCYZ KLIMAS OFM - Modlitwa pomaga każdemu i chrześcijanie tutaj to doceniają Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 WYDARZENIA • 3 Czy federalizacja Unii nie zmieni się w jej centralizację? Wojciech Frelichowski Słupsk Na Uniwersytecie Pomorskim w Stupsku odbyła się debata dotycząca planowanych zmian w traktatach o Unii Europejskiej. Chodzi przede wszystkimozniesienie zasady jednomyślności w decyzjach UEi wprowadzenie fe-deracji państw. Uczestnicy debaty zastanawiali się, czy federalizacja nie doprowadzi do centralizacji Unii Parlament Europejski przyjął sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych rekomendujące zmianę traktatów o Unii Europejskiej i o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wkrótce poszczególne państwa zdecydują, czy rozpocząć dyskusję nad sprawą zmiany unijnych traktatów. Ścierają się różne poglądy dotyczące propozycji zmian obejmujących m.in. proces decyzyjny wewnątrz Unii Europejskiej i liczbę obszarów, które powinny pozostać w kompetencjach państw narodowych lub przejść na poziom ponadnarodowy. Taką dyskusję pn. „Federacja czy suwerenność? Debata o przyszłości Unii Europejskiej" W debacie uczestniczyli Piotr Muller i Anna Fotyga (pierwsza z prawej). Debatę prowadziła Marcelina Wilczewska z Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Gdańsku zorganizował na Uniwersytecie Pomorskim w Słupsku Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Gdańsku, którego operatorem jest Instytut Debaty Publicznej. Do debaty zaproszono Annę Fotygę, europo-słankę PiS, byłą minister spraw zagranicznych, Piotra Mullera, słupskiego posła PiS, byłego rzecznika rządu, Rafała Kuli-gowskiego, doktora nauk prawnych, pracownika naukowo-dydaktycznego Uniwersytetu Szczecińskiego, radcę prawnego i Michała Kozerę, doktora nauk humanistycznych w za- Najpierw ukradli rowery, potem samochód Magdalena Olechnowicz Region 24-letnia kobieta oraz 36-let-ni mężczyzna są podejrzani 0 kradzież dwóch rowerów 1 krótkotrwałe użycie samochodu. który następnie rozbili i porzucili na terenie Słowińskiego Parku Narodowego. Oboje usłyszeli zarzuty. Do kradzież rowerów i samochodu doszło w Smołdzinie. - Namiejscu policjanci ustalili, że dwie mieszkanki tej gminy zostawiły przed jednym ze sklepów swoje rowery i poszły zrobić zakupy. Po wyjściu ze sklepu stwierdziły, że ich jednośladów nie ma. Jedna z kobiet zawiadomiła swoją córkę, która przyje-chała na miej sce i obie rozpoczęły poszukiwania skradzionych rowerów na własną rękę. Kilkaset metrów dalej zauważyły dwie osoby, które jadą na skradzionych jednośladach. Gdy zatrzymały się obok tych osób i wysiadły z auta, aby odzyskać swoją własność, złodzieje wsiedli do pozostawionego przez nie na drodze samochodu, który miałkluczyki wsta-cyjce i odjechali w kierunku Słowińskiego Parku Narodowego -mówi mł. asp. Jakub Bagiński, oficer prasowy KMP w Słupsku. Funkcjonariusze wspólnie z pracownikami Parku rozpoczęli poszukiwania samochodu i złodziei. Prowadzone działania doprowadziły do znalezienia porzuconego w Parku, rozbitego samochodu, a po kilkudziesięciu minutach do zatrzymania 24-letniej kobiety i 36-letniego mężczyzny. - Policjanci przewieźli ich do komisariatu. Badanie alkomatem wykazało, że 24-latka ma w organizmie blisko 0,6 promila alkoholu. 36-letni mężczyzna, od którego wyczuwalna była woń alkoholu odmówił poddaniu się badaniu alkomatem, w związku z tym funkcjonariusze zabezpieczyli jego krew do badania, które wskaże, czy w chwili kierowania rowerem i samochodem znajdował się pod wpływem alkoholu. Mundurowi ustalili także, że mężczyzna ma sądowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - mówi rzecznik policji. Para usłyszała w prokuraturze zarzuty kradzieży rowerów i krótkotrwałego użycia pojazdu, a mężczyzna dodatkowo m.in. zarzuty kierowania w stanie nietrzeźwości i pomimo sądowego zakazu. Za popełnione przestępstwa parze ze Słupska grozi do 8 lat pozbawienia wolności. ©® kresie nauk o polityce, specjalistę w zakresie teorii polityki, współczesnych systemów politycznych, partii i systemów partyjnych oraz niezależnego eksperta politycznego. Na początku dyskusji Anna Fotyga stwierdziła, że przynależność Polski do Unii Europejskiej była i jest wyznacznikiem dążenia wielu środowisk do włączenie naszego kraju w orbitę świata zachodniego. Jednocześnie zwróciła uwagę, że w 2004 r. Polska wstępowała do Unii innej, niż jest ona obecnie. - A może być jeszcze bardziej inna. Prace nad przeprowadzenie nowych zmian traktatowych wkierunku likwidacji zasady jednomyślności są mocno zaawansowane. To są niebezpieczne tendencje, zarówno pod względem tematycznym, jak i sposobu wprowadzania takich zmian - stwierdziła Anna Fotyga. Jej zdaniem nie można dać przyzwolenia na zasadnicze zmiany w funkcjonowaniu Unii tym, którzy jeszcze niedawno kwestionowali zagrożenie ze strony Rosji. - Te błędy są faktem - podkreśliła europosłanka. Według Piotra Mullera, żywotnym interesem Polski jest członkostwo wUniiEuropejskiej. - Ale w takiej Unii, która szanuje upodmiotowienie państw członkowskich. Dlatego nasze stronnictwo polityczne uważa, że zmiany traktatowe doprowadzą nie tyle do federalizacji Unii, ile do jej centralizacji -podkreślił Piotr Muller. Poseł wyjaśnił ten pogląd na przykładzie unijnej polityki energetycznej. - Jeśli zniknie zasada jednomyślności na rzecz większości kwalifikowanej, to można sobie wyobrazić taką sytuację, że większość - narzucananp. przez Francję czy Niemcy - uzna, że Polska musi ograniczyć udział węgla w produkcji energii elektrycznej, Zatem zwiększanie kompetencji Unii nie jest w interesie Polski -wskazał Piotr Muller. - Chciałbym jednak przypomnieć, że unijne zmiany traktatowe musi przyjąć także polski parlament. W Sejmie musi za tym zagłosować 2/3 jego składu. Drugą drogą do zatwierdzenia takich zmian może być tylko ogólnokrajowe referendum - powiedział dr Rafał Kuligowski. Dodał, że organizacja międzynarodowa, jaką jest przecież Unia Europejska, może zrobić tyle, na ile zgodzą się państwa członkowskie. Przytoczył również przykład statusu Polski w UE pod kątem prawidłowości wykorzystywania projektów unijnych, w czym nasz kraj jest liderem. Dr Michał Kozera przypomniał, że tendencje do integracji europejskiej istniały już chwilę po zakończeniu n wojny światowej. - Takie myśli padły podczas wystąpienia Winstona Churchilla na Uniwersytecie w Zuri-chu w 1946 roku. Ale w tamtym czasie przeważały postulaty integracji gospodarczej. Momentem dynamizującym integrację polityczną były pierwsze wybory do Parlamentu Europejskiego w latach 70. XX wieku -wyliczał dr Kozera. Zdaniem naukowca obecne przyspieszenie tematu zniesienia zasady jednomyślności w Unii Europejskiej jest związane ze zbliżającymi się wyborami do Parlamentu Europejskiego, które mają się odbyć w czerwcu2024roku. Do debaty zaproszeni byli również zwolennicy federalizacji UE, ale nie pojawili sienaspotka-niu. Współorganizatorem debaty był Uniwersytet Pomorski w Słupsku. ©® OGŁOSZENIE WÓJTA GMINY KOBYLNICA o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko Na podstawie art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.) i art. 39 ust.1 pkt 1 w związku z art. 46 pkt 1 i art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm.) zawiadamiam o podjęciu przez Radę Gminy Kobylnica uchwały Nr LXX/631/2023 z dnia 19 października 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego „Kobylnica Poznańskiego-2" dla obszaru obejmującego części działek nr 142/2 i 143/2. Z ww. uchwałą o przystąpieniu do sporządzeniu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego wraz z załącznikiem graficznym można się zapoznać w siedzibie Urzędu Gminy Kobylnica przy ul. Głównej 20 w Kobylnicy, w pok. nr A5, od poniedziałku do piątku w godz. 1000-1400 lub na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Kobylnica bip.kobyinica.pl. Zgodnie z art. 17 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 54 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, każdy ma prawo złożenia wniosku do ww. zmiany planu miejscowego. Zainteresowani mogą składać wnioski, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej do Wójta Gminy Kobylnica, który jest właściwym organem do rozpatrzenia wniosków, na adres siedziby Urzędu Gminy Kobylnica, ul. Główna 20, 76-251 Kobylnica lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres: kobylnica@kobylnica.pl lub adres skrzynki ePUAP: /59r47dodbr/skrytka. Wnioski należy składać na obowiązującym formularzu w postaci papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego w nieprzekraczalnym terminie do 15 stycznia 2024 r. - z podaniem imienia i nazwiska albo nazwy oraz adresu zamieszkania albo siedziby oraz adresu poczty elektronicznej, o ile wnioskujący taki posiada, a także wskazanie, czy jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej wnioskiem, można również podać dodatkowe dane do kontaktu takie jak adres do korespondencji lub numer telefonu. Formularz jest zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej: oraz udostępniony w Urzędzie Gminy Kobylnica. Wykaz wniosków wraz z propozycją ich rozpatrzenia i uzasadnieniem zostanie sporządzony przed rozpoczęciem konsultacji społecznych. Jednocześnie, na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r„ informuję: - Twoje dane przetwarzamy w celu wskazanym w art. 6 pkt 1 lit. c rozporządzenia, - Administratorem Twoich danych osobowych jest Wójt Gminy Kobylnica, - Szczegółowe informacje dostępne są w siedzibie Urzędu Gminy Kobylnica, 76-251 Kobylnica, ul. Główna 20, - Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych: j.mielczarek@kobylnica.eu. lOB ODBK1 OGŁOSZENIE BURMISTRZA KĘPIC o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu miejscowości Kępice, związanego z powiększeniem obszaru cmentarza Na podstawie art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 977, ze zmianami.) oraz zgodnie z art. 39 ust. 1, w związku z art. 46, ust 1, pkt 1, ust. 2 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 r„ poz. 1094, ze zmianami) zawiadamiam o podjęciu przez Radę Miejską w Kępicach Uchwały Nr LI/494/2023 z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu miejscowości Kępice, związanego z powiększeniem obszaru cmentarza. Przedmiotem opracowania planu miejscowego jest umożliwienie powiększenia istniejącego cmentarza, poprzez włączenie w jego obszar działki ewidencyjnej oznaczonej nr 67/6, obręb Kępice. Zainteresowani mogą składać wnioski do planu miejscowego. Wnioski składa się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej, na formularzu w postaci papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego'na adres: Urząd Miejski w Kępicach, ul. Niepodległości 6, 77-230 Kępice, e-mail: poczta@kepice.pl, w terminie do dnia 19 stycznia 2024 r. Formularz jest dostępny pod ogłoszeniem, w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Kępicach. Składający wniosek podaje swoje imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby oraz adres poczty elektronicznej, o ile taki posiada, a także wskazuje, czy jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej wnioskiem lub uwagą, oraz może podać dodatkowe dane do kontaktu, takie jak adres do korespondencji lub numer telefonu. Organem właściwym do rozpatrzenia wniosków jest Burmistrz Kępic. 