Cena 5,50 zł (w tym 8% VAT) www.gp24.pl NR ISSN 0137-9526 NR INDEKSU 348-570 Głos Pomorza Piątek, 22.12.2023 Nr 297 (5149) / Nakład: 12.575 egz. 770137 9 5 2 0 5 3 Rekordowy budżet na przyszły rok Stupscy radni przyjęli budżet miasta. To kwota ponad900 min zt str. 3 Nowy wspaniały świat Tuska Komentarz redaktora naczelnego „Głosu -Dziennika Pomorza" str. 4 Boże Narodzenie to szansa dla nas Biskup Zbigniew Zieliński z przesłaniem do wiernych str. 4 W magazynie Puls: • Święty Franciszek to boży skandalista. Pasterkę odprawił wśród zwierząt • Wypis z akt personalnych Matki Bożej plus dzisiaj TeleMagazyn DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 TYDZIEŃ Z NASZĄ GAZETĄ . immmmmm SOBOTA 0 Opowieść świąteczna z dedykacją pod choinkę. Dużo czytania ŚRODA # Jak radzić sobie z samotnością, nawet kiedy jest naszym wyborem? CZWARTEK # Zaklęte rewiry stolicy, czyli zakazana Warszawa pod paragrafem PIĄTEK + Puls i Tygodnik Regionów to na sze wizytówki. Najlepsze teksty ZAMÓW PRENUMERATĘ: tel. 94 3401114, mail prenumerata.gdp@polskapress.pl, na stronie prenumerata.gp24.pl SOBOTA # Pomorze to ciekawe, a czasami nawet nieodkryte historie KALENDARIUM 22 GRUDNIA URODZILI SIĘ 1858 Giacomo Puccini - włoski kompozytor o światowej sła- ' wie, autor licznych oper, jak „Cyganeria", „Toska" i „Madame Butterfly", które do dziś należą do głównych pozycji repertuaru niemal wszystkich scen operowych świata. Jego twórczość łączy w sobie tradycje muzyki włoskiej i zdobycze opery niemieckiej. 1978 Emmanuel Olisadebe - polski piłkarz pochodzenia nigeryj-skiego. Pierwszy czarnoskóry zawodnik w historii naszej kadry narodowej. Grał w reprezentacji w latach 2000-2004 na pozycji napastnika. W 25 oficjalnych spotkaniach strzelił 11 goli. W eliminacjach do mistrzostw świata 2002 był najskuteczniejszym strzelcem Polaków - zdobył dziewięć goli - i był głównym autorem awansu do turnieju finałowego w Korei, pierwszego po 16-letniej przerwie. Podczas mistrzostw zagrał we wszystkich trzech spotkaniach. Zdobył jedną bramkę, w ostatnim spotkaniu grupowym, wygranym 3:1 ze Stanami Zjednoczonymi. Ostatni raz w kadrze zagrał 28 kwietnia 2004. Obecnie mieszka w Nigerii. ZMARLI 1939 Prezydent Warszawy Stefan Starzyński został rozstrzelany przez gestapo. Jest to prawdopodobna data śmierci, IPN ustalił, bowiem, że do zamordowania prezydenta Warszawy doszło między 21 a 23 grudnia. Nie jest znane też miejsce egzekucji. Miało do niej dojść w Warszawie lub jej okolicy. Symboliczny grób Stefana Starzyńskiego znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim. 1958 Jan Radtke - pierwszy polski wójt Gdyni. Pochodził z chłopskiej rodziny kaszubskiej. W1919 roku, zanim Gdynia stała się miastem pol-skirń, objął funkcję sołtysa i wprowadził urzędowy język polski, a także wywiesił polską flagę. Następnie powierzono mu funkcję wójta administrującego całym obwodem gminnym obejmującym Chylonię i wieś Gdynię. Był . pierwszym Polakiem po 147 latach administracji pruskiej nad tym obszarem. Michał Elmerych OBY BOŻE DZIECIĘ NIE MACHNĘŁO NA NAS ZE ZREZYGNOWANIEM T iepostrzeżenie,ja-koś nadzwyczajnie szybko kończy się X ^1 w tym roku adwent. Dopalają się świece w wieńcach, dzieciom kończą w słodkich adwentowych kalendarzach czekoladki. Jeszcze kil-, kanaście godzin i znowu zasiądziemy do stołu. Mniej lub bardziej bogatego w potrawy. To nie ma akurat znaczenia. Zasiądziemy, żeby czekać na cud. Cud, który zdarza się co roku i który powtórzy się także teraz. Boże Narodzenie. Jest z nami od wieków. Było w czasach zaborów, było kiedy trwała jedna, a potem druga wojna. Było tydzień po tym jak na ulicach miast Wybrzeża ginęli robotnicy i o dziwo było też kiedy generał, chcąc ratować władzę, zakazał prawie wszystkiego. Boże Narodzenie było zawsze. Będzie i teraz. Pytanie, czy będzie tak, jak chce kolęda. Czy znowu wraz z narodzinami Boga struchleje moc, ogień skrzepnie, blask ściemnieje? Czy zdarzy się tak, że najważniejszy będzie On? Pan niebiosów. Czy słowo znów stanie się ciałem i czy zamieszka między nami? Jezus przyszedł na świat, po to, by nas zbawić. Nauczając lud; czyniąc cuda; cierpiąc, dźwigając krzyż na Wzgórze Czaszki; w końcu, umierając za nasze grzechy. Te, które już popełniliśmy i te, które mając wolną wolę, dopiero popełnimy. Nie mógłby tego zrobić gdyby się nie urodził. To właśnie tutaj w szopie pośród siana i zwierząt (jak chce legenda) jest początek naszego zbawienia. Dlatego tak bardzo na ten dzień, dzień Bożego Narodzenia, czekamy. Bo jest w nim jakaś magia. Magia świąt mówimy i gdzieś kołaczą się nam wspomnienia wypełnionego ludźmi rodzinnego domu, pachnącej choinki, prezentów. Ciepła i bezpieczeństwa. Magia świąt. Czy można ją tworzyć, zupełnie zapominając o istocie tych dni? Bo tak wypada, bo tak robimy od lat, chociaż dawno zapomnieliśmy dlaczego? Można. Żyjemy w świecie, w którym wydaje się, że można wszystko. W świecie, w którym tradyqa nie jest studnią, z której się czerpie, ale jakimś reliktem zamierzchłej przeszłości. W świecie, w którym świętość nie będzie już niedługo sposobem na życie, a stanie się tylko jednym z kolejnych obciachowych słów, których znaczenie rozumieją tylko pięćdziesięcioletni starcy. Czy naprawdę w takim świecie ma się po raz kolejny narodzić? W świecie pełnym pośpiechu, mediów społecz-nościowyćh, ogłupiających filmików, żądzy władzy i pieniądza, infantylizmu i zupełnej niedojrzałości emocjonalnej? Bo takie są nasze umysły i serca w XXI wieku. Nadziei szukamy w intemecie, nie w drugim człowieku. Zapomnieliśmy, że to właśnie w nim zobaczyć możemy Boga. Dostrzec cząstkę i zaczątek naszego zbawienia. Coś złego stało się z niektórymi z nas kiedy patrzymy na Polskę. Ciekawe, czy kiedy rozlegną się dźwięki pieśni, którą wszyscy znają, będziemy rozumieć, jak ważna jest zawarta w jej słowach prośba. Podnieś rękę, Boże Dziecię, Błogosław ojczyznę miłą! W dobrych radach, w dobrym bycie, Wspieraj jej siłę swą siłą, Dom nasz i majętność całą, I wszystkie wioski z miastami, A Słowo ciałem się stało, i mieszkało między nami. ©® Świętujmy i kolędujmy jak przed laty Piotr Lidzbarski Etnografia Boże Narodzenie ma swoje symbole i zwyczaje, które towarzyszą nam od wieków. Wigilia Święta Bożego