4 • WYDARZENIA Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 Co dale; z amunicją zatopioną w Bałtyku? Tomasz Chudzyński Pomorze W przyszłym roku rozpocznie się realizacja pilotażowego projektu „Saving Our Se-as". Będzie to wstęp do wydobycia zalegającej na dnie Morza Bałtyckiego amunicji z czasów obu światowych wojen. Projekt, którego pełna nazwa brzmi „Ratujmy nasze morza. Zmniejszanie zagrożenia związanego z amunicją wyrzucaną do mórz europejskich" (ang. Sa-vingOur Seas - Reducing Danger of Munitions Dumped at the Eu-ropean Seas) zyskał finansowanie. Na jego realizację w przyszłorocznym budżecie Unii Europejskiej zapisano 5 min euro (ok. 20 min zł). Jego autorką jest europoseł Anna Fotyga z PiS. Audyt zdolności Projekt „Ratujmy nasze morza" zakłada przeprowadzenie swoistego przeglądu dostępnych technologii, służących wydobywaniu starej amunicji z morskiego dna, jej zabezpieczaniu, monitorowaniu jej stanu i tzw. mapowaniu, czyli precyzyjnemu lokalizowaniu. Powołana zostanie specjalna komisja, której zadaniem będzie przygotowanie konsorcjum podmiotów mających zdolności do specjalistycznych prac podwodnych, minerskich, wydobywczych, ale też ośrodków badawczych. To zacznie się dziać już w przyszłym roku. - Zachęcamy środowiska naukowe oraz firmy do przyłączania się do tego projektu, aktyw- nego w nim udziału. Konsorcjum będzie miało ponadnarodowy wymiar, choć osobiście zależy mi na udziale polskich podmiotów. Mamy spore osiągnięcia i możliwości w tej dziedzinie. Chcemy, by w basenie Morza Bałtyckiego dostępne były sprawdzone zdolności i technologie, które w razie potrzeby mogą zostać wykorzystane w nagłych przypadkach, czy też służyć do systematycznego oczyszczania akwenu, gdy będą na to zapewnione środki finansowe - podkreśla Anna Fotyga. - To projekt na dwa-trzy lata, ale gdy nasz pilotaż okaże się skuteczny, wówczas możliwa jest jego kontynuacja ze znacznie większymi środkami. Wiem, że ze strony Komisji Europejskiej jest takie zainteresowanie. Polska musi być w tej sferze cały czas aktywna. Autorka projektu wskazuje na aspekt rozwoju technologii prac podmorskich. To wykorzystanie m.in. bezzałogowych aparatów pozwala na wykonanie zadań uznawanych jeszcze dekadę temu za niemożliwe lub co najmniej bardzo kosztowne. - Mamy dziś znacznie tańsze możliwości prowadzenia specjalistycznych podmorskich prac. Przez wiele lat obowiązywały szacunki, które wskazywały, że Morza Bałtyckiego nie da się oczyścić z zalegającej amunicji z uwagi na ogromne koszty. Postęp technologiczny jest wyraźny. Państwa takie jak USA czy Japonia służą przykładem usuwania niebezpiecznych pozostałości wojennych -podkreśla Anna Fotyga. Dzięki projektowi Anny Fotygi rozpocznie się przygotowanie do oczyszczenia Bałtyku Ponadpartyjne poparcie Idea oczyszczenia Bałtyku z niebezpiecznych pozostałości wojennych ma ponadpartyjne, ponadnarodowe poparcie. - 0 problemie zatopionej broni chemicznej i konwencjonalnej coraz głośniej mówi się także w państwach położonych nad Morzem Północnym, Adriatykiem, Morzem Czarnym czy w Arktyce. Dlatego to niezwykle istotne, by to Morze Bałtyckie jako pierwsze i najbardziej zagrożone, było modelem dla konkretnych działań, użycia nowych technologii, które później będą służyć także w innych miejscach, z pożytkiem dla naszych firm. Dzięki projektowi „Ratujmy nasze morza", realizowanemu na Bałtyku, mielibyśmy kompleksowy wzorzec działań, gotowy do zastosowania na innych akwenach - tłumaczy Anna Fotyga. Co jest na dnie? Eksperci szacują, że na dnie Morza Bałtyckiego zalegać mogą setki tysięcy sztuk amunicji, różnych typów i kalibrów, z czasów obu światowych wojen - w tym składy broni chemicznej. Część z nich może stanowić realne zagrożenie dla żeglugi, środowiska naturalnego, zdrowia ludzi, energetyki wiatrowej czy turystyki. W czasie obu tych konfliktów walczące strony intensywnie minowały poszczególne części własnych lub wrogich akwenów (według danych - miny stawiano na obszarach niemal całego obszaru Bałtyku, najczęściej na Zatoce Fińskiej i Ryskiej). Tzw. zagrody minowe, pola minowe stawiano przy podejściach do por- Kierowca pojechał autobusem pod prąd Magdalena Olechnowicz Słupsk Kierowca autobusu MZK w Słupsku przekroczył podwójną ciągłą linię na ul. Wojska Polskiego i pojechał pod prąd - także przez przejście dla pieszych, po czym wymusił pierwszeństwo na rondzie, aby wjechać w aleję Sienkiewicza. Wszystko nagrała kamera w samochodzie, który stał za autobusem. Kierowcą zajmie się policja. Do zdarzenia miało dojść w piątek, 15 grudnia. Nagranie otrzymaliśmy od Czytelnika, który na ul. Wojska Polskiego jechał za miejskim autobusem linii nr l. Na nagraniu widać, jak autobus stoi za innymi pojazdami -już za przystankiem - na końcu ul. Wojska Polskiego, tuż przed rondem z Sienkiewicza i Jedności Narodowej. Samo- Sytuacja, w której kierowca autobusu zjeżdża na przeciwległy pas, przejeżdża przez przejście dla pieszych i wjeżdża na rondo wymuszając pierwszeństwo chody puszczają pieszych, po czym ruszają. I tu dochodzi rażącego zachowania kierowcy autobusu MZK, który zjeżdża na przeciwległy pas, przejeżdża nim przez przejście dla pieszych, po czym wjeżdża na rondo, wymuszając pierwszeństwo. Inne pojazdy go przepuszczają, ale mogło tu dojść do zderzenia. Godzina na nagraniu wskazuje, że była 15-30, więc pora, kiedy ruch w mieście jest bardzo duży. Nagranie przekazaliśmy policji i MZK. - Dziękujemy za zgłoszenie dotyczące zachowania w ruchu drogowym, jakiego dopuścił się nasz pracownik. Zdarzenie to będzie przedmiotem wewnętrznego postępowania, którego wynik stanowić będzie podstawę dalszych decyzji. Łamanie zasad ruchu drogowego przez jego uczestników, niezależnie od narodowości czy posiadanego doświadczenia, nie może mieć miejsca. Każde takie zdarzenie powinno być w pierwszej kolejności zgłaszane do odpowiednich służb -mówi Michał Juralewicz, kierownik Działu Przewozów Miejskiego Zakładu Komunikacji w Słupsku. Sprawę wyjaśnia policja. - Do policjantów z komórki do spraw wykroczeń wpłynęło zgłoszenie o możliwości popełnienia wykroczenia przez kierowcę autobusu. W tej sprawie zostało zabezpieczone nagranie. Funkcjonariusze ustalają dokładne okoliczności tego zdarzenia - poinformował „Głos" mł. asp. Jakub Bagiński, z Komendy Miejskiej Policji w Słupsku. ©® tów, na trasach żeglugowych. To minyróżnychtypówiwagomia-rów, które nie zostały nigdy zneutralizowane. To także torpedy, pociski artyleryjskie, bomby lotnicze. Część z nich to tzw. niewybuchy - czyli amunicja, która została wystrzelona, ale nie eksplodowała. Inne to tzw. niewypały - czyli amunicja nigdy niewystrzelona - zalegająca np. w ładowniach zatopionych jednostektransportowych w czasie obu wojen. Inną kwestią jest broń chemiczna, której składy zatopiono już po działaniach wojennych. Uznawano taki sposób za skuteczną metodę neutralizacji pocisków zawiera-jącychm.in. gazy bojowe, środki trujące. Postępująca jednak korozja degraduje zalegającą na morskim dnie amunicję. Groźne dla środowiska, w tym dla ludzi, są substanq'e chemiczne, ale też mogące być wciąż aktywne materiały wybuchowe. Miny na morskich falach Zaznaczmy, po II wojnie światowej, w latach1946-54, polska Marynarka Wojenna przeprowadziła cykl akcji trałowania na polskich obszarachmorskich. Przez wiele lat zdarzały się jednak incydenty związane z wykryciem min pływających na powierzchni morza i min dennych, szczególnie często znajdowanych na dnie w portach i na torach wodnych, kiedy prowadzone są prace pogłębiarskie. Niedawne operacje usuwania niebezpiecznych pozostałości związane są z kolejnymi inwestycjami w trójmiejskich portach, m.in. rozbudową gdańskiego hubu DCT. W zależności od wagomiaru, stopnia uszkodzenia niebezpiecznych znalezisk, są one niszczone albo w głębi Zatoki Gdańskiej (po uprzednim przeniesieniu z miej -sca znalezienia), albo wydobywane na brzeg i neutralizowane na poligonach. Zajmują się tym nurkowie minerzy Marynarki Wojennej, dysponujący m.in. specjalistycznym podmorskim sprzętem bezzałogowym lub saperzy Wojska Polskiego -jednostek lądowych. Operacje trałowania, rozmi-nowywania prowadziły też (ina-dal prowadzą) siły morskie NATO i siły morskie państw położonych nad Bałtykiem. Niemniej eksperci są zgodni, że konieczne jest kompleksowe, systematyczne „czyszczenie" morskiego dna z wojennych pozostałości.©® KRÓTKO REGION Obok skateparku na tzw. Kaczym Dołku w Miastku powstanie również plac zabaw. - Bardzo się cieszymy, że udała się inwestycja związana ze skateparkiem - mówi Witold Zajst, burmistrz Miastka. - To jeden z największych takich obiektów w powiecie bytow-skim. Najbardziej okazały w województwie pomorskim. Niedawno zamontowaliśmy tam poidełko dla dzieci. Właśnie otrzymaliśmy pieniądze z Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych w kwocie 140 tysięcy złotych. Za te środki wykonamy plac zabaw. I pomału będziemy modernizować tę strukturę, która teraz nie wygląda okazale, ale to się zmieni. Przypomnijmy, że skatepark w Miastku powstawał w bólach i z opóźnieniem. - Przy takich inwestycjach problemy były, sąibędą. Przedsięwzięcie prowadzono zimą i to temperatura była największą przeszkodą - tłumaczył Witold Zajst. ZIDA ©® Wyrazy szczerego żalu i głębokiego współczucia naszemu Koledze Marcinowi Kamińskiemu z powodu śmierci Mamy składają Zarząd i Pracownicy Radia Koszalin S.A. Głos Dziennik Ponnorza Środa, 20.12.2023 NASZA AKCJA • 5 WoffD 0210960522 NASZA AKCJA Partner Ogólnopolski C* Bank Pekao t/ITERRA Mercedes-Benz BMG Goworowski I NVEst KIERE Cęy STAKOJ) 6 Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 99 To nasze międzynarodowe wyzwanie wymagające wspólnych działań. Zatem ogłaszam rozpoczęcie operacji Lloyd Austin, sekretarz obrony USA Sejm chce szybkiego startu prac komisji śledczych Z kolei po decyli szefa MON o rozwiązaniu tzw. podkomisji smoleńskiej rozliczono się z nieruchomości oraz sprzętów używanych do prac. „Farsa z tzw. podkomisją smoleńską jest zamknięta; Antoni Macierewicz został pozbawiony ochrony. Powstanie również zespół w MON, który zbada działalność podkomisji, na razie możemy powiedzieć, że obraz jest przerażający" -podkreślił wiceszef MON Cezary Tomczyk. Podkreślił, że w najbliższym czasie działalność rozpocznie powołany w MON zespół, który „zbada pod względem faktycz-nym oraz formalnoprawnym całą działalność tej patologicznej podkomisji Antoniego Macierewicza". Zapowiedział też, że w najbliższych dniach powołany zostanie skład zespołu. PAP MATERIAŁ INFORMACYJNY PGE POLSKA GRUPA ENERGETYCZNA 0010981417 ESP Młoty - nowa elektrownia szczytowo-pompowa zwiększy bezpieczeństwo energetyczne Polski W październiku 2023 r. PGE Polska Grupa Energetyczna i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisały umowę inwestycyjną na finansowanie budowy elektrowni szczytowo-pompowej w Młotach. Planowana moc magazynu zielonej energii to 1050 MW. To kolejny z projektów PGE związany z transformacją energetyczną i realizacją przyjętej strategii. Elektrownie szczytowo-pompo-we, takie jak ta planowana w Młotach, stanowią ważny element stabilności pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz są wsparciem dla rozwoju odnawialnych źródeł energii. Znaczenie magazynów energii dla energetyki i transformacji Magazyny energii to urządzenia służące do przechowywania energii. W kontekście odnawialnych źródeł energii umożliwiają magazynowanie energii elektrycznej, kiedy jej produkcja przeważa nad jej zużyciem. W związku z trwającą transformacją energetyczną i rozwojem mocy odnawialnych, elektrownie szczytowo-pompowe, umoż- POLSKA i SWI AT WASZYNGTON Sekretarz obrony USA Lloyd Austin ogłosił utworzenie międzynarodowej koalicji mającej na celu ochronę handlu na Morzu Czerwonym po serii ataków rakietowych i dronów przeprowadzonych przez jemeńską grupę Houthi sprzymierzoną z Iranem. Państwa uczestniczące w koalicji to Wielka Brytania, Bahrajn, Kanada, Francja, Włochy, Holandia, Norwegia, Seszele i Hiszpania. oprać. Karolina Wrońska Warszawa Szef sejmowej komisji śledczej do zbadania tzw. wyborów kopertowych Dariusz Joński (KO) zaproponował, aby pierwsze merytoryczne posiedzenie komisji odbyło się w najbliższy piątek. Joński, który został we wtorek wybrany na przewodniczącego komisji, zapewnił, że będzie ona działała „na podstawie faktów i dokumentów i nie przewiduje żadnego kuglarstwa". Dodał, że komisja będzie działać szybko, ale też precyzyjnie. „Zrobimy wszystko, aby komisja pokazała, czy władze naszego państwa przy organizacji wyborów kopertowych doprowadziły do złamania prawa" - podkreślił. Szef komisji wskazał, że jest kilka spraw do załatwienia. Po pierwsze, jak mówił, będzie proponował uchwałę ws. oświadczenia dla każdego posła, czy nie zachodzi konflikt interesów, tzn. czy któryś z posłów nie uczestniczył przy organizacji tzw. wyborów kopertowych. Joński mówił też, że chce, aby w piątek została podjęta uchwała o liczbie stałych doradców, a także aby został ustalony plan pracy, w tym wskazanie pierwszych świadków, którzy zostaną wezwani. Przewodniczący komisji prosił też posłów, aby występować z pierwszymi wnioskami o dowody, ponieważ - jak mówi - z doświadczenia innych komisji wynika, że oczekiwanie na stosowne dokumenty może trwać nawet kilka tygodni. Joński zapowiedział też na piątek uchwałę ws. listy pierwszych czynności dowodowych. Według marszałka Sejmu komisje śledcze „powinny działać szybko, zwinnie i bezwzględnie" „Za 3-4 miesiące będę oczekiwał konkluzji ze strony tych komisji śledczych. Mam nadzieję, że one tak ruszą z kopyta, że będziemy w stanie szybko dojść do prawdy" - powiedział we wtorek marszałek Sejmu Szymon Hołownia py- tany, czy komisje śledcze rozpoczną się i zakończą za jego kadencji jako marszałka. Według marszałka komisje śledcze „powinny działać szybko, zwinnie ibezwzględnie dla tych, którzy mają coś do ukrycia, a nie być serialem, którego 2076 odcinek obejrzymy, kiedy marszałek Włodzimierz Czarzasty - już nie Hołownia - będzie ratowany przez wybory 2027 roku". Wskazał, że „komisje śledcze robimy z rozwagą i spokojnie", by działały zadaniowo i „punktowo wycinały to, co było niezdrowe w naszym życiu publicznym". W środę posłowie rozpatrzą sprawozdanie komisji ustawodawczej dotyczące projektu uchwały w sprawie powołania komisji śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania Pegasus przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej w okresie od 16 listopada 2015 r. do 20 listopada 2023 roku. K f # v 181mim MH9 * Hf V- ' •*>: *% '«*'-■ * liwiające magazynowanie energii, zyskują na znaczeniu. Przy bardzo wysokiej produkcji energii z wiatru lub słońca, mogą przechowywać jej nadmiar i oddawać ją do sieci, gdy jej produkcja jest niska. Niezawodność i efektywność takich elektrowni decyduje również o tym, że stanowią one ważny element przemian sektora i rozwoju zielonej energetyki. Czym są elektrownie szczytowo-pompowe i dlaczego są tak potrzebne? Elektrownie szczytowo--pompowe (ESP) to magazyny energii pozwalające na jej przechowywanie przez długi czas. W związku ze zwiększonym rozwojem odnawialnych źródeł energii (OZE), konieczny jest rozwój magazynów energii. Jest to spowodowane tym, że produkcja energii z OZE nie zawsze pokrywa się z zapotrzebowaniem na nią. OZE dostarczają energię, tylko wówczas, kiedy występują określone warunki pogodowe, tj. świeci słońce lub wieje wiatr. Stąd też wynika potrzeba jej magazynowania, aby można ją było wykorzystywać w okresie, gdy wystąpi na nią zwiększone zapotrzebowanie. Do tego potrzebne są elektrownie szczytowo-pompowe, które są obecnie najbardziej dojrzałą formą magazynowania energii. Charakteryzują się niezwykle długim czasem eksploatacji. Budowa ESP jest działaniem komple- mentarnym prowadzącym do zwiększania udziału OZE w związku z koniecznością zapewnienia beżpieczeństwa energetycznego. ESP pełną moc osiągają w zaledwie kilka minut, dzięki czemu są w stanie szybko reagować na zmiany zapotrzebowania na energię. Mogą bardzo szybko zastąpić w systemie blok energetyczny, który został nagle odstawiony, a także zadziałać w przypadku awarii czy zakłóceń w funkcjonowaniu sieci przesyłowej. Pełnią zatem rolę interwencyjną. Dużą zaletą elektrowni szczytowo-pompowych jest także to, że dzięki specyfice swojej konstrukcji nie emitują one hałasu. Wszelkie rozwią- zania konstrukcyjne i technologiczne tych obiektów znajdują się bowiem pod ziemią. Jednocześnie takie elektrownie pełnią także funkcję zbiorników retencyjnych, chroniących przed powodzią oraz atrakcji wzbogacającej walory turystyczne regionu. Czym jest ESP Młoty i dlaczego to istotna inwestycja dla polskiej energetyki? Budowa ESP Młoty jest kluczowa dla przeprowadzenia skutecznej transformacji energetycznej w Polsce. Inwestycja zapewni bezpieczne dostawy energii elektrycznej na południu Polski, pozwalając jednocześnie w tych regionach na rozwój odnawialnych źródeł energii. Lokalizacja w Młotach cechuje się bardzo dobrymi wskaźnikami terenowymi, jak również istniejącą już infrastrukturą w postaci sztolni, które można wykorzystać przy budowie nowego magazynu zielonej energii „Młoty". W ramach projektu PGE zostaną wybudowane dwa zbiorniki wodne (dolny na rzece Bystrzyca, a drugi we wsi Spalona), które będą pełnić dodatkowo funkcję przeciwpowodziową or^z utrzymania retencji wód w regionie. Współistnienie źródeł odnawialnych i magazynów energii umożliwia powstanie stabilnych i przewidywalnych źródeł energii w systemie energetycznym. Zakończenie inwestycji jest planowane na 2030 r. Dobór nowoczesnych technologii oraz odpowiednich rozwiązań technicznych i budowlanych zapewni niezakłóconą pracę ESP Młoty przez co najmniej 40 lat. Wojciech Dąbrowski. prezes zarządu PGE Polskiej Grupy Energetycznej Magazyn Zielonej Energii Młoty to obecnie największa tego typu inwestycja w Polsce. Jej realizacja nie tylko wesprze krajową transformację energetyczną, ale także ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w Polsce. Elektrownie szczytowo-pompowe to jedyna jak dotąd technologia wielkoskalowego magazynowania energii, która pozwala akumu-lować ogromne ilości energii ze źródeł odnawialnych, a następnie, w bardzo krótkim czasie, oddać je do sieci. Dzięki tej inwestycji nie tylko zwiększymy możliwości realizowania zielonych inwestycji, ale też wykorzystania energii pochodzącej z OZE. Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 POLSKA I ŚWIAT • 7 Szwedzka prokuratura umorzyła śledztwo ws. śmierci Polki i jej dziecka oprać. Anna Nagel Sztokholm Powodem decyzji jest śmierć podejrzanej, czyli matki - poinformowano we wtorek w komunikacie. Polscy obywatele zostali odnalezieni na Morzu Bałtyckim w wyniku akcji ratowniczej, zmarli po przewiezieniu do szpitala w Karlskronie w południowo-wschodniej Szwecji. Według prokurator Marie Lindstroem m - Decyzja o umorzeniu przez szwedzkich śledczych nie ma wpływu na dochodzenie w Polsce podjęto wiele działań dochodzeniowych, aby ustalić, co wydarzyło się na promie. „Nie ma naocznych świadków zdarzenia, ale przesłuchaliśmy kapitana, przejrzeliśmy nagrania z monitoringu promu i przeprowadziliśmy badania kryminalistyczne. Z protokołu zgonu wynika, że przyczyną śmierci było utonięcie" - podkreśliła. Prokurator dodała, że dochodzenie wykazało, że dziecko zostało pozbawione życia. „Z nagrania monitoringu wynika, że matka trzymała dziecko narękach, gdy oboje wypadli za burtę" - zaznaczyła. Równoległe śledztwo w tej sprawie prowadzone jest przez polską prokuraturę. Decyzjaoumo-rzeniu przez szwedzkich śledczych nie ma wpływu na dochodzenie ^w Polsce. „Nie podjęliśmy żadnych czynności w Polsce, ale na wniosek polskich prokuratorów udostępniliśmy im materiały" - przekazała Lindstroem. Początkowo w mediach pojawiała się wersja wydarzeń wskazująca, jakoby za burtę najpierw wypadło dziecko, a następnie na ratunek skoczyła za nim matka. PAP Pluskwą w generała. Afera podsłuchowa na Ukrainie Grzegorz Kuczyński Kijów Sprawa urządzeń podsłuchowych znalezionych w pomieszczeniach wykorzystywanych przez najważniejszego ukraińskiego generała i jego współpracowników wywołała falę spekulacji Informacje o próbie podsłuchania generała Walerija Załużnego podały ukraińskie media jeszcze w niedzielę. Chwilę później SBU ogłosił* wszczęcie w tej sprawie dochodzenia. Kto założył podsłuch? Dlaczego nie działał? Dlaczego wstępna ekspertyza techniczna nie odpowiada na pytanie, jakiej produkcji jest to sprzęt? To wszystko budzi duże polityczne emocje -zwłaszcza w kontekście ujawnionego ponad miesiąc temu konfliktu między głównodowodzącym siłami zbrojnymi a ich zwierzchnikiem, głową państwa. Głównodowodzący Sił Zbrojnych Ukrainy generał Wa-lerij Załużny skomentował doniesienia o znalezieniu w jego Pierwsze doniesienia o nieporozumieniach między Zełenskim a Załużnym zaczęły pojawiać się już latem 2022 roku. W tym roku konflikt miał się nasilić biurze urządzenia podsłuchowego. Zostało ono znalezione nie w