Narodzenia rozpoczyna wieczerza wigilijna. Tego wieczoru cała rodzina zasiada przy świątecznie nakrytym stole i celebruje nadchodzące święta Bożego Narodzenia. Słowo „wigilia" pochodzi od łacińskiego „vigiliare" i oznacza „nocne czuwanie". Wolne miejsce dla niespodziewanego gościa Zanim wszyscy usiądą przy wigilijnym stole, trzeba oczywiście zadbać o odpowiedni wy strój i nakrycia. Tych ostatnich powinno być o jedno więcej niż liczba gości. Po co dodatkowe miejsce przy świątecznym stole? Symbolizuje ono pamięć o tych, którzy nie mogą spędzić tegorocznych świąt razem z nami. Bywa i tak, że przygotowywane jest z myślą o zmarłym członku rodziny. Pierwsza gwiazdka Podług Pisma Świętego (Ewangelia wg św. Mateusza) Tradycją świąt jest też nawiedzanie szopek w kościołach to Gwiazda Betlejemska doprowadziła trzech króli (Kacpra, Melchiora i Baltazara) do Betlejem. Na pamiątkę tego wydarzenia dzieci z niecierpliwością wyczekują pierwszej gwiazdki na niebie - symbolizuje ona początek celebrowania świąt Bożego Narodzenia. Choinka Nieodłącznym elementem świąt jest choinka. Początkowo świąteczne drzewko nazywano „hailekrystem". Zwyczaj jego zdobienia przyszedł do nas z Niemiec, choinki zaczęliśmy dekorować dopiero na przełomie XVIII i XIX. Choinkę powinno się ubierać dopiero 24 grudnia. Jej poszczególne ele- menty także mają swoją symbolikę: światełka to znakprzyj-ścia Chrystusa na świat, ozdoby są symbolem Łaski Bożej, łańcuch to symbol węża-kusiciela, a jabłka - grzechu. Zwyczaj zdobienia choinki przez długi czas nie był aprobowany przez przedstawicieli Kościoła Katolickiego, którzy za symbol Narodzenia Pańskiego uznawali szopkę. Zmieniło się to pod koniec XIX wieku. Liczba potraw Liczba dwanaście to tylko jedna z możliwych wersji. Według jednej z tradycji na świątecznym stole powinna znaleźć się nieparzysta liczba potraw, co zaprzeczałoby zwyczajowi,, we- dług którego symbolem jest liczba dwanaście. Aleksander Bruckner w słowniku etymologicznym języka polskiego pisał, że wieczerza chłopska składała się z pięciu lub siedmiu potraw. Bogatsi, a więc przedstawiciele szlachty, przygotowywali na świąteczny stół dziewięć potraw, natomiast arystokraci - jedenaście. Siedem to symbol dni tygodnia, zaś dziewięć oznacza liczbę chórów anielskich. Liczba dwanaście okazała się wyjątkiem od reguły, jednak jej symbolika jest równie ważna -chodzi bowiem o dwunastu apostołów. Sianko pod obrusem Wedle jednego z licznych zwyczajów bożonarodzeniowych pod obrus należy położyć garstkę siana. Jest ono symbolem żłobka, w którym leżało Dzieciątko Jezus. Domownicy mogą też spróbować wyciągnąć źdźbło siana spod obrusa. Ten, który wyciągnie najdłuższe, będzie cieszył się największym szczęściem i powodzeniem w nadchodzącym roku. Barwy Świąt Bożego Narodzenia Święta Bożego Narodzenia powinny kojarzyć się wam z dwoma kolorami: zielonym i czerwonym. To w tych barwach najczęściej przygotowywane są ozdoby świąteczne. Zieleń jest symbolem nadziei i wierności, natomiast czerwień to symbol krwi Chrystusa. Dzielenie się opłatkiem Zwyczaj ten pochodzi z początków XIX wieku. Dawniej oprócz tradycyjnych opłatków, wytwarzanych z przaśnego ciasta, chleba i wody, były również kolorowe opłatki. Tymi ostatnimi dzielono się ze zwierzętami. Kultywowanie tego zwyczaju miało je chronić od zapadania na rozmaite choroby. Dzielenie się opłatkiem, o jakim możemy mówić obecnie, jest symbolem wyrażenia wdzięczności i znakiem przebaczenia dawnych win. Śpiewanie kolęd Po wieczerzy wigilijnej nie może zabraknąć wspólnego śpiewania kolęd. Pierwsza polska kolęda pochodzi z roku 1424 - mowa tutaj o „Zdrów bądź królu anielski". Z XV wieku pochodzi również popularna „Anioł pasterzom mówił". Zbiory kolęd i pastorałek publikowano w książeczkach, zwanych kantyczkami. ©® Głos Dziennik Pomorza . . ,\/r^ a i i a a Piątek, 22.12.2023 WYDARZENIA • ./ t * Budżet na 2024 jest rekordowy, ale wydatki też Wojciech Lesner Słupsk Radni miejscy uchwalili w środę budżet Słupska na2024rok. Miasto planuje wydać w przyszłym roku rekordowe 906 milionów złotych. Przed podjęciem uchwały, głos zabrali radni. Wszystkie kluby zadeklarowały poparcie projektu budżetu. Ostatecznie za jego przyjęciem było 21 radnych, od głosu wstrzymał się radny Jacek Szaran, nie zagłosowała radna Renata Stec. Dochody Słupska wyniosą 840 milionów złotych. Prawie 250 milionów złotych tej kwoty to subwencje, 198 min zł pochodzi z dotacji, a 162 milionów złotych z wpływów z PIT i CIT. Resztę tej kwoty stanowią m.in. podatki i opłaty od mieszkańców, czy środki unijne. Większość środków, bo 66 procent zabezpieczonych na realizację przyszłorocznych inwestycji, pochodzi z programów rządowych. Dzięki dofinansowaniom zewnętrznym możliwe będzie m.in. uzbrojenie nowych stref przemysłowych, rozbudowa dróg na osiedlu Owocowa, czy wykonanie zbiornika retencyjnego u zbiegu ulic Piłsudskiego i Małcużyńskiego. Pieniądze przeznaczone zostaną również na prace konserwatorskie przy słupskich szkołach. Blisko 172 milionów złotych przeznaczonych będzie na realizację inwestycji - to m.in. kontynuacja budowy ringu miejskiego, przebudowa Parku Kultury i Wypoczynku i rewitalizacja Starego Rynku. Nie zabraknie remontów ulic - m.in. przebudowana ma zostać zapomniana ul. Sułkowskiego, ale też Niemcewicza czy Leszczyńskiego. Nie zapomniano o zabezpieczeniu środków m.in. na realizację zadań ze Słupskiego Budżetu Obywatelskiego. Na co jeszcze będą wydatkowane środki? Oprócz tego, że sfinansują znaczące inwestycje, pokryją także wydatki bieżące. Prawie 316 milionów złotych przeznaczonych zostanie na oświatę i edukację, 65 milionów złotych na ochronę zdrowia i politykę społeczną, a 54 milionów złotych na administrację publiczną. Reszta sfinansuje chociażby obsługę długu publicznego, transport, czy działania związane z ochroną środowiska. Deficyt budżetowy miasta w2024 roku wyniesie 66 milionów złotych. Ten niedobór pokryć mają przychody z kredytów i pożyczek, czy emisji papierów wartościowych. Na początek przyszłego roku ogólne zadłużenie miasta opiewać będzie na prawie 338 milionów złotych. ©® 0010952589 W święta autobusy MZK i PKS pojadą inaczej Wojciech Lesner Region Okres świąteczny to czas zmian w rozkładach komunikacji miejskiej w Słupsku. Niektóre linie nie będą kursować, zmieni się częstotliwość odjazdu autobusów. Pierwsze zmiany już w Wigilię. Inaczej pojadą też autobusy PKS Słupsk. Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku poinformował, jak kursować będzie komunikacja miejska w okresie bożonarodzeniowym. Istotne zmiany dla pasażerów zapowiedziano już na 24 grudnia. 23 grudnia Na wszystkich liniach obowiązywać będzie standardowy sobotni rozkład jazdy. 24 grudnia Na wszystkich liniach obowiązuje standardowy niedzielny rozkład jazdy, za wyjątkiem linii 9, która nie będzie funkcjonować przez cały dzień oraz linii 21, na której zostaną wykonane wyłącznie kursy wczesnoporanne. W związku ze spodziewanym znaczącym spadkiem zapotrzebowania na usługi komunikacji miejskiej, około godz. 15:30 kursy zakończą linie 3,4, 5,16,18 i 19. Funkcjonowanie linii l, 2 i 15 zostanie utrzymane do około godz. 18. Nie będzie obsługiwany odcinek pomiędzy pętlą Dmowskiego a CH Jantar. 25-26 grudnia Od około godz. 9, zgodnie z rozkładem jazdy ważnym w niedziele i święta, będą funkcjonować linie 1,2 i 15. Od około godz. 12, według rozkładu jazdy ważnego w niedziele i święta, rozpoczną kursowanie linie 16,18 i ^.Pozostałe linie nie będą funkcjonować. Wszystkie kursy linii 1,2 i 15 będą się rozpoczynać i kończyć na pętli przy ul. Dmowskiego. Odcinek trasy pomiędzy pętlą CH Jantar a pętlą Dmowskiego nie będzie obsługiwany. PKS Słupsk 23 grudnia - komunikacja regionalna PKS Słupsk kursuje tak jak w każdą sobotę. W Wigilię (niedziela, 24 grudnia) komunikacja regionalna PKS Słupsk kursuje tak, jak w niedziele - ale tylko do około godziny 16. W pierwszy dzień świąt (25 grudnia) komunikacja regionalna PKS Słupsk nie kursuje. W drugi dzień świąt Bożego Narodzenia (26 grudnia) kursują wyłącznie linie 200 relacji Słupsk-Ustka oraz 211 relacji Słupsk-Dębnica Kaszubska, według specjalnego rozkładu jazdy, przewidzianego na ten dzień. ©® W Wigilię i dni świąteczne autobusy MZK będą kursować według zmienionych rozkładów jazdy 4 • WYDARZENIA Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 nowy model zarządzania krajem polega na przyjmowaniu przez Sejm RP uchwal, które mają legitymizować bezprawne działania. Nieznana dotychczas w demokracjach „ścieżka legislacyjna", którą wybrał 66-letni premier, ma charakter uniwersalny i wiele zastosowań. Można wywodzić z niej co tylko tęgie umysły, rozgrzanych do czerwoności polityków zapragną. Można więc bez większego trudu wyobrazić sobie przyjęcie uchwały 0 sprawowaniu urzędu prezydenta przez Andrzeja Dudę z rażącym naruszeniem Konstytucji. Właściwie nielegalnie..., cóż za problem. Zresztą sam Tusk był łaskaw oświadczyć na wyborczym wiecu w Tarnowie, że Rafał Trzaskowski wygrał wybory prezydenckie, dodając: „Oni nam ukradli demokrację". A realizacja uchwały w praktyce to wysłanie do pałacu na Krakowskim Przedmieściu „silnych ludzi" w eskorcie jeszcze silniejszych 1 wyprowadzenie stamtąd „pacynki Kaczyńskiego". I to jest realne zagrożenie dla Państwa i obywateli, również tych, którzy wybrali nową władzę. Znienawidzeni przez lewicowo-liberalnych wyborców i polityków „propagandziści i funkcjonariusze" z Woronicza to ofiary w ramach bardziej złożonego i prymitywnego procesu przejmowania władzy przez nową ekipę. Łyse karki szarpiące posłów na Sejm, butni i bezczelni prawnicy w drogich garniturach prężący mu-skuły, bluzgi na korytarzach sejmowych pod adresem polityków PiS-u oraz regularne fizyczne potyczki to dopiero początek wdrożenia deklaracji wyborczych zawierających się w twierdzeniu powtarzanym jak mantra - „Jebać PiS". Niedopuszczenie - bo pęknę ze śmiechu - przez stłamszony i cenzurowany zielonogórski legion z Polskiego Radia Zachód do rozmowy na antenie publicznej rozgłośni z redaktorem Januszem Życzkowskim (dziennikarzem, który w Radiu Zachód przepracował ponad kilkanaście lat i do wczoraj był nawet kolegą uciskanych przez PiS-owki reżim) wpisuje się w całą serię zdarzeń, których będziemy świadkami w najbliższych miesiącach. Symbolicznym początkiem nowej ery, cezurą „no- wego lepszego świata" będzie data 20 grudnia 2023 roku gdy wyłączono sygnał telewizyjny, zablokowano strony internetowe, i od południa w TVP nie wyemitowano ani jednego programu informacyjnego. Nie będzie to natomiast 13 grudnia gdy zaprzysiężono nowy rząd, a na pewno nie 17 sierpnia gdy, wtedy jeszcze lider opozycji, deklarował: „Nadrzędnym celem po wygranych wyborach, będzie próba pojednania skłóconego społeczeństwa". ©® Ustawianie barierek przed budynkiem TVP przy ul. Woronicza w Warszawie, 21 grudnia 2023 roku NOWY WSPANIAŁY ŚWIAT TUSKA Przywrócenie ładu prawnego oraz bezstron-j S ności i rzetelno- ści mediów publicznych oraz Polskiej Agencji Prasowej" właśnie się dokonało. Dzięki „silnym ludziom", którzy - cytując za Nikodemem Dyzmą -„i w mordę mogą dać", udało się w Polsce pogłębić demokrację i poszerzyć praworządność. Intensywny proces powrotu do rodziny europejskiej trwa. Wprawdzie w hiszpańskim radio mówią coś o standardach białoruskich w kontekście polskim, pisowskie niedobitki skamlają na „ciamaj-danie", że to skandal i zamach, i napaść na konstytucję etc., ale to tylko drobne zakłó- cenie narracji obowiązującej w „wolnych mediach". Ta mówi, że w końcu..., nareszcie..., bo nie mogli się doczekać (przez długi czas ciała wrogów rzeką nie płynęły). No może trochę za ostro.... Ale mądrość etapu, a przede wszystkim dziejowa konieczność przywrócenia zdeptanej przez pisowskie hordy demokracji, usprawiedliwia łamanie demokratycznych reguł. Problem w tym, że siłowe i bezprecedensowe przejęcie mediów publicznych w stylu przypominającym najlepsze wzorce stanu wojennego jest wyłącznie drobną częścią barbarii, jaką zgotował Polsce premier Donald Tusk i jego wierny żołnierz pułkownik Bartłomiej Sienkiewicz. Otóż Przemysław Szymańczyk redaktor naczelny Z głębokim żalem przyjęliśmy informację o śmierci Janusza Gortata wybitnego polskiego pięściarza, dwukrotnego brązowego medalisty olimpijskiego (Monachium 1972, Montreal 1976) oraz zdobywcy srebrnego medalu mistrzostw Europy w 1973 roku. Rodzina Olimpijska opłakuje dziś jednego z najwybitniejszych polskich bokserów wagi półciężkiej, znanego z