jego stałym biurze, ale w pokoju, z którego planował skorzystać. - Mam kilka miejsc, w których pracuję. I tutaj w jednym z nich to się stało. Nie byłem tam od jakiegoś czasu. Ale sprawdziliśmy i znaleźliśmy -cytuje słowa najważniejszego generała portal RBK-Ukraina. Załużny nie chciał powiedzieć, kogo podejrzewa. Zauważył, że incydent należy rozpatrywać w kontekście wojny i powiedział: „Śledztwo wykaże, co to było". Według Załużnego, urządzenia nie zostały zainstalowane przez Sztab Generalny. Ludzie Zełenskiego podkreślają, że informacje o konflikcie między politykami a wojskowymi to dzieło rosyjskiej dezinformacji Tymczasem Sztab Generalny poinformował, że było więcej niż jedno urządzenie podsłuchowe. Zgodnie z oświadczeniem, „zostały one zainstalowane w biurach przeznaczonych do pracy naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy i pracowników aparatu zapewniającego jego działalność". Naturalnym głównym podejrzanym są oczywiście rosyjskie służby. Gdyby to się potwierdziło, to by tylko było kolejnym dowodem na dużą skuteczność wywiadu Rosji w infiltracji kluczowych przeciwników - wszak niedawno doszło do próby otrucia żony szefa wywiadu wojskowego Ukrainy i kilku jego współpracowników. Ale jest też inna teoria, która może jeszcze parę miesięcy temu w ogóle by nie zaistniała. Teoria, że Załużnego inwigilować chcieli ludzie Zełenskiego. Na początku listopada „The Economist" opublikował wywiad z generałem. Głównodowodzący przyznał, że wojna jest w impasie, a walki mogą przekształcić się w przedłużającą się wojnę pozycyjną. MATERIAŁ INFORMACYJNY INSTYTUT NOWYCH MEDIÓW I TECHNOLOGII Medycyna jest jedną z tych dziedzin, gdzie postęp technologiczny jest najszybszy. Ochrona zdrowia stwarza ogromną szansę dla kolejnych badaczy, naukowców i inżynierów, którzy mogą opracowywać jeszcze lepsze innowacje, z których skorzystają przede wszystkim pacjenci. Ochrona zdrowia wręcz nie może istnieć bez nowoczesnych technologii. Dotyczy to z jednej strony samych technik diagnozowania i leczenia pacjentów, a z drugiej produkcji leków i medykamentów. Dzięki innowatorom produkowane są także coraz nowocześniejsze protezy, sztuczne stawy, rozwijają się praktycznie wszystkie inne dziedziny medycyny. Można wręcz uogólnić, że cała historia medycyny jest naznaczona pogonią za innowacjami. Znaczen-ie technologii dla ochrony zdrowia stało się widoczne zwłaszcza w czasie pandemii, gdy dostęp fizyczny do lekarzy był utrudniony. Te problemy częściowo rozwiązały nowe technologie, jak choćby wdrożona e-recepta, bo nie trzeba było już chodzić do przychodni, aby lekarz wypisał receptę, tylko robił to zdalnie. Medycy chętnie włączają się w technologiczny wyścig, gdyż wiedzą, że innowacje otwierają szanse na skuteczniejszą walkę z nowotworami, chorobami układu krążenia i wieloma innymi schorzeniami. Innowacje podnoszą tajże możliwości w zakresie przeprowadzania najbardziej skomplikowanych operacji czy zabiegów wymagających ogromnej precyzji. W tych przypadkach coraz częściej lekarz jest nie tylko chirurgiem czy kardiochirurgiem, ale jednocześnie operatorem robota medycznego. Technologia umożliwia już nawet wykonywanie operacji na odległość, co oznacza dużą oszczędność czasu, gdyż nie trzeba sprowadzać lekarza-specjalisty z odległego szpitala. Medycyna * innowacyjność Wiele z tych rozwiązań to oczywiście innowacje wymyślone w Stanach Zjednoczonych, Japonii czy Wielkiej Brytanii, ale w obszarze medycyny mają coś do powiedzenia także polscy naukowcy. Choć firmy technologiczne czy biotechnologiczne narzekają na to; że na ich działalność przeznacza się zbyt mało środków. To się jednak zmienia w pozytywnym kierunku, gdyż rośnie pula środków na badania, którą przeznacza rząd, angażują się w nowe projekty również prywatne przedsiębiorstwa, a coraz aktywniejsze w Polsce są m w ogn także-zagraniczne fundusze, które finansują projekty medyczne w nadziei na dużą stopę zwrotu z zaangażowanego kapitału w przyszłości, gdy startupy będą komercjalizować swoje technologie. Nie dziwi więc to, że w akceleratorach przedsiębiorczości pojawia się coraz więcej startupów, które koncentrują swoją działalność na poszukiwaniu nowych technologii medycznych. Pracuje w nich wielu młodych lekarzy, którzy pełnią role inspiratorów nowych rozwiązań, gdyż wiedzą czego potrzebują oni i ich koledzy, aby lepiej leczyć pacjentów. Medyty podkreślają, że innowacje w medycynie sprawiają, że leczenie staje się coraz skuteczniejsze i bezpieczniejsze dla chorych, a pomyłki lekarskie przy stawianiu diagnoz i leczeniu stają się coraz rzad5ze. W Polsce coraz częściej lekarze korzystają też z pomocy robotów, choć zazwyczaj operacja jest wtedy dłuższa, ale za to bezpieczniejsza dla pącjentów. Ponadto coraz powszechniejsze jest także stosowanie trójwymiarowej, rozszerzonej rzeczywistości przy badaniach pacjentów, czy wykorzystywania narzędzi stosujących sztuczną inteligencję (Al), Polskie startupy mogą się pochwalić wieloma osiągnięciami w sektorze medycyny, cześć z tych technologii została nawet odznaczona Godłem „Teraz Polska". Mówimy głównie o bardzo skomplikowanych procedurach medycznych, ale startupy pomagają także w zmniejszaniu obciążeń biurokratycznych w placówkach ochrony zdrowia. Chodzi o to, aby znacznie skrócić czas tworzenia i ewidencjonowania dokumentacji medycznej, a następnie jej analizy. Tutaj także bardzo przydatna jest sztuczna inteligencja choćby przez takie narzędzie jak autouzupełnianie lub walidacja treści dokumentu. Partnerami projektu są: Fundacja ARP, Fundacja BGK, Fundacja Empiria i Wiedza, Fundacja PFR oraz Totalizator Sportowy. Dofinansowano ze środków Budżetu Państwa w ramach realizacji zadania publicznego pn. „Myśl po polsku" więcej na: www.myslpopolsku.pl 8 Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 strona ZDROWIA stronazdrowia.pl W NUMERZE: Nowe leki na liście refundacyjnej Na liście są nowe lekarstwa i wskazania dotyczące między innymi onkologii i chorób rzadkich. Najwięcej wskazań jest w hematoonkologii, w nowotworach urologicznych oraz nowotworach układu endokrynnego. W chorobach nieonkologicz-nych najwięcej wskazań jest w okulistyce, nefrologii oraz neurologii. Do wykazu dodano szczepionkę przeciwko półpaścowi dla osób 65 plus. ZA TYDZIEŃ: • Samotność bywa dotkliwą koniecznością, ale także świadomym wyborem. Jak sobie z nią radzić? • 15 dźwięków, przy których najlepiej się zasypia. To np. odgłos padającego deszczu Czasem trzeba sobie odmówić ryby nawet w Wigilię. Powód jest ważny Marta Siesicka-Osiak redakcja@stronazdrowia.pl Śledzie, kaipie, inne ryby -bez nich trudno wyobrazić sobie Wigilię. Ale nie każdy może jeść rybne dania, głównie z powodu alergii, dny moczanowej, migren czy innych chorób. Ludzie jadali ryby od tysiącleci i najczęściej wychodziło im to na zdrowie. Dzisiaj wiemy, że ryby mają dużą zawartość kwasów tłuszczowych omega-3, szczególnie kwasu EPA (eikoza-pentaenowy) oraz DHA (doko-zaheksaenowy). Większość z nich jest również bogata w dobre jakościowo, łatwo przyswajalne białko oraz witaminy, takie jak A, E i D, a także składniki mineralne. Nie wszyscy jednak mogą cieszyć się walorami zdrowotnymi i smakowymi ryb. O tym, czy nadają się do jedzenia przy niektórych schorzenia, decyduje nie tylko ich gatunek, ale również sposób przyrządzania. Zdarza się ból głowy, ale też groźny wstrząs Niektórzy dopiero w wieku dorosłym przekonują się, że ryby im nie służą. American College of Allergy, Asthma & Immunology podaje: „W przeciwieństwie do innych alergii pokarmowych, które zwykle obserwuje się po raz pierwszy u niemowląt i małych dzieci, alergia na ryby może ujawnić się dopiero w wieku dorosłym. W jednym z badań aż 40 procent osób zgłaszających alergię na ryby nie miało problemów z rybami, dopóki nie osiągnęli wieku dorosłego". Uczulić mogą wszystkie ryby płetwiaste, które stanowią aż 98 proc. wszystkich współczesnych ryb. Należą do nich także obecne na naszych stołach karpie, dorsze, łososie czy śledzie. Można też uczulić się na owoce morza, co jednak nie oznacza, że jeśli ktoś ma alergię na ryby, będzie tak samo reagował na skorupiaki. Wiadomo również, że osoby uczulone na jeden rodzaj ryb, mogą bezpiecznie jeść inne gatunki tych Tradycyjnie w Wigilię ryby podawano gotowane w wywarze z jarzyn, a nie smażone. Okazało się, że stare przepisy są o wiele zdrowsze stworzeń. Ale zawsze warto omówić z alergologiem, jakie odmiany nie zaszkodzą, żeby uniknąć zupełnego wykluczenia iyb z codziennej diety. Wśród objawów alergii na ryby wymienia się: • pokrzywkę lub wysypkę skórną, • nudności, skurcze żołądka, niestrawność, wymioty i biegunkę, • zatkany nos, katar i kichanie, •bóle głowy, • astmę, • wstrząs anafilaktyczny, który występuje rzadziej, jest jednak potencjalnie zagrażającą życiu reakcją, upośledzającą oddychanie. Bardzo smaczne, ale nie dla wszystkich Przyrządzając ryby, należy wiedzieć, jakie sposoby mogą bardziej niż inne zaszkodzić. • Smażenie. Smażona ryba, a szczególnie karp, to danie wyjątkowo tłuste, które mocno obciąża żołądek i może zawierać małe ości. Dlatego należy je podawać bardzo ostrożnie dzieciom i osobom starszym. Ńie jest to potrawa polecana tym, którzy ze względu na przebyte choroby lub zabiegi operacyjne powinni stosować dietę lekkostrawną. Z drugiej strony karpia jadamy rzadko, głównie w grudniu. Smażonej ryby powinny także unikać osoby cierpiące na przewlekłe schorzenia wą- W dzień Wigilii podawano zawsze różne ryby. Kiedyś były to sandacz, lin, leszcz, śledź, karasie, czasem karp w sosie polskim. troby, z wysokim poziomem cholesterolu i hipertrójglicery-demią, refluksem żołądkowo-przełykowym, zaburzeniami jelitowymi, z zespołem jelita drażliwego i chorobą uchył-kowąjelit. • Marynowanie. Marynowane śledzie to potrawa, na którą ze względu na dużą zawartość soli powinny uważać zwłaszcza osoby z wysokim ciśnieniem tętniczym krwi. Śledzie konserwowane wocciesą bogatym źródłem histaminy - hormonu tkankowego zaliczanego do neurohormonów, dlatego nie poleca się ich w tej postaci osobom cierpiącym na migreny czy nietolerancję histaminy. Powinny unikać taldej potrawy również osoby na diecie lekkostrawnej. Marynowane w occie czy w oleju śledzie nie powinny znaleźć się w większej ilości w diecie osób chorujących na dnę moczanową. Maksymalna dzienna porcja takiej potrawy to najwyżej 50 g, bo jest to produkt bogaty w związki pury-nowe (to grupa aromatycznych związków organicznych, naturalnie występujących w produktach spożywczych zasobnych w białko), które mogą przyczynić się do bolesnego ataku podagry. Gdy chorujesz, nie jedz i nie dawaj dzieciom • Wędzenie. Ryby wędzone mogą być źródłem zakażenia pasożytami oraz drobnoustrojami chorobotwórczymi, jeśli temperatura obróbki termicznej nie osiągnęła 60 stopni C, dlatego nie są zalecane w diecie dzieci i ciężarnych. W procesie wędzenia ryby tracą wiele wartości odżyw- czych, jednocześnie wydzielają się wtedy substancje rakotwórcze (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne - WWA). Mocno słonych ryb wędzonych powinny unikać osoby chorujące na nadciśnienie tętnicze, a ze względu na to, że ryby wtej postaci są bogate w fosfor, muszą ich unikać osoby z chorobami nerek. • Zalewanie octem po opieczeniu. Tak przyrządzone ryby są ciężkostrawne, szkodzą najbardziej osobom ze stanami zapalnymi żołądka i jelit, w tym z wrzodami i nadkwasotą, cierpiącym na choroby związane z przełykiem, a także tym z zaleconą dietą lekkostrawną, na przykład w związku z planowanym czy wykonanym zabiegiem operacyjnym. Dania z octem nie mogą znaleźć się w diecie małych dzieci. Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 STRONA ZDROWIA • 9 Lista refundacyjna na 2024 rok Anna Rokicka-Żuk redakcja@stronazdrowia.pl Nowy rok to nowa lista refundacyjna NFZ. Od 1 stycznia 2024roku zmiany odczują seniorzy po 65. roku życia z cukrzycą, którzy będą łatwiej leczeni za pomocą drugiego leku. Od pierwszego dnia 2024 roku obowiązywać będą nowe zasady finansowania leków ze środków publicznych. Treść obwieszczenia Ministerstwa Zdrowia z nową listą refunda-cyjną leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych opublikowano li grudnia2023 roku. Pojawiły się tam nowości dla seniorów 65 plus, a także pacjentów z chorobami rzadkimi, nowotworami, chorobami siatkówki czy padaczką. Do wykazu dodano 55 pro-duktówbądź nowych wskazań. W jego ramach finansowaniem ze środków publicznych zostało objętych 19 nowych wskazań, w tym 8 onkologicznych, 11 nieonkologicznych i 10 dla chorób rzadkich. Obniżenia i wzrosty Na liście zabrakło 71 produktów bądź wskazań figurujących w poprzednim obwieszczeniu. Ma to związek z wpłynięciem wniosków o skrócenie terminu obowiązywania decyzji refun-dacyjnych. W niektórych sytuacjach upłynął termin obowiązywania decyzji refundacyj-nych lub otrzymano odmowę refundacji na kolejny okres. Zmieniły się też ceny leków. Wprowadzono: • Obniżenie ceny detalicznej dla268 produktów (od 0,01 do 51,71 zł). • Wzrost ceny detalicznej dla 413 produktów (od 0,01 do 20,46 zł). • Obniżki cen zbytu netto dla 72 produktów (od 0,03 do 2925,32 zł). • Podwyżki ceny zbytu netto dla 49 produktów (od 0,05 do 49,00 zł). • Spadek dopłaty pacjenta dla 375 pozycji (od 0,01 do 51,71 zł). •Wzrost dopłaty pacjenta dla 356pozycji (od 0,01 do 456,63 zł). Nieobecni wracają Nowości na liście bezpłatnych leków 65 plus dotyczą sto- Na listę leków refundowanych wpisano także szczepionkę przeciwko półpaścowi. To pierwsza taka w refundacji dla pacjentów powyżej 65. roku życia z wyższym ryzykiem zachorowania ze względu na choroby współtowarzyszące sowania leku o nazwie dapagli-flozyna. To drugi lek obniżający poziom glukozy we krwi z grupy flozyn, który figuruje na liście bezpłatnych leków 65 plus. Wrócił tam po 2 miesiącach nieobecności. Wymienione w obwieszcze- niu MZ wskazania refunda-cyjne dotyczą trzech poniższych sytuacji. To skomplikowane, ale zainteresowani będą wiedzieć, o czym mowa. • Cukrzyca t. 2 u pacjentów leczonych co najmniej dwoma lekami hipoglikemizującymi, którzy mają poziom HbAlc równy lub wyższy niż 7,5 proc. oraz bardzo wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe. Jest ono rozumiane jako potwierdzona choroba sercowo-naczyniowa bądź uszkodzenie innych narządów (objawiające się poprzez białkomocz lub przerost lewej komory lub retinopatię) albo obecność 3 lub więcej głównych czynników ryzyka. Jest to wiek od 55 lat wzwyż dla mężczyzn, od 60 lat dla kobiet, dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu i otyłość. • Przewlekła niewydolność serca u dorosłych pacjentów z wynikiem LVEF<50proc. i utrzymującymi się objawami choroby w klasie II-IV NYHA, pomimo stosowania terapii opartej na ACEi (lub ARB/ARNi) i lekach z grupy betaadrenolity-ków oraz (jeśli są wskazane): antagonistach receptora mine-ralokortykoidów (z frakcją wyrzutową z LVEF <40 proc.) albo diuretykach (z frakcją wyrzutową z LVEF 41-50 proc). • Przewlekła choroba nerek u dorosłych z wynikiem eGFR <60 ml/min/1.73 m2, albumi-nurią lub białkomoczem oraz leczonych terapią opartą na ACE-i/ARB nie krócej niż 4 tygodnie lub z przeciwwskazaniami do tych terapii). Na choroby rzadkie W wykazie refundacyjnym leków na 1.01.24 zawarto nowe wskazania i zmiany w refundacji aptecznej dotyczące leków: Forxiga, Kerendia, Orgovyx i Shingrix. Nowe wskazania oraz zmiany w programach lekowych dotyczą leków na choroby rzadkie, takich jak: Polivy, Darzalex (forma podskórna), Adcetris, Brukinsa, Venclyxto, Cabometyx, Koselugo. Nowe wskazania nieonkolo-giczne obowiązują także w przypadku na przykład takich leków, jak: Nexviadyme dla pacjentów z chorobą Pompego, Bylvay stosowany w postępującej rodzinnej cholestazie wewnątrz wątrobowej. Epidyolex dla pacjentów z napadami padaczkowymi w przebiegu zespołu stwardnienia guzowatego oraz tych z zespołem Len-noxa-Gastauta lub z zespołem Dravet. Ponadto zmiany dotyczą leków dla pacjentów z chorobami siatkówki: Beovu i Va-bysmo. :• WJm-, :H , fc. smaki Z/\M(JW JUZ JAKUBOWSCY 10 • STRONA ZDROWIA Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 Pi) wigilijny kompot, jedz bakalie i ciesz się świętami. To są twoje prezenty dla zdrowia Agata Siemiaszko redakcja@strona zdrowia.pl Zjesz za dużo, grozi ci zgaga. Co oznacza? Monika Góralska redakcja® strona zdrowia.pl Świąteczne przejedzenie może wywołać bardzo nieprzyjemne objawy. Chyba już mniej objadamy się podczas świąt, ale nadal zdarzają się problemy. Mogą być wywołane zjedzeniem naraz zbyt dużej ilości ciężkostraw-nych potraw, ale i poważniejszą chorobą. Zgaga to główny objaw choroby refluksowej przełyku. Związana jest z zaburzeniami prawidłowego funkcj onowania dolnego zwieracza przełyku, który rozluźnia się, a wtedy kwas żołądkowy przedostaje się z żołądka do przełyku. Kwaśne pH podrażnia śluzówkę i wywołuje uczucie pieczenia oraz palenia. Czynnikami wpływającymi na występowanie zgagi jest nadwaga, otyłość, zaburzenia prawidłowego opróżniania żołądka, a także ciąża. Zgaga zwykle pojawia się na około 30 minut po posiłku. Najczęściej wywołuje ją jedzenie ostrych potraw, szybkie jedzenie lub przejadanie się, czyli jedzenie zbyt dużych ilości pokarmu i przepełnianie żołądka. Zgaga dość często występuje jako objaw refluksu żołąd-kowo-przełykowego. W prze- biegu tej choroby zwieracz przełyku nie działa prawidłowo. W normalnych warunkach jest zamknięty, otwiera się na chwilę w czasie przełykania i znowu zamyka po każdym kęsie. W przebiegu choroby jednak zwieracz przełyku rozwiera się na zbyt długi czas, co sprawia, że pokarm i kwas żołądkowy cofają się. Zgagę można pomylić z zawałem serca, bo w jej przypadku tak jak w czasie zawału, pojawia się niekiedy ból w klatce piersiowej. Zawał jednak dodatkowo wywołuje objawy, takie jak ucisk w klatce piersiowej, szybkie bicie serca, duszności, zimne poty, niestrawność i wymioty. Może też chodzić o przepuklinę rozworu przełykowego. Ten rodzaj przepukliny polega na przemieszczeniu się części żołądka do klatki piersiowej przez otwór w przeponie. Jeśli przepuklina jest znacznych rozmiarów, pojawiają się takie dolegliwości, jak zgaga, ból w górnej części brzucha. Choroba może wymagać leczenia operacyjnego. Zgaga bywa też objawem wrzodów żołądka. Ich przyczyną najczęściej jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori. Gdy ma się wrzody, trzeba bardzo uważać nie tylko na dietę, ale i na sposób jedzenia. i A W i Si ) 1 i *v \ \ Woda niegazowana to najprostszy sposób na zgagę. Picie wody pomoże rozcieńczyć sok żołądkowy Kompot z suszu to tradycyjny świąteczny napój, który ma tyle samo zwolenników, co przeciwników. Kompot z suszu przygotowuje się szybko. Ma nie tylko rewelacyjny smak, ale wspomaga trawienie wigilijnych potraw. Można go ugotować z jednodniowym wyprzedzeniem i podgrzać przed podaniem. Korzenny zapach kojarzy się bardzo ze świąteczną atmosferą, choinką i z kolacją wigilijną. Poza świętami Bożego Narodzenia taki kompot nie gości raczej na naszych stołach. , Tradycyjny kompot z suszu przygotowuje się najczęściej z suszonych jabłek, gruszek, śliwek i korzennych przypraw, a niektórzy dodają również suszoną żurawinę, morele i nawet daktyle. Kaloryczność kompotu zależy od dodatków, jakie zostaną użyte. Prawie same zalety Nie bez powodu suszone owoce znajdują się właśnie na suto zastawionym stole świątecznym. Dzieje się tak, bo są źródłem cennych składników odżywczych i związków, które ułatwiają trawienie. •Suszone jabłka. To główny składnik wigilijnego kompotu z suszu. Są bogate w witaminę C, która jako przeciwutleniacz korzystnie wpływa na funkcjonowanie układu krążenia. Stanowią też znakomite źródło błonnika pokarmowego. Można je nie tylko kupić jako gotowy produkt, ale także przygotować samemu WARTO WIEDZIEĆ Przepis na sprawdzony kompot z suszu Do przygotowania 2 litrów kompotu potrzebne będą następujące składniki: - 70 g suszonych moreli, - 70 g wędzonych śliwek, - 45 g suszonej żurawiny, -150 g suszonych jabłek, -150 g suszonych gruszek, - łyżeczka suszonych goździków, -1/4 łyżeczki cynamonu w proszku, - połowa pomarańczy, - 3,51 wody. Kompot należy gotować pod przykryciem, aż owoce zmiękną. Kompot wigilijny nie może s w domu, na przykład przy pomocy maszyny do suszenia owoców. Wtedy wiemy na pewno, że jest to pełnowartościowy produkt, który nie został wysuszony z dodatkiem cukru. Plusami suszonych jabłek jest smak, dostępność i niska cena. • Suszone lub wędzone śliwki. Dzięki wysokiej zawartości błonnika i sorbitolu wykazują działanie przeczyszczające, co skutecznie wpływa na trawienie kalorycznych i ciężkostraw-nych potraw świątecznych. Są pożywne, bogate w błonnik, potas oraz witaminy K i A. Suszone śliwki to źródło przeci-wutleniaczy, co sprawia, że mogą zapobiegać nowotworom. Niestety, są wysokokaloryczne. •Gruszki. Nie powinno ich zabraknąć w tradycyjnym kompocie z suszu, bo korzystnie wpływają na trawienie oraz łagodzą dolegliwości towarzyszące zatruciom pokarmowym. Odkwaszają, są źródłem jodu, który pomaga w walce z niedoczynnością tarczycy. Niektórzy do kompotu wigilijnego dodają jeszcze: •Morele. Suszone mają wiele właściwości prozdrowotnych. Wpływają korzystnie zarówno na wzrok dzięki zawartości witaminy A, jakina skórę, dzięki witaminie E. Na jedzeniu bogatych w potas moreli korzysta także nasze serce. Suszone morele znane są nie tylko z wyjąt- ? nie udać, chociaż w każdyi kowego smaku i wartości odżywczych, ale także, o czym warto pamiętać, z dużej kalo-ryczności. W każdej stugramo-wej porcji jest 300 kcal. •Żurawina. Zawarte w niej substancje pomagają w pozbywaniu się infekcji bakterią E. coli. Suszona żurawina wykazuje ponadto działania odtruwające i reguluje przemianę materii. Jest bogatym źródłem witamin C i E. •Daktyle. Te suszone owoce nie tylko dodają energii, ale dzięki dużej zawartości rozpuszczalnego we krwi błonnika, wspomagają układ pokarmowy. Pomagają utrzymać właściwy poziom cholesterolu we krwi. Dzięki zawartości potasu suszone daktyle koją nerwy. Są jednym z najbogatszych źródeł przeci-wutleniaczy ze wszystkich suszonych owoców. Na rozum i urodę Kompot z suszu wykazuje bardzo dodatnie działanie na organizm: • Przyspiesza przemianę materii. •Wspomaga trawienie cięż-kostrawnych potraw. • Redukuje nieprzyjemne przelewanie w jelitach. •Zapobiega zaparciom. Suszone owoce są bogatym źródłem ważnych składników, dostarczają również sporej ilości energii. Cenione są zwłaszcza jako źródło przeciwutlenia-czy, witamin, minerałów oraz błonnika - zawierają go do 3,5 raza więcej niż surowe owoce. domu będzie trochę inny Znajdują się w nich: •magnez, •potas, •żelazo, •przeciwutleniacze, •witaminy A, C i K. Suszone owoce jemy obecnie chyba tylko w kompocie, ale warto jeść je częściej jako przekąskę. Zresztą kiedyś na koniec wieczerzy wigilijnęj podawano tzw. bakalie, czyli daktyle, figi, inne suszone owoce, rodzynki, orzechy, migdały i drobne pierniczki. Migdały bywały tak cenione, że czasem zamiast czerwonego barszczu, zupy grzybowej czy rybnej podawano zupę migdałową. Mają ogromną wartość odżywczą, ale są kaloryczne; 100 g to tyle kalorii, ile ma kotlet schabowy. Dobrze dobrana mieszanka bakalii bywa skarbnicą składników odżywczych. Orzechy są bardzo esencjonalnym pokarmem, który dostarcza zdrowe tłuszcze, błonnik, ^wiązki mineralne i antyoksydanty. Mówi się, że orzechy działają świetnie „na rozum", to prawda, ale o wiele gorzej na sylwetkę, bo są bardzo tuczące. 20 g orzechów może zastąpić pod względem kalorii całodniowy posiłek kobiety. Rodzynki natomiast wciąż sprawiają niespodzianki nauce. Okazuje się, że obniżają ciśnienie oraz kontrolują poziom cukru i cholesterolu we krwi, ograniczają więc ryzyko chorób ser-cowo-naczyniowych. Wigilia to dobra okazja, żeby je polubić i jeść nie tylko „od święta". O przepełnienie żołądka przy świątecznym stole nie jest trudno. Gdy niedomaga, zapomnij o wielu potrawach Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 STRONA ZDROWIA# 11 Tran wiele potrafi, pomaga utrzymać zdrowie i formę. Zawdzięczamy go dorszom Tran poleca się dzieciom, ciężarnym i osobom z ryzykiem wystąpienia miażdżycy. To źródło cennych kwasów omega-3P. Wspomaga pracę mózgu i wykazuje właściwości regenerujące organizm. Zapobiega przeziębieniom i grypie Marta Siesicka-Osiak redakcja@stronazdrowia.pl Kapsułki z tranem najlepiej przyjmować podczas posiłku zawierającego Huszcz, popijając je wodą. Tran, czyli olej pozyskiwany z wątroby ryb dorszowatych, to bogate źródło kwasów omega-3, a także witamin A i D. Jego regularne przyjmowanie może pomóc w zmniejszeniu stanu zapalnego w organizmie oraz uniknięciu chorób. Ale tran może też zaszkodzić. Zachować ostrożność należy zwłaszcza przy zakupie omega-3 z dodatkiem aromatów. Trzeba też zwracać uwagę na datę przydatności do spożycia. Trwałość produktu z omega-3 wynosi zwykle 2 lata. Kwasy tłuszczowe omega-3 pochodzą jedynie z pożywienia - nie są wytwarzane przez organizm. Tran zawiera ich dwa rodzaje: kwas dokozaheksa-enowy (DHA) i kwas eikoza-pentaenowy (EPA). Można dostarczyć je także, jedząc tłuste ryby, takie jak łosoś, makrela i pstrąg oraz skorupiaki, np. małże, ostrygi i kraby. Tran z dorsza jest najczęściej spotykany na rynku w formie kapsułek lub syropu. Wybierając tran, zwróć uwagę na stężenie kwasów EPA i DHA - dobry suplement powinien zawierać ich co najmniej 500 mg na l mg tranu i zawierać dodatek wita- miny E, która chroni przed utlenianiem i jełczeniem kwasów tłuszczowych omega-3. Polacy przodują w spożyciu omega-3. Według badania Osavi (producent suplementów) zażywa je ponad 67 proc. dorosłych Polaków. Podczas gdy 81,1 proc. sięga po tzw, mul-tiwitaminy, to preparaty zawierające kwasy tłuszczowe, najczęściej omega-3, wybiera prawie 15 proc. osób. Kwasy omega-3 mają wiele właściwości zdrowotnych i wspierają pracę licznych organów w naszym ciele. Jeśli nie ma się możliwości spożywania dwóch porcji tłustych ryb tygodniowo, można spróbować su-plementacji tranem. Dodatkowo dostarcza się do organizmu witaminy A i D. Tran jest polecany dzieciom, ciężarnym i osobom z ryzykiem wystąpienia miażdżycy. To źródło cennych kwasów omega-3 Zalety tranu: • Dla dzieci i kobiet w ciąży. Kwasy omega-3 są istotne dla wczesnego wzrostu płodu. Przyjmowanie suplementów z olejem z wątroby dorsza zarówno w ciąży, jak i podczas karmienia piersią może wpłynąć na rozwój poznawczy oraz wzrok dziecka, a także zmniejszyć ryzyko wystąpienia u niego alergii. Podawanie tranu dzieciom może pozytywnie wpłynąć na samopoczucie dzieci cier- piących na nadpobudliwość, problemy z koncentracją i agresją oraz impulsywnością. • Wspiera pracę serca. Badania potwierdzają, że osoby jedzące duże ilości ryb rzadziej chorują na serce. Spożywanie od l do 3 grama kwasów omega-3 wspiera jego pracę przez obniżenie poziomu cholesterolu i trójglicerydów WARTO WIEDZIEĆ Uważaj na świeżość kupowanego tranu Jak pokazują wyniki badań, w niemal co drugim preparacie zomega-3 cenne tłuszcze mogą być zjełczałe. Staje się przez to nie tylko bezwartościowy, ale nawet szkodliwy. Tak wynika z badań jakości produktów z olejami morskimi, przeprowadzonych przez amerykańskich ekspertów z Uniwersytetu Jerzego Waszyngtona. Zespół przebadał przez 6 lat do 2020 r. 72 produkty najpopularniejszych marek, zawierających tzw. oleje morskie, w tym rybie, krylowe i al-gowe. Okazało się, że 45 proc. takich preparatów zjełczało. Wykryto to w 32 proc. produktów aromatyzowanych i w 13 proc. niearomatyzowanych. oraz zmniejszenie ciśnienia krwi i zapobieganie tworzeniu się blaszek miażdżycowych. • Wpływa na lepszą pracę mózgu. Kwasy omega-3 stanowią 20 proc. wagi mózgu (bez płynu), dlatego utrzymanie ich wysokiego poziomu może zapobiegać wystąpieniu lub łagodzić objawy niektórych chorób psychicznych, np. depresji. Dzienna dawka kwasów omega-3 zalecana przez National Institutesof Health (główna agencja Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za biomedycynę i zdrowie publiczne) to 1100 mg dla kobiet i 1600 mg dla mężczyzn. Tran jednak nie każdemu pomoże. Z przyjmowania tranu muszą zrezygnować osoby, które są uczulone na owoce morza. Również chorzy przyjmujący leki na rozrzedzenie krwi, leki hormonalne lub cierpiący na inne przewlekłe schorzenia. Wśród potencjalnych skutków ubocznych przyjmowania tranu wymienia się: • odbijanie, • nudności, • rozstrój żołądka. Wyższe dawki tranu dostępnego na receptę wiążą się z możliwością wystąpienia migotania przedsionków, co może prowadzić do udaru. Przed rozpoczęciem suplementacji najlepiej więc skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Ten deser zwalcza infekcje i wzmacnia odporność, a do tego jest smaczny Monika Góralska redakcja @stronazdrowia.pl Banany w połączeniu z miodem mogą być lekarstwem na kaszel a równocześnie smacznym deserem. Banany są łatwo dostępne o każdej porze roku i lubiane za swój słodki smak. Mają też wiele cennych prozdrowotnych właściwości. Znajdziemy w nich: • witaminy z grupy B; • witaminy A, C, E i K; • błonnik; • potas oraz składniki mineralne, takie jak magnez, wapń i fosfor. Banany regulują poziom ciśnienia krwi, łagodzą napięcie w żyłach i tętnicach, wspomagają pracę mięśni i serca, usprawniają trawienie, korzystnie działają również na układ odpornościowy i nerwowy. Miód natomiast znany jest ze swojego działania antybak-teryjnego i antyseptycznego. Zawiera enzymy, antyoksy-danty i aminokwasy. W miodzie znajdują się też witaminy z grupy B i witamina C oraz składniki mineralne, takie jak wapń, żelazo, magnez, fosfor, cynk i potas. Miód wzmacnia odporność, wspomaga pracę serca, koi nerwy oraz zwalcza patogeny. Dlatego syrop z bananów i miodu to świetna mikstura, która złagodzi objawy infekcji, a do tego będzie smakowała nawet dzieciom. Syrop złagodzi objawy mokrego kaszlu, warto więc stosować go jako kurację wspomagającą podczas przeziębienia. Ze względu na właściwości oczyszczające płuca z toksyn i zalegającej wydzieliny bananowa mikstura polecana jest również osobom zmagającym się z astmą, a także palaczom. Banany powodują wzrost poziomu dopaminy - hormonu szczęścia Jedzenie ma wpływ na humor. Zamiast tłustych potraw sięgnij po gorzką czekoladę Anna Rokicka-Żuk redakcja@stronazdrowia.pl Jedz takie produkty, które zwiększają syntezę dopamin, a szybko będziesz w lepszym humorze. Dopamina należy do grupy przekaźnikowych monoamin (organicznych związków chemicznych). Jej działanie przyczynia się do odczuwania szczęścia, wpływa też na przepływ krwi w naczyniach krwionośnych, na trawienie, pracę serca, nerek i trzustki, pamięć, nastrój, sen, przetwarzanie bodźców bólowych czy odpowiedź na stres. Współpracuje przy tym z innymi monoaminami. Prawidłowe wydzielanie dopaminy warunkują dobrej jakości sen, dieta obfitująca w pro^ biotyki, ruch, medytacja, ale również słuchanie lubianej muzyki. Planując dietę, warto ująć w niej trochę czekolady, śliwki, jagody, bakłażany, groch, czerwoną fasolę, migdały i ziarna słonecznika, zrezygnować natomiast z tłustych potraw, bo powodują, że poziom dopaminy znacznie się obniża. Najlepsza jest gorzka czekolada, która ma wysoką zawartość kakao (powyżej 70 procent). Wpływa wtedy bardzo korzystnie na humor i samopoczucie 12 • PO GODZINACH Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 Rok zakończy się z przytupem, albowiem zaczynam mój nowy program „Dodaphone" w RMFFM Doda na Instagramie Fot. Aleksy Witwicki Z ŻYCIA GWIAZD W TELEWIZJI KRZYŻÓWKA NR 196 Agata Rubik jest tolerancyjna Podczas ostatniej sesji pytań z internautami, jedna z fanek zapytała bezpośrednio: - Czy chciałaby pani, aby córki poznały starszego milionera i pracowały tylko z reklamowania? Rubik odpowiedziała: -Jeżeli byłaby to dobra osoba, a córki byłyby z nim szczęśliwe, to czemu nie? Co do pracowania - podobnie. Niech robią i zarabiają, jak chcą. Edyta Pazura uświadomiła sobie Celebrytka pochwaliła się ostatnio na Instagramie tym, że udekorowała już dom na święta. Przy okazji zaprezentowała swe przemyślenia: Święta to nie tylko dekoracje, jedzenie i prezenty, ale święta dla mnie to przede wszystkim uświadomienie sobie, że te 12 potraw to wymyślił chyba ktoś, kto na bank nienawidził kobiet. Szymon Hołownia znowu płakał Marszałek Sejmu jest od siedmiu lat żonaty z Urszulą Brzezińską, która jest pilotem wojskowego