doskonałej techniki, którego wkład w rozwój polskiego boksu jest nieoceniony. Rodzinie, Najbliższym i Przyjaciołom Janusza Gortata składam najszczersze wyrazy współczucia. Radosław Piesiewicz Prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego Wspomnienia, f Te najważniejsze... Wspomnij bliskich. Zapal im świeczkę. Sprawdź na nekrologi.net i gp24.pl/nekrologi W czasie świąt szukajmy tego, co nas łączy Piotr Polechoński Region - Każde Boże Narodzenie to szansa dla nas. W jego trakcie szukajmy tego, co nas łączy i postarajmy się. aby ten świąteczny czas w naszych sercach pozostał na dłużej -mówił biskup Zbigniew Zieliński, ordynariusz w diecezji koszalińsko-kołobrze-skiej, w trakcie przedświątecznego spotkania. Biskup Zieliński - który kieruje diecezją od lutego tego roku -spotkał się wczoraj z lokalnymi mediami, wpisując się tym samym w wieloletnią już tradyq'ę takich spotkań organizowanych przez koszalińsko-kołobrzeskich biskupów. Ordynariusz odniósł się do zbliżających się świąt Bożego Narodzenia i skomentował ostatnie wydarzenia w Kościele diecezjalnym, jak i te, które Kościół lokalny czekają w najbliższych miesiącach. - Przyszedłem tutaj w szczególnym czasie dla tej diecezji. W czasie podsumowania synodu, który przez kilka lat ogniskował najważniejszą debatę na temat kondycji tej wspólnoty i tego, jak ma wyglądać jej przyszłość, co chcemy dalej robić -mówił ksiądz biskup. - Debata ta była kluczowa dla fbnkgonowa- Biskup Zbigniew Zieliński: - Wszystkim życzę tego, abyśmy odnaleźli samych siebie w naszej relacji z Panem Bogiem nia naszego Kościoła w ostatnim czasie. A właściwe spożytkowanie jej owoców i wyciągnięcie dobrych wniosków to nasze naj -ważniejsze zadanie na przyszłość - dodawał. Skomentował też ostatnie statystyczne dane mówiące o tym, że z roku narokmocno spada frekwencja na mszach świętych oraz zapowiedzi członków nowego rządu, że liczba lekqi religii w szkołach zostanie zmniejszona. - Na zmniejszającą się frekwencję w kościołach trzeba spojrzećwszerszymkontekście. Jest mniej wiernych i co z tym jako katolicy zrobimy? Czy pa- suje nam ta sytuacja i nic nie zrobimy, czy też nie pasuje i wzbudzi ona w nas szerszą refleksję? Choćby taką, jak wyglądają współczesne rodziny? De z nich jest rozbitych, jak bardzo jesteśmy zatomizowanym społeczeństwem i czy czasem słabnąca wiara nie wynika między innymi i z takiej właśnie rzeczywistości? - pytał biskup ordynariusz. Zalecał też ostrożność i spokój w kwestii nauki religii w szkołach. - Liczę tutaj na spokojny dialog ze stroną rządową. Przypominam też, że w skali kraju na lekcje religii uczęszcza 80 procent uczniów, co przy po- dejmowaniu jakichkolwiek decyzji należy wziąć pod uwagę. Tak samo jak to, że w zdecydowanej większości krajówEuropy Zachodniej religia jest w szkołach i nie ma planów, aby ją stamtąd wyrzucać - podkreślał. Biskup Zbigniew Zieliński za-chęcałteż wszystkich do właściwego i mądrego przeżycia zbliżających się świąt Bożego Narodzenia. - Każde Boże Narodzenie to szansa dla nas. Postarajmy się pogłębić naszą wiarę. Zrozumieć, że Boże Narodzenie jest dla każdego bez wyjątków. Że dziś największym problemem nie jest ubóstwo materialne, ale dojmująca samotność, która dotyka tak wielu z nas i która wynika m.in z tego, że w dzisiejszym świecie tak bardzo akcentuje się różnice, to co nas dzieli. Dlatego w ten świąteczny czas szukajmy przede wszystkim tego, co nas łączy, a najlepszym tego symbolem jest piękny zwyczaj dzielenia się opłatkiem. Wszystkim życzę więc spokojnych i błogosławionych świąt Bożego Narodzenia. Tego, abyśmy w ich trakcie odnaleźli samych siebie w naszej relacji z Panem Bogiem. I postarajmy się, aby ten świąteczny czas w naszych sercach pozostał na dłużej niż te kilka dni - mówił na koniec biskup ordynariusz. ©® Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 REKLAMA • 5 Fundusze Europejskie Infrastruktura i Środowisko Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Unia Europejska Fundusz Spójności Projekt „Gospodarka cyrkulacyjna w oczyszczalni ścieków wraz z rozbudową sieci wodno-kanalizacyjnej w aglomeracji Słupsk" zakończony w terminie. Spółka „Wodociągi Słupsk" wraz z Partnerem, tj. Gminą Słupsk zakończyła realizację projektu pn. „Gospodarka cyrkulacyjna w oczyszczalni ścieków wraz z rozbudową sieci wodno-kanalizacyjnej w aglomeracji Słupsk", dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej z Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 oraz ze środków krajowych pozyskanych z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w formie pożyczki preferencyjnej. Zakres prowadzonych w ramach projektu działań inwestycyjnych obejmował teren Miasta Słupska, Gminy Kobylnica, a także Gminy Słupsk. Prace objęte projektem realizowane były w latach 2014- 2023. Pomimo wielu trudności w okresie pandemii zrealizowane zostały wszystkie zadania, które powoli przynoszą zakładane rezultaty. Ceiem projektu było osiągnięcie możliwie najbardziej cyrkulacyjnego i domkniętego procesu gospodarowania wodą, ściekami i bioodpadami, jako cennymi zasobami, zgodnie z zasadami tzw. gospodarki w obiegu zamkniętym. Przy realizacji projektu zastosowano innowacyjne rozwiązania technologiczne spełniające kryteria najlepszych dostępnych technik, zgodnych z dokumentami referencyjnymi obowiązującymi w UE. Produktem oczyszczania ścieków są m.in. osady. Przeciętny mieszkaniec produkuje od 100-150 kg osadów rocznie! Stanowi to ok. 1/3 rocznej produkcji odpadów komunalnych, które na co dzień deponuje się w koszach na śmieci. Uwzględniając dodatkowo osad powstający ze ścieków przemysłowych roczna produkcja osadów w słupskiej oczyszczalni ścieków wynosi blisko 14 000 ton, co sprawia, że jest ona największym producentem odpadów w regionie. Odpadów, których nie można wywieźć na składowisko! Nie można ich również zdeponować w środowisku bez odpowiedniej obróbki oraz dbałości o ich jakość. Dlatego tak ważne jest funkcjonowanie własnej kompostowni, co wymaga wprowadzenia bardzo restrykcyjnych procedur operacyjnych, które limitują dawki osadu kierowane do procesu. Powstałe w ramach projektu magazyny oraz zakupiony sprzęt w konsekwencji działań organizacyjnych poprawią efektywność oraz umożliwią osiągnięcie maksymalnej wydajności obecnej instalacji. Widok na nowe magazyny kompostu i bioodpadów. W konsekwencji wprowadzonych limitów, niecały osad może być poddany procesom recyklingu we własnej kompostowni. Alternatywą jest kosztowny wywóz i przetwarzanie osadów w innych instalacjach, których w Polsce jest znaczny deficyt. Rolnicze wykorzystanie osadów bez ich przetworzenia w warunkach pandemii jest bardzo problematyczne. Dlatego, jedną ze strategii, którą Spółka „Wodociągi Słupsk" realizowała w ramach projektu było zmniejszenie masy produkowanych osadów poprzez procesy stabilizacji i odwodnienia. Zakupiona wirówka nowej generacji pozwoliła na lepszy stopień odwodnienia, a w efekcie zmniejszenie produkcji rocznej osadu o ponad 1000 ton. Nowa wirówka odwadniająca. Lepsze odwodnienie i stabilizacja osadów to w konsekwencji większy strumień odcieków powodujący zwrotne obciążenie oczyszczalni ładunkiem azotu. Często tak się dzieje w procesach technologicznych, że poprawa jednego parametru powoduje pogorszenie w innych obszarach. Słupskie Wodociągi to przewidziały i zainstalowały efektywną energetycznie instalację do deamo-nifikacji odcieków, a tym samym wyeliminowały ryzyko nadmiernego obciążenia ładunkiem powrotnym. Obecnie instalacja ta usuwa ok. 250 kg azotu na dobę, co odpowiada na ładunkowi ok. 20 000 równoważnych mieszkańców. Pompownia instalacji deamonifikacji. Ważnym elementem projektu i realizacji celów gospodarki w obiegu zamkniętym jest umiejętność wykorzystania potencjałów odpadów oraz efektywność energetyczna. Zastosowane procesy i rozwiązania pozwalają na zmniejszenie ich energochłonności. Szacuje się, że rocznie uda się zmniejszyć zapotrzebowanie przedsiębiorstwa na energię elektryczną o ok. 1000 MWh, co przy obecnych cenach energii pozwoli na obniżenie kosztów zbiorowego zaopatrzenie w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków. Nowe dmuchawy do napowietrzania komór osadu czynnego. Kompaktowość i spójność procesów są jednym z najtrudniejszych elementów na drodze do osiągnięcia celów efektywności i bezpieczeństwa. Tak szeroka ingerencja w dotychczasowy sposób zarządzania procesami wymaga podwyższenia własnych kompetencji, a także wdrożenia inteligentnych instrumentów wspomagania. Zastosowano nowoczesne systemy nadzoru i sterowania z wykorzystaniem predykcji (przewidywania zjawisk). Słupska oczyszczalnia to obecnie jeden z najlepiej zautomatyzowanych i opomiarowanych obiektów na całym Pomorzu. Cały projekt gospodarki cyrkulacyjnej dotyczy nie tylko oczyszczalni ścieków. Efektywny transport ścieków za pomocą kanalizacji sanitarnej to niezbędny element zamkniętej pętli procesów zbierania i oczyszczania ścieków. Rozwój terenów inwestycyjnych wymaga ciągłej gotowości inwestycyjnej, której koszty mogą istotnie wpłynąć na cenę i stawki opłat za ścieki. Wykorzystaliśmy pozyskane środki UE, aby wybudować i podłączyć nowych odbiorców w rejonie ul. 3-go Maja, Portowej, Spacerowej, Kaszubskiej i Łotewskiej oraz Legionów Polskich w Słupsku. Przebudowano infrastrukturę w miejscowości Kobylnica, budując komory połączeniowe umożliwiające zarządzanie kanalizacja ciśnieniową. Ze względu na specyfikę tego rozwiązania (do kanalizacji ciśnieniowej podłączonych jest ok. 2 500 autonomicznych przepompowni przydomowych) dotychczas nie było możliwość zatrzymania wypływu ścieków w czasie usuwania awarii lub prowadzonego remontu. Obecnie można wyłączyć część systemu i przekierować ścieki w inną stronę. Na terenie Gminy Słupsk inwestycje kanalizacyjne w różnym zakresie prowadzono w miejscowościach: Kusowo, Wielichowo, Strzelinko, Gać, Krępa Słupska, Gałęzinowo, Swołowo, Strzelino i Głobino. Łącznie w ramach projektu powstało 2,27 km nowej sieci kanalizacyjnej, a przebudowie poddano ok. 6 km sieci. Przepompownia ścieków w m. Wielichowo. Wszystkie wybudowane sieci są już włączone do eksploatacji, a mieszkańcy zapewne nie wyobrażają sobie sytuacji, że mogliby nie być podłączeni do wodociągu czy kanalizacji. Transport ścieków nie zawsze może odbywać się bezemisyjnie, szczególnie tam gdzie ukształtowanie terenu uniemożiiwia funkcjonowanie kanalizacji grawitacyjnej i trzeba odcinkowo pompować ścieki. Spółka" Wodociągi Słupsk" identyfikuje identyfikuje takie miejsca i poszukuje rozwiązań zmniejszających ich uciążliwość odorową. W ramach programu powstała stacja dezodoryzacji przy ul. 3-go Maja. W ramach projektu zakupiono również dwa samochody do czyszczenia kanalizacji sanitarnej, jeden mały samochód jest eksploatowany przez „Wodociągi Słupsk", natomiast drugi pojazd - duży samochód specjalny zakupiła Gmina Słupsk i służy on do czyszczenia sieci kanalizacyjnych na terenie Gminy. Programem objęte były również działania polegające na budowie sieci wodociągowej w rejonie ulic Banacha, Niemena i Kaszubskiej w Słupsku oraz ul. Miejskiej w Siemianicach. Poza tym przebudowie, poprzez wykonanie nowych odcinków wodociągów, poddano sieć w rejonie ul. Spacerowej, Dembińskiego, Chłopickiego, Braci Gierymskich, Jagiełły i Łukasiewicza, Poznańskiej, Szczecińskiej, Koszalińskiej, Braci Gierymskich, Olchowej i Cisowej, Parkowej, Jodłowej i Jałowcowej, Piłsudskiego i Zygmunta Augusta, Poprzecznej, Lawendowej i Klonowej w Słupsku. W Gminie Słupsk przebudowano system wodociągowy zasilający miejscowość Strzelino oraz wykonano sieci wodociągowe z miejscowości Wrzeście do Wiklina i z miejscowości Rogawica do Kukowa. Łączna długość wybudowanej i zmodernizowanej w projekcie sieci wodociągowej wynosi 12,7 km. Wszystkie podejmowane działania mają na celu stałe podnoszenie jakości i niezawodności usług oraz ochronę lokalnego środowiska, bez nadmiernego i nieakceptowalnego wpływu na taryfy za wodę i ścieki. Pomimo problemów, które wpływały na proces inwestycyjny udało się zakończyć projekt w zaplanowanym terminie do dnia 31 grudnia 2023 roku. Zrealizowane inwestycje oraz ich efekty są już dzisiaj przedmiotem zainteresowania branży wodociągowo-kanalizacyjnej, nie tylko z kraju, a koszty oczyszczania ścieków na słupskiej oczyszczalni są jednymi z najniższych w Polsce. Wartość całkowita projektu i dofinansowania określone w umowie o dofinansowanie projektu kształtuje się na poziomie 46.577.956,99 PLN, a dotacja z Funduszu Spójności w wysokości 23.477.658,04 PLN. Na realizację przedmiotowego projektu Spółka uzyskała również pożyczkę na preferencyjnych warunkach ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Realizowane przez Spółkę „Wodociągi Słupsk" - Beneficjenta projektu działania, wspólnie z Gminą Słupsk będącą Podmiotem upoważnionym do ponoszenia wydatków w projekcie, pozwalają na transfer środków na realizację ważnych społecznie inwestycji nie tylko na terenie Miasta Słupska, ale również na terenie gmin ościennych. Model ten pozwala na zintegrowanie wspólnych działań i wykazuje wyraźne efekty synergiczne budowania jednolitego i efektywnego systemu wodno-kanalizacyjnego. 