myśliwca. Ostatnio w wywiadzie dla podcastu .Wybory kobiet" powiedział: Widziałem parę razy żonę, jak leci - to robi wrażenie na kimś, kto lubi lotnictwo. Samolot wywołuje we mnie łzy. Jestem pełen podziwu dla tego, co robi Ula, dla tej determinacji, z którą ona to robi. Oni trafili na nieprosty moment w wojsku, na moment zmian i ludzkich, ale przede wszystkim sprzętowych. (GZL) Fot. Adam Jankowski Święta last minutę Polsat, 20:00 Zostało osiem godzin do przyjazdu córki państwa Kranków (Jamie Lee Curtis, Tim Allen) i jej narzeczonego na Boże Narodzenie. Jej rodzice, którzy uprzednio postanowili świąt nie obchodzić, popadają w szaleństwo przygotowań... Barbie HBO, 20:10 Akcja komedii rozgrywa się w bajkowym, różowym Barbielandzie, gdzie czas upływa na dobrej zabawie. Kiedy jednak Barbie (Margot Robbie) będzie musiała zmierzyć się z kryzysem egzystencjalnym, jej idealne, beztroskie życie już nigdy nie będzie takie samo. Prawnik z Lincolna TVP1,21:10 Mick (Matthew McConau-ghey) jest prawnikiem, którego biurem jest samochód, a klientami drobni naciągacze, dilerzy, prostytutki, alkoholicy. Aż pojawia się bogaty playboy z Beverly Hills oskarżony o gwałt i usiłowanie morderstwa... Próba niewinności TVP Kultura, 22:40 Nie ma wątpliwości, że znaną filantropkę Rachel zamordował jeden z mieszkańców jej rezydencji. Za winnego uznano Jacko - przybranego syna ofiary. Po dwóch latach niespodziewanie w progu domu zamordowanej staje dr Calgary i przedstawia dowody niewinności Jacko. Czy to oznacza, że morderca wciąż jest na wolności? Poziomo: 1) madejowe lub małżeńskie, 6) pas skoszonej trawy lub zboża, 11) strażacka armatka wodna, 12) gwałtowny wir powietrza, 13) dzielnica handiowo-finan-sowa wielkich miast, 14) robił karierę w polskim serialu, 15) uosobienie śmierci w greckiej mitologii, 17) wyprawa panny młodej, wiano, 18) egzaminacyjny zestaw pytań, 19) gorzkie ... w Kościele katolickim, 20) kontynent ze Szwajcarią, 23) odprowadza dym z pieca, 25) można je czasem pokrzyżować, 26) lewy dopływ Wisły, Wda, 27) sznurki do wiązania, 28) zadawniony żal, awersja, 31) kierunek marszu wyznaczany busolą, 34) odstępca od wiary, heretyk, 36) elektryczne urządzenie do pieczenia, 37) dawny strażnik leśny, 38) damskie obuwie zimowe, 39) „... Śnieżka", niemiecka baśń ludowa , 40) uczeń szkoły wojskowej. Pionowo: 2) rzeka w Ameryce Południowej, 3) Bartosiewicz lub Geppert, 4) przeciwległy do poziomu, 5) tkanina bawełniana lub lniana, 1 2 3 ■ 4 5 6 7 8 ■ 9 ■ 10 ■ ■ 11 ■ ■ 12 13 ■ ■ ■ 14 ■ ■ ■ 15 16 ■ ■ ■ ■ 17 ■ ■ ■ 18 ■ 19 ■ ■ ■ 20 21 ■ ■ 22 ■ 23 24 ■ ■ ■ ■ 25 ■ ■ 26 | ■ ■ 27 ■ 28 29 ■ ■ ■ 30 ■ ■ ■ ■ 31 32 33 34 35 ■ ■ ■ ■ ■ ■ 36 37 mm^B ......."" B ■ ■ ■ ■ ■ ■ 38 ■ 39 □ ■ 40 6) dolna część budowli, 7) starożytna zapalniczka w parze z hubką, 8) kolanowy lub barkowy, 9) obraz Petera Paula Ruben-sa, 10) piętrowy dom mieszkalny, 16) tworzą siatkę wywiadowczą, 21) ból nerwu kulszowego, 22) niewolnica z brazylijskiego serialu, 23) liczy się z każdym groszem, skąpiec, 24) trójniaki lub czwórniaki, 29) szlachetne we fraszce, 30) szczyt jak bryła obrotowa, 32) „Maska ...", film z Bande-rasem, 33) wznoszone w świątyni, 34) jadowity okularnik indyjski, 35) Maria Skłodowska-..., nobli stka. 6) dolna część budowli, 7) starożytna zapalniczka w parze z hubką, 8) kolanowy lub barkowy, 9) obraz Petera Paula Ruben-sa, 10) piętrowy dom mieszkalny, 16) tworzą siatkę wywiadowczą, 21) ból nerwu kulszowego, 22) niewolnica z brazylijskiego serialu, 23) liczy się z każdym groszem, skąpiec, 24) trójniaki lub czwórniaki, 29) szlachetne we fraszce, 30) szczyt jak bryła obrotowa, 32) „Maska ...", film z Bande-rasem, 33) wznoszone w świątyni, 34) jadowity okularnik indyjski, 35) Maria Skłodowska-..., nobli stka. ROZWIĄZANIE NR 195 M 0 N 0 D R A M ■ a ś L E D Z T W 0 Ł ■ A ■ E ■ ■ U B A w a a A a R a c 0 ■ T ■ W ó D Z ■ ■ I G 0 R a A a H K R U K I ■ R AB A T A a W A P N 0 0 ■ RB Z ■ E ■ :R a a Z a I a E a T S K A Z A ■ s K A R P A a N 0 R K A ■ R ■ M ■ B ■ a M a s a w a B a U a R Y Z Y K o W NjAlW Y c i E C Z K A ■ P ■ S ■ N A a A a Ł a Z A K Ł A D z A S T A W B ■ 0 ■ L ■ a L a R a Ł R U M I E N 0 B R 0 Z A 0 a E a G ■ a E a F a D J Ę T K A ■ a R Z E C Z A ■ A ■ T R I U M W I R A T a A a A ROZWIĄZANIE NR 195 HOROSKOP Wodnik (20.01-18.02) Nie wszystko ułoży Ci się dzisiaj tak, jak zostało zaplanowane. Horoskop dzienny bardzo wyraźnie zapowiada, że zmartwi to nie tylko Ciebie. Ryby (19.02-20.03) Musisz stawić czoło wyzwaniom, o których inni boją się nawet myśleć. Horoskop na dziś zapowiada, że dobrze sobie z tym poradzisz. Baran (21.03-19.04) W Twoje zazwyczaj uporządkowane życie zakradnie się dzisiaj odrobina chaosu. Horoskop dzienny na środę mówi, że poczujesz zmęczenie. Byk (20.04-20.05) Uśmiech na twarzy będzie dzisiaj Twoim znakiem rozpoznawczym. Horoskop dzienny zapowiada, że „zarazisz" nim inne osoby. Bliźnięta (21.05-21.06) Wyróżniać Cię będzie przez cały dzień wyjątkowa spostrzegawczość. Horoskop na dziś zapowiada, że nic nie umknie Twojej uwadze. Rak (22.06-22.07) Ludzie będą mogli liczyć na Twoje wsparcie. Horoskop dzienny na środę wróży, że nie odmówisz go nawet tym, za którymi nie przepadasz. Lew (23.07-22.08) Nie spodziewaj się dzisiaj po ludziach zbyt wiele. Horoskop dzienny zapowiada, że wszystkim zadaniom musisz stawić czoła w pojedynkę. Panna (23.08-22.09) Ludzie chętnie wysłuchają tego, co masz do powiedzenia. Horoskop na dziś zapowiada, że cały dzień minie Ci w bardzo miłej atmosferze. Waga (23.09-22.10) Ktoś będzie na wszelkie sposoby próbował zawrócić Cię z obranej drogi. Horoskop dzienny na środę mówi, że zrobi to z niskich pobudek... Skorpion (23.10 - 21.11) Horoskop dzienny wróży, że Twoje myśli będą krążyć wokół zbliżającego się wielkimi krokami Bożego Narodzenia. Podejmiesz ważne decyzje. Strzelec (22.11-21.12) Po mistrzowsku wywiążesz się z wszystkich zaplanowanych zadań. Horoskop na dziś mówi, ze niektórzy Ci tego powodzenia pozazdroszczą. Koziorożec (22.12 -19.01) Horoskop dzienny na środę zapowiada, że od Ciebie będzie zależało powodzenie działań podejmowanych przez inne osoby. I?£I0 m Redaktor naczelny Przemysław Szymańczyk, Z-cy red. nacz: Marcin Stefanowski, Wojciech Frelichowski, YnonaHusaim-Sobecka. Prezes Makroregionu Piotr Grabowski. Dyrektor biura reklamy oddziału Ewa Żelazko. Dyrektor marketingu Robert Gromowski. Redakqa.SŁUPSK, ul. Henryka Pobożnego 19, teL598488100. redakqa.gp24@polskapress.pl. KOSZALIN, ul. Mickiewicza 24, tel943473552, redakqa^k24@połskapress.p(, SZCZECIN. Al. Niepodległości 26/U1, tel914813300jedakqags24@potekapress.pl. Druk Polska Press Oddział Poligrafia, 85-438 Bydgoszcz, ul. Grunwaldzka 229. POLSKA PRESS GRUPA Wydawca Polska Press Sp.zo.o. ul. Domaniewska 45,02-672 Warszawa, tel. 2220144 00. fax: 222014410 www. wwwgk24.pl wwwgs24.pl ©©-umieszaenietakichdwóchznakówprzyArtykule.wszaególnosciprzyAktualnymArtykule.oznaaamożliwosćjegodalszegorozpowszechnianiatylkoiwyłączniepouiszczeniuopłatyzgodniezcennikiemzamieszczonym na stronie www.gp24.pl/tresciiwzgodziezpostanowieniami niniejszego regulaminu. Redaktor naczelny Dorota Kania Dyrektorartystyczny Tomasz Bocheński, Biuro Prasowe: biuroprasowe@polskapress.pl, Dyrektorkolportażu Karol Wlazło, Agencja AIPkontakt@aip24.pl Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 ZBLIŻENIA/OGŁOSZENIA DROBNE 13 Do kiedy trzeba płacić, czyli sądowa batalia o alimenty Małgorzata Oberlan Polska Koniec z płaceniem alimentów - zdecydował sąd w Toruniu. Pan Adam nie musi już łożyć na pełnoletniego syna, studiującego prywatnie od 2018 roku i jednocześnie pracującego. Są granice alimentowania pełnoletniego dziecka, choć wcale nie określa tego sztywno wiek syna czy córki, ani nawet sam moment zakończenia studiów. Ważne jest to czy młody człowiek - pełnoletni - faktycznie przykłada się do nauki, a także czyni starania (również zarobkowe) ku usamodzielnieniu się. Powtarza kolejny rok studiów W przypadku Patryka sąd rodzinny w Toruniu zdecydo- wał, by uchylić jego ojcu - panu Adamowi - obowiązek alimentacyjny. - Pozwany syn jest osobą pełnoletnią, a swoim podejściem do nauki pokazuje, że nie spieszy mu się z uzyskaniem samodzielności życiowej. Obecnie nie posiada żadnego wykształcenia, nie uzyskał żadnych kwalifikacji zawodowych. Studiuje od 2018 roku, powtarza kolejny rok studiów, a terminy zaliczeń ostatnich semestrów miał przedłużane. W ocenie sądu pozwany nie przykłada się należycie do osiągnięcia przez siebie samodzielności życiowej i zdobycia odpowiednich kwalifikacji zawodowych umożliwiających mu samodzielne utrzymanie się. Jednocześnie pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy w salonie optycznym swojej matki - zaznaczyła uza- sadniając wyrok sędzia Ewa Zawacka. Sprawą zajmował się HI Wydział Rodzinny i Nieletnich Sądu Rejonowego wToruniu. To tutaj pan Adam wniósł pozew o uchylenie mu obowiązku alimentacyjnego wobec dorosłego syna. Ewentualnie: o obniżenie alimentów z 500 zł miesięcznie do symbolicznych 100 zł. Argumentował, że syn jest-dorosły, pracuje, zarabia i tak naprawdę ojciec nie jest pewnym, czy w ogóle studiuje. On sam natomiast popadł w finansowe tarapaty w pandemii i teraz musi zarobkować w Niemczech przy sprzątaniu. Jak w każdym takim przypadku sąd dokładnie zbadał sy-tuację obu stron. Jeśli chodzi o Patryka, to ustalił, że młody mężczyzna studiuje na prywatnej uczelni od 2018 roku. Czesne wynosi 550 zł na semestr. Natomiast przedłużenie sesji 450 zł, a przedłużenie terminu zrobienia licencjatu - jeszcze więcej. To istotne w sprawie kwoty, bo Patryk powtarza kolejny rok studiów i „nie wyrabia się" w terminach zaliczeń. Młody mężczyzna wynajmuje i opłaca mieszkanie (ok. 2200 zł miesięcznie). Zatrudniony jest etatowo w salonie optycznym mamy. Zresztą, pracuje od kilku dobrych lat, a to w handlu, a to w gastronomii. Poza tym, jak się okazało, Patryk sam jest już ojcem. Jak odnotował sąd, ciąży na nim identyczny obowiązek alimentacyjny: płaci 500 zł co miesiąc na swojego synka. Płacenie alimentów to nie kara Co natomiast ustalił sąd odnośnie pana Adama? Niestety, to z jego winy rozpadło się małżeństwo. Rozwód ze wskazaniem na jego wyłączną odpowiedzialność został orzeczony w 2017 roku. Rok później natomiast mężczyzna usłyszał wyrok karny za fizyczne i psychiczne znęcanie się nad byłą już żoną (w latach 2015-2017). Skazany został na 10 miesięcy więzienia w zawieszeniu na trzy lata próby. Od czasu rozwodu pan Adam płacił zasądzone mu 500 zł alimentów miesięcznie na syna. Jak piszemy jednak na wstępie, stwierdził, że to już dość. W pozwie wskazał nie tylko na postawę syna, ale i własne kłopoty: utratę zleceń i zarobków w pandemii oraz konieczność zarobkowania obecnie przy sprzątaniu. Sąd uchylił ojcu obowiązek alimentacyjny. Wskazał, że swoim podejściem do nauki Patryk pokazuje, iż nie spieszy mu się do uzyskania życiowej samodzielności. Jednocześnie jednak chciałby żyć w osobnym mieszkaniu, na własnych zasadach. Nie umknęło też sądowi i to, że nauka w prywatnej uczelni wyższej oznacza nie tylko comiesięczne wydatki na czesne, ale też - w przypadku przeciągania studiów - dodatkowe opłaty. - W ocenie sądu starania pozwanego do samodzielnego utrzymania się są niewystarczające, pozwany nie przykłada się do ukończenia nauki i zdobycia kwalifikacji zawodowych, ukończenie przez niego studiów jest niepewne -uzasadniała sędzia Ewa Zawacka. ©® PS Imiona ojca i syna zostały w tekście zmienione. AUTOPROMOCJA E Nieruchomości MIESZKANIA-KUPIĘ KUPIĘ udziały w nieruchomościach, spadkach, 602-738-759 KUPIĘ zadłużone mieszkanie lub pomogę w zamianie na mniejsze z dopłatą, 602-738-759 KUPIE garaż murowany, tel. 535-480-794. POŚREDNICTWO OMEGA WYCENY OBRÓT SŁUPSK, UL. STARZYŃSKIEGO 11 tel. 59 841 44 20; 601 654 572; www.nieruchomosci.slupsk.pl omega@nieruchomosci.slupsk.pl Motoryzacja OSOBOWE KUPIĘ A do Z skup-skupujemy każde pojazdy, płacimy nawet za wraki, oferujemy najwyższe ceny, 536079721 AUTO skup wszystkie 695-640-611 ZATRUDNIĘ ZATRUDNIĘ samodzielnego hydraulika / hydraulika spawacza, tel. 723 844 485,697265 505 Jak zamieścić ogłoszenie drobne? Telefonicznie. 94 347 3512 Przez internet: ibo.polskapress.pl W Biurze Ogłoszeń: Oddział Koszalin: ul. Mickiewicza 24,75-004 Koszalin, tel. 94 347 3512 Oddział Słupsk: ul. Henryka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8103 Oddział Szczecin: Al. Niepodległości 26/U1,70-412 Szczecin, tel. 914813 310 Zdrowie NEUROLOGIA SPEC. Neurolog. NFZ. Bez kolejek. Codziennie. Koszalin, 605-284-364. ALKOHOLIZM - esperal 602-773-762 Turystyka KRAJ - GÓRY SYLWESTER - promocja 150 zł/os., 2 posiłki. TYLICZ k/Krynicy G., pok. z łaz.+TV, bilard, parking, 730-007-166 Rolnicze MASZYNY ROLNICZE KUPIĘ ciągniki, przyczepy, maszyny rolne. Tel. 535135507. ZWIERZĘTA HODOWLANE SKUP bydła rzeźnego w każdej kondycji. Płatność natychmiastowa tel788 949 245 ibo TWOJE DOMOWE BIURO OGŁOSZEŃ Ogłoszenia drobne w Twojej gazecie przez Internetowe Biuro Ogłoszeń. Bez wychodzenia z domu. ibo.polskapress.pl Usługi I ' x '' AGD RTV FOTO NAPRAWA RTV, anteny, bezpłatny dojazd, tel. 888-032-998 PRALKI naprawa w domu, 603 775 878 BUD0WLAN0-REM0NT0WE CYKLINOWANIE bezpyłowe 502302147 CYKLINOWANIE bezpyłowe 884912222 PORZĄDKOWE CZYSZCZENIE dywanów, kanap, foteli 889-571-282. ZŁOM kupię, potnę, przyjadę 1 i odbiorę, tel. 607 703 135. ' V'V' 'i;*( Vyy Y Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie informuje, że ogłosił: drugie ustne przetargi nieograniczone na sprzedaż lokali mieszkalnych nr 12, 19 i 21, położonych w Mirosławcu Górnym przy ul. Lotnictwa Polskiego 5 (dz. nr 50/47 o pow. 0,1095 ha, KW Nr K01W/00027977/8) Lp Adres lokalu 1) pow. użytkowa lokalu 2) udział we współwłasności 3) pow. pom. przynależnego Termin przetargu /godzina Cena wywoławcza netto lokalu Wysokość wadium/ termin wniesienia Usytuowanie lokalu w budynku, struktura 1. Mirosławiec Górny ul. Lotnictwa Polskiego 5/12 1) 65,95 m2 2) 591/10.000 3) 11,82 m2 (2 piwnice) 29.01.2024r. godz. 100(l U 2.000,00 zł 21 000,00 zł do dnia 23.01.2024 r. parter, 3 pokoje.kuchnia, łazienka z wc, przedpokój 2. Mirosławiec Górny ul. Lotnictwa Polskiego 5/19 1) 63,46 m2 2) 568/10.000 3) 11,30 m2 (2piwnice) 29.01.2024r. godz. 12:00 108.000,00 zł 18 000,00 zł do dnia 23.01.2024 r. parter, 3 pokoje, kuchnia, łazienka z wc, przedpokój 3. Mirosławiec Górny ul. Lotnictwa Polskiego 5/21 1) 67,09 m2 2)551/10.000 3) 5,47 m2 29.01.2024r. godz. 130(l U 4.000,00 zł 22 000,00 zł do dnia 23.01.2024 r. parter, 3 pokoje, kuchnia, łazienka z wc, przedpokój Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie informuje, że ogłosił: drugie ustne przetargi nieograniczone na sprzedaż lokali mieszkalnych nr 12, 19 i 21, położonych w Mirosławcu Górnym przy ul. Lotnictwa Polskiego 5 (dz. nr 50/47 o pow. 0,1095 ha, KW Nr K01W/00027977/8) Przetargi odbędą się w budynku Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie, przy ul. Księcia Sambora 4, w sali nr 13. Warunkiem udziału w przetargu jest wniesienie wadium w wysokości podanej w tabeli przelewem na rachunek bankowy Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie nr 91 1130 1176 0022 2114 1520 0010 w Banku Gospodarstwa Krajowego w nieprzekraczalnym terminie wskazanym w tabeli z dopiskiem: „Przetarg na sprzedaż lokalu mieszkalnego położonego w Mirosławcu Górnym przy ul. Lotnictwa Polskiego 5/ ". Organizator zastrzega, że przysługuje mu prawo do odwołania przetargu z ważnych powodów. Informacje - Oddział Regionalny Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie, tel. (91) 447 2026. Oględzin lokali mieszkalnych można dokonać po wcześniejszym telefonicznym uzgodnieniu terminu z pracownikiem AMW Towarzystwa Budownictwa Społecznego „KWATERA" Sp. z o.o. pod numerem telefonu: 797-345-715 w poniedziałki w godzinach 10:00 - 18:00, od wtorku do piątku w godzinach od 8:00 - 15:00. Umówienie spotkania celem okazania lokali jest możliwe również drogą mailową poprzez zgłoszenie na adres zachodniopomorski@amwkwatera.pl. Pełna treść ogłoszeń została wywieszona na tablicy ogłoszeń Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie, przy ul. Potulickiej 2 / ul. Księcia Sambora 4 i opublikowana na stronie internetowej www.amw.com.pl i w Biuletynie Informacji Publicznej. USŁUGI HYDRAULICZNE, tel. 607 703 135. SPRZĄTANIE strychów, ( garaży, piwnic, wywóz starych i mebli oraz gruzu w big 1 bagach, 607 703 135. ' Przetargi odbędą się w budynku Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie, przy ul. Księcia Sambora 4, w sali nr 13. Warunkiem udziału w przetargu jest wniesienie wadium w wysokości podanej w tabeli przelewem na rachunek bankowy Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie nr 91 1130 1176 0022 2114 1520 0010 w Banku Gospodarstwa Krajowego w nieprzekraczalnym terminie wskazanym w tabeli z dopiskiem: „Przetarg na sprzedaż lokalu mieszkalnego położonego w Mirosławcu Górnym przy ul. Lotnictwa Polskiego 5/.....". Organizator zastrzega, że przysługuje mu prawo do odwołania przetargu z ważnych powodów. Informacje - Oddział Regionalny Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie, tel. (91) 447 2026. Oględzin lokali mieszkalnych można dokonać po wcześniejszym telefonicznym uzgodnieniu terminu z pracownikiem AMW Towarzystwa Budownictwa Społecznego „KWATERA" Sp. z o.o. pod numerem telefonu: 797-345-715 w poniedziałki w godzinach 10:00 - 18:00, od wtorku do piątku w godzinach od 8:00 - 15:00. Umówienie spotkania celem okazania lokali jest możliwe również drogą mailową poprzez zgłoszenie na adres zachodniopomorski@amwkwatera.pl. Pełna treść ogłoszeń została wywieszona na tablicy ogłoszeń Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w Szczecinie, przy ul. Potulickiej 2 / ul. Księcia Sambora 4 i opublikowana na stronie internetowej www.amw.com.pl i w Biuletynie Informacji Publicznej. Oddział Regionalny AMW w Szczecinie, 70-230 Szczecin, ul. Potulicka 2, tel. ( 4891) 447 20 00, fax ( 4891) 488 47 95, e-mail: marketing.szczecin@amw.com.pl www.amw.com.pl P&ZETAR# PRIE TARG 14 • INFORMATOR Głos Dziennik Pomorza Środa, 20.12.2023 Fascynująca wystawa przenosi w słusznie minione czasy PRL Rajmund Wełnie Szczecinek Wernisaż wystawy „Popieraj swojego malarza" Roberta Kukli, malarza ze Świdnicy. przyciągnął do szczecineckiego muzeum rzesze widzów zaciekawionych ciekawym kolażem artysty. Połączył on wizerunki ulicznych reklam z czasów PRL ze współczesnością. Większości z malunków reklamujących zakupy w Społem, oszczędzanie w PKO czy ubezpieczenia w PZU, tudzież głoszących internacjonalistyczne hasła już nie ma. Część z nich Robert Kukla zdążył uwiecznić na swoich obrazach, łącząc je w zaskakujący - ale zarazem jakże przyziemny - sposób ze współczesnością. Wystawa „Popieraj swojego malarza" jest zapisem emocji i wrażeń związanych z efektami pracy prowincjonalnych pracowni plastycznych, w czasach minionego systemu, w zderzeniu ich pozostałości ze współczesnością. Składa się z kilku cykli. Cykl „Murale" to malarska próba dokumentacji zjawiska wielkoformatowych reklam ściennych, z czasów PRL, ale i zaprezentowania ich jako ornamentu, tatuażu na tkance miasta. Prace wykonane są techniką akrylową na płótnie, w latach 1999-2019. Cykl „Murale, vol. 2" to z kolei artystyczna zabawa formą Robert Kukla, autor najnowszej wystawy czasowej w szczecineckim Muzeum Regionalnym, inspiracje do swoich dzieł pełnymi garściami czerpał ze sztuki ulicznej Polski Ludowej murali reklamowych. Technika to akryl na płótnie, a prace powstały w latach 2015 -17. Cykl „Sklepy polskie" to krytyczna interpretacja dzisiejszej rzeczywistości przez pryzmat sieci handlowych i ich klienteli. Technika to akryl na płycie, lata 2014 -17. Prace z cyklu „Szablony na murach" także odwołują się do sztuki zewnętrznej, są kompozycjami wykonanymi sprayami, przy użyciu starych szablonów literniczych, wszystkie w 2021 r. Cykle rozwijają się cały czas, zestaw obrazów tworzących tę wystawę prezentowaną w Muzeum Regionalnym w Szczecinku nie był jeszcze nigdżie prezentowany. Ekspozycja przygotowana została we współpracy z Agencją Zegart. Kim jest Robert Kukla, ur. 1968 r., absolwent Uniwersytetu Śląskiego, na Wydziale Arty-styczno-Pedagogicznym. Zajmuje się malarstwem, scenografią teatralną, projektowaniem graficznym, sztuką ulicy oraz prowadzi zajęcia warsztatowe dla dzieci, młodzieży i osób dorosłych. Pracownik Świdnickiego Ośrodka Kultury, na stanowisku instruktora do spraw plastyki i fotografii. Organizator i kurator wielu wystaw i imprez artystycznych. Stypendysta Miasta Świdnicy (2008 r.) i laureat Nagrody Miasta Świdnicy w Dziedzinie Kultury (2015 r.). Autor wystaw indywidualnych oraz uczestnik wielu wystaw zbiorowych, w prestiżowych instytucjach wystawienniczych w Polsce, organizator plenerów i konkursów malarskich. Prace będą prezentowane w szczecineckim muzeum do 28 stycznia 2024 r. ©® POGODA Pogoda dla Pomorza Krzysztof Ścibor Biuro Calvus^ Środa Stan morza (Bft) Sita wiatru (Bft) Kierunek wiatru 3-5 iw 1009 hPa H 65 km/h o Er°gg "Świnoujście Nad Pomorze dociera wilgotne i łagodne powietrze znad Atlantyku. W ciągu; dnia pochmurno i okresami możliwy deszcz. Temperatura max do 5:6°C. Wiatr silny nad morzem! porywisty z płd.-zach. W nocy pochmurno i mokro. Jutro kolejny pochmurny i mokry dzień. Temperatura wzrośnie do 6:8°C. Wiatr bardzo silny z zachodu. Przed świętami ochłodzenie jest szansa na śnieg i cały czas silny wiatr. zachmurzenie umiarkowane Ejm °Ustka *£ G— H<9 ____ Darłowo 0 Sławno ŁetoOKI Władysławow° o