6 WYDARZENIA Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 99 Nie" dla 300-metrowych wiatraków. Radni zdecydowali Robert Gębuś Region Protesty mieszkańców gminy Nowa Wieś Lęborska w powiecie lęborskim przyniosły skutek. Gmina zrezygnowała z budowy turbin wiatrowych, które wraz z łopatą miały sięgać300-me-trów. Blisko tysiąc mieszkańców gminy Nowa Wieś Lęborska podpisało się pod petycją sprzeciwiającą się budowie na terenie gminy dziesięciu turbin wiatrowych, które wraz z łopatą mogą sięgać 300-metrów wysokości. Mieszkańcy obawiali się utraty wartości nieruchomości, hałasu i negatywnego wpływu na krajobraz. Wiatraki planowała wybudować firma Sevivon na gruntach wydzierżawionych od' prywatnych osób, w odległości ok. 8oo metrów od zabudowań. Inwestor przekonywał, że tak duże siłownie wiatrowe gwarantują, że nie będzie hałasu, a wolnoobrotowe łopaty zminimalizują efekt migotania. Zapewniał również, że bez względu na kształt przyszłej ustawy wiatrakowej nie zamierza budować wiatraków bliżej zabudowań, niż można to robić obecnie. We wrześniu rada gminy przegłosowała uchwałę intencyjną o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego, uwzględniającego budowę siłowni wiatrowych w lokalizacjach Garczegorze, Janowice, Janowiczki, Krępa Kaszubska, Lędziechowo, Łe-bień, Nowa Wieś Lęborska, Pogorszewo, Rozgorze i gmina Nowa Wieś Lęborska. Po protestach mieszkańców, którzy zarzucali gminie m.in. zbyt małe nagłośnienie konsultacji społecznych, radni Zdzisław Kotłowski, Marek Malinowski oraz Marek Piotrowski wnieśli o uchylenie tej uchwały. Trzynastu radnych było „za" jedna osoba wstrzymała się od głosu. Tym BOXIN24 MAGAZYNY SAMOOBSŁUGOWE □ 694 624 385 s biuro@boxin24.pl MAGAZYNY SAMOOBSŁUGOWE DLA FIRM I OSÓB PRYWATNYCH r+i PRZESTRZEŃ DOSTOSOWANA DO TWOICH POTRZEB TEREN CHRONIONY I MONITOROWANY DOBRA LOKALIZACJA PRZYSTĘPNE CENY Q ul. Szczecińska 10f Kobylnica (obok OB! i p.h. Pod Wiatrakami) (J) www.boxin24.pl ZESKANU3 MNIE samym uchwała o przystąpieniu gminy do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego przestała obowiązywać. - Przy takim proteście, jaki mieliśmy, a więc ze złożoną petycją, pod którą podpisy są wciąż zbierane i jest ich ponad tysiąc, była to słuszna decyzja rady i daje to pod rozwagę radzie, jakie decyzje w przyszłości miałaby podejmować -mówi Zdzisław Chojnacki, wójt Gminy Nowa Wieś Lęborska. Głosowaniu przyglądała się grupa kilkudziesięciu mieszkańców gminy, którzy brali udział w proteście przeciwko wiatrakom. - Nasz głos został usłyszany i jako społeczeństwo stanowimy siłę. Nasze wspólne działania koleżanek i mieszkańców zapobiegło tej wielkiej krzywdzie, jaką niewątpliwie byłoby sąsiedztwo wiatraków-mówi Łukasz Ulenberg, mieszkaniec gminy Nowa Wieś Lęborska. ©® Świąteczna paczkę dla potrzebującej rodziny od policjantów Sylwia Lis Region By nadchodzący świąteczny czas był wyjątkowy dla wszystkich - policjanci by-towskiej jednostki wraz z kadrą i uraniami Szkoły Podstawowej nr 2 w Bytowie, postanowili wspomóc rodzinę w ramach akcji „Szlachetnej Paczki". - W tym roku funkcjonariusze bytowskiej komendy wraz z kadrą i uczniami Szkoły Podstawowej numer 2 w Bytowie zaangażowali się w akcję charytatywną „Szlachetnej Paczki" -mówi Dawid Łaszcz, oficer prasowy Komendy Powiatowej Policji w Bytowie. - Dzięki zbiórce pieniędzy przeprowadzonej wśród policjantów i pracowników cywilnych naszej komendy oraz uczniów i kadry szkoły mogliśmy zakupić m.in. ubrania, artykuły chemiczne, przemysłowe i jedzenie dla jednej z wytypowanych rodzin. Nie zapomnieliśmy również o upominkach. Zapakowane kolorowe paczki zostały przez policjantów, wspólnie z komendantem powiatowym policji w Bytowie inspektorem Andrzejem Bo-rzyszkowskim, przekazane do bytowskiego sztabu akcji „Szlachtan Paczka" i jeszcze przed Bożym Narodzeniem trafią do potrzebujących. - Mamy nadzieję, że nasze prezenty sprawią radość obdarowanym i uczynią ich życie nieco łatwiejszym - mówi oficer prasowy. Dzięki ofiarności uczniów, nauczycieli i mundurowych, wszystkie produkty trafią do potrzebujących jeszcze przed świętami. ©® BURMISTRZ MIASTKA stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) informuje, że na tablicach ogłoszeń tut. urzędu oraz na stronie http:/ www.bip.miastko.pl/ zamieszczone zostały na okres 21 dni wykazy nieruchomości przeznaczonych do: - dzierżawy części dz. nr 283/4 o pow. 200 m2 przy ul. Wybickiego w Miastku, cz. działki nr 140/26 o pow. 200 m2 przy ul. Dworcowej oraz cz. dz. nr 423/2 o pow. 80 m2 przy ul. Podlaskiej, cz. dz. nr 76/4 o pow. 64 m2 przy ul. Kazimierza Wielkiego oraz cz. dz. nr 144/11 o pow. 200 m2 przy ul. Kowalskiej w Miastku, - najmu dwóch garaży o pow. użytkowej 15,00 m2 każdy przy ul. Mickiewicza i Wybickiego w Miastku, - sprzedaży w formie przetargu działki nr 47/67 przy ul. Leśnej w Miastku oraz nieruchomości niezabudowanej składającej się z działek nr 183/2,184/2,185,186,187 188 i 189 przy ul. Śląskiej w Miastku. UWAGA ! Informujemy, że w dniu: 29 grudnia 2023 r. Wydział Komunikacji i Drogownictwa w Starostwie Powiatowym w Bytowie i w Oddziale Zamiejscowym w Miastku będzie wyłączony z obsługi klientów, a wszystkie wpłaty gotówkowe w tym dniu możliwe będą tylko do godziny 9:00 Przepraszamy za utrudnienia Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 7 POLSKA i ŚWIAT WASZYNGTON - Naszym celem jest, by Ukraina była w stanie stać na własnych nogach - oświadczył w środę sekretarz stanu USA Antony Blinken w Waszyngtonie na konferencji prasowej podsumowującej 2023 rok. Stwierdził też, że wsparcie ze strony USA i Europy dla Ukrainy było najlepszym przykładem idei „burden sharing", jaki widział w swojej karierze, i dodał, że wsparcie musi być kontynuowane. | PAP 99 Rosja jest słaba wojskowo i gospodarczo. Naszym celem jest, by Ukraina była w stanie stać na własnych nogach Antony Blinken, sekretarz stanu USA Dalszy ciąg wielkiej burzy wokół mediów publicznych Oprać. Karolina Wrońska Warszawa - W środę została w sposób rażący złamana konstytucja przez ministra kultury - powiedział prezydent Andrzej Duda. Rząd twierdzi, że o żadnym łamaniu konstytucji nie ma mowy. Sejm podjął we wtorek wieczorem uchwałę w sprawie przywrócenia ładu prawnego oraz bezstronności i rzetelności mediów publicznych oraz Polskiej Agencji Prasowej, wzywającej Skarb Państwa do działań naprawczych. Dzień później resort kultury poinformował, że minister kultury i dziedzictwa narodowego Bartłomiej Sienkiewicz, jako organ wykonujący uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, działającna podstawie przepisów Kodeksu spółek han- dlowych, odwołał 19 grudnia dotychczasowych prezesów zarządów Telewizji Polskiej S.A., Polskiego Radia S.A., Polskiej Agencji Prasowej S. A. i ich rady nadzorcze. Minister powołał nowe rady nadzorcze ww. spółek, które powołały nowe zarządy spółek. Prezydent, odnosząc się w Radiu Zet do wydarzeń związanych ze zmianami w mediach publicznych, podkreślił, że bardzo chciałby przyzwoitości w życiu publicznym i praworządności w Polsce. - To, co wczoraj działo się, niestety zaprzecza temu całkowicie, ponieważ wczoraj została w sposób rażący przez pana ministra Sienkiewicza złamana konstytucja - ocenił prezydent. - Mówię to z całą odpowiedzialnością. Jestem ciekawy, czy przedstawiciele rządu są w stanie przedstawić chociaż jednego odpowiedzialnego prawnika, 0 fjflKgpii i M Posłowie PiS domagali się w czwartek informacji od Bartłomieja Sienkiewicza ws. sytuacji w mediach Posłowie PiS domagali się w czwartek informacji od Bartłomieja Sienkiewicza ws. sytuacji w mediach który wyjdzie i powie, że to, co zrobili, jest zgodne z obowiązującą konstytucją - stwierdził w dalszej części rozmowy Duda. Prezydent podkreślał, że nie może być tak, że Sejm wydaje uchwały i te uchwały zdaniem ministrakonstytucyjnego zastępują lub zmieniają ustawy. Premier Donald Tusk odniósł się do wątpliwości prezydenta we wpisie na portalu X. „Panie Prezydencie, tak jak już Pana informowałem, działania mają na celu - zgodnie z Pana intencją - przywrócenie ładu prawnego i zwykłej przyzwoitości w życiu publicznym. Może Pan liczyć w tej sprawie na naszą determinację i żelazną konsekwencję" - napisał Donald Tusk do prezydenta Andrzeja Dudy. Zagraniczne media, komentując sytuację w Polsce, twierdzą, że premier Tusk rozpoczął „odpolitycznianie" mediów w naszym kraju. „Kanał telewizji państwowej TVP Info został zdjęty z wizji, gdy nowy rząd premiera Donalda Tuska rozpoczął odpolitycznianie publicznych mediów" - podało BBC. Na czwartkowym posiedzeniu szef klubu PiS Mariusz Błasz-czak domagał się informacji od Bartłomieja Sienkiewicza dot. sytuaqi w mediach publicznych. - Zamierzamy jak najszybciej podjąć prace nad rozwiązaniem problemu tego bałaganu, który został zrobiony w sferze mediów publicznych, ustawą, która będzie do zaakceptowaniarównież przez prezydenta - powiedział marszałek Szymon Hołownia. Również w czwartek Sejm uchwalił ustawę okołobudże-tową na 2024 r., która wprowadza m.in. regulacje podnoszące dotacje dla samorządów. Przepisy zakładają, że od l stycznia wynagrodzenia nauczycieli wzrosną o 30 procent, a nauczycieli początkujących o 33 proc. Ustawa zwiększa środki dla samorządów o 3,2 mld zł i wskazuje inny sposób podziału sub-wenq'i rozwojowej niż wynika to z ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Nowe przepisy umożliwiają przekazanie ministrowi kultury do 1 mld zł na podwyższenia kapitału spółek publicznego radia i telewizji oraz do 1,95 mld zł w celu zrekompensowania utraconych przez te jednostki wpływów z abonamentu. Łącznie jest to blisko 3 mld zł. PAP MATERIAŁ INFORMACYJNY PGE POLSKA GRUPA ENERGETYCZNA S.A. PGE - odnawialne źródła energii to zielona przyszłość Polski Jeszcze w nie tak odległej przeszłości wiele osób spoglądało w stronę odnawialnych źródeł energii (OZE) z przymrużeniem oka i z pewną dozą nieufności oraz wątpliwości. Dziś już wszyscy doskonale wiemy, że to nasza przyszłość, nasza szansa na bezpieczeństwo energetyczne przyszłych pokoleń i ocalenie środowiska naturalnego, które jest wspólnym dobrem. Wie o tym także PGE Polska Grupa Energetyczna. PGE - gwarancja bezpieczeństwa energetycznego Życie bez energii elektrycznej jest oczywiście możliwe, ale obecnie trudno je sobie wyobrazić. Na szczęście nie musisz tego robić! Czy wiesz, że PGE Polska Grupa Energetyczna zarządza zarówno elektrowniami konwencjonalnymi, elektrociepłowniami oraz elektrowniami wykorzystującymi odnawialne źródła energii? Łącznie na chwilę obecną stanowią one aż 40% krajowej produkcji. Spółka wypełnia jednocześnie zobowiązania ochrony środowiska i redukcji emisji gazów cieplarnianych zawarte w międzynarodowych umowach klimatycznych poprzez wdrażanie innowacyjnych rozwiązań. Ponadto wspiera badania i rozwój nowoczesnych technologii, które pozwalają na jeszcze efektywniejszą produkcję zielonej energii. Farmy wiatrowe PGE - wiatr dobrych zmian Czy wiesz, że pierwszy wiatrak w Polsce został postawiony już w 1991 roku? Teraz, w 2023 roku, PGE dysponuje aż 350 wiatrakami rozlokowanymi na 21 farmach wiatrowych w całym kraju. Ich łączna moc to 797 MW. Wszystkie te wiatraki mogą zasilać przez cały rok ponad pół milipna gospodarstw domowych. To jednak nie koniec, ponieważ PGE stawia na bezustanny rozwój. Do 2030 koncern będzie dysponował 1700 MW mocy w lądowych elektrowniach wiatrowych oraz 2500 MW mocy w elektrowniach morskich zlokalizowanych na Morzu Bałtyckim. To przyszłość, która jawi się w wyjątkowo zielonych barwach. Farmy fotowoltaiczne PGE -sposób na „uprawę" prądu PGE Polska Grupa Energetyczna posiada obecnie 31 farm fotowoltaicznych, których łączna moc to prawie 100 MW, co dajemożliwość zasilenia około 64 000 domów przez cały rok. Wciąż realizowane są kolejne inwestycje, umożliwiające pozyskiwanie energii ze słońca, która w najbliższej przyszłości zapewni jeszcze większe bezpieczeństwo energetyczne każdego z nas. Elektrownie wodne PGE - z nurtem ku zielonej przyszłości Już starożytni wiedzieli, że woda jest źródłem życia i bezcennym zasobem naturalnym, który może służyć człowiekowi. PGE Polska Grupa Energetyczna obsługuje 29 elektrowni wodnych wytwarzających moc o łącznej wartości 96 MW. Energia z wody jest w stanie zasilićponad 60 000 gospodarstw domowych przez rok. Strategicznym elementem infrastruktury i stabiliza- torem systemu elektroenergetycznego są także elektrownie szczytowo-pompowe. To niezawodne magazyny ogromnych ilości energii gotowe do jej przechowywania w długim czasie. PGE zarządza obecnie 4 tego typu elektrowniami, o łącznej mocy przekraczającej 1500 MW, przyczyniając się tym samym do zapewnienia bezpiecznych dostaw taniej energii do odbiorców. Zbiorniki wodne, zarówno te sztuczne, jak i naturalne, stanowiące integralną część elektrowni, pełnią również funkcje rekreacyjne. Malowniczo położone, z dostępnymi ścieżkami dla spacerowiczów i rowerzystów z akwenami kąpielowymi są atrakcją turystyczną w wielu regionach kraju. PGE przygotowuje się do budowy kolejnej tego typu inwestycji w Polsce: Elektrowni szczyto-wo-pompowej Młoty w gminie Bystrzyca Kłodzka. Zakończenie inwestycji planowane jest na 2030 rok. Chcesz wiedzieć, jak działa i jak wygląda wewnątrz elektrownia wiatrowa? Jak powstają farmy fotowoltaiczne i elektrownie wodne? Masz ochotę na więcej ciekawostek? Obejrzyj materiał! Droga ku zielonej energii Wiele osób, mając na względzie dobro środowiska, już dziś chciałoby korzystać z energii pozyskiwanej wyłącznie ze źródeł odnawialnych. Należy jednak mieć świadomość, że odejście od tradycyjnej energetyki węglowej to proces, który musi przebiegać stopniowo, w sposób przemyślany i rozsądny. Ważnym aspektem jest możliwość przebranżo-wienia się lub/i odejście na emeryturę wszystkich tych pracowników, którzy obecnie zatrudnieni są m.in. w górnictwie. Prężnie rozwijająca się branża zielonej energii już teraz zapewnia tysiące miejsc pracy, a w kolejnych latach będzie potrzebować następnych wykwalifikowanych pracowników. Jednym z miejsc, gdzie można uzyskać niezbędne kwalifikacje, jest Centrum Rozwoju Kompetencji w Woli Grzymalinej umożliwiające kształcenie i rozwój kompetencji pracowników branży energetycznej oraz mieszkańców regionu łódzkiego. Podsumowując, zielona zmiana zachodzi na drodze ewolucji, a nie rewolucji. Z kolei PGE Polska Grupa Energetyczna każdego roku inwestuje w kolejne.projekty związane z OZE, pozostawiając jednocześnie przestrzeń dla naturalnych zmian! PGE inwestuje w zieloną zmianę Obejrzyj materiał wideo 8 • POLSKA I ŚWIAT Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Obama obawia się, że Biden może nie dać rady wygrać z Trumpem Kazimierz Sikorski Waszyngton Wielu demokratów ma obawy ws. startu Bidena w wyborach prezydenckich w2024r. Polityków niepokoi jego podeszły wiekipogarszający się stan zdrowia. Sondaże też nie są przychylne prezydentowi O szansach Bidena mówi „Wall Street Journal" osoba blisko związana z Barackiem Obamą. Jak podaje rozmówca dzien- Obama doskonałe zna Bidena, który przez 8 lat był wiceprezydentem za czasów jego prezydentury nika, były prezydent obawia się, że wybory w 2024 roku mogą wygrać republikanie i niepokoi go perspektywa drugiej kadencji Donalda Trumpa. 8l-letni Biden upiera się, że jest najlepszą osobą do walki z Trumpem i ma nadzieję, że poprawa danych ekonomicznych i inwestycje w infrastrukturę pomogą mu wygrać. Obama martwi się, że „alternatywa jest dość niebezpieczna dla demokracji". Nowy sondaż Reuters/Ipsos - podobnie jak wiele innych badań- wykazał, że Trump jest na czele wyścigu do fotela prezydenta. Jeszcze bardziej niepokojące dla demokratów sondaże pokazują, że niezależny kandydat Robert F. Kennedy Jr. odbiera głosy Bidenowi, a 60 procent Amerykanów twierdzi, że chce innej opcji, jeśli chodzi o wybór prezydenta w 2024 roku. Bidena dręczą wątpliwości wyborców co do siły gospodarki, a także obawy o bezpieczeństwo granicy amerykań-sko-meksykańskiej i obawy związane z przestępczością. PAP Izrael nakazał ewakuację części miasta Chan Junus Oprać. Karolina Wrońska ChanJunus ONZ poinformowała o opublikowaniu pizez armię izraelską mapy, na której około 20 proc. miasta Chan Junus, największego ośrodka południowej części Strefy Gazy, jest przeznaczone do ewakuacji. Jak ocenia Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA), przed obecną wojną obszar, 0 którym mowa, zamieszkiwało ponad 110 tysięcy ludzi. Nadająca z Kataru stacja Al-Dżazira podkreśla, że przewidziany do ewakuacji rejon stanowi gęsto zaludnione „serce miasta", w którym znajdują się budynki użyteczności publicznej, placówki medyczne 1 mieszkania. Portal Times of Israel opublikował nagrania z podziemnych tuneli odkrytych w dzielnicy Rimal w Gazie, największym mieście Strefy. Według Sił Obronnych Izraela teren ten był postrzegany jako centrum elit palestyńskiej władzy, w którym MIENIE ZABUZANSKIE Twoi Rodzice lub Dziadkowie złożyli wniosek o przyznanie rekompensaty? Brakuje Ci kompletu dokumentów, jako dowodów w prowadzonej sprawie? Urząd nie uznał dołączonych do wniosku dowodów lub oświadczeń świadków? Twoja sprawa zalega zapomniana na półce Urzędu? Współspadkobiercy, którzy nie otrzymali swojej części rekompensaty, mogą ubiegać się o należną im część odszkodowania. Maciej Rokicki Zabużanie ^Samodzielnie poszukuję dokumentów do spraw mienia zabużańskiego w archiwach Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy. s Od 15 lat prowadzę sprawy zabużańskie, aż do uzyskania rekompensaty bez wstępnych opłat w Urzędach Wojewódzkich na terenie całej Polski. Zapraszamy do kontaktu: +48 604 400 161 +48 780 123 622 e-mail: maciejzabuzanie@gmail.pl Znajdź majątek swoich przodków na naszej strońie internetowej: www.maciejrokicki.pl Chan Junus, które było już bombardowane m.in. w grudniu, to drugie największe miasto w Strefie Gazy. Przed wojną zamieszkiwało je około ćwierć miliona ludzi znajdowały się domy i biura najważniejszych członków terrorystycznej organizacji Harnaś, takich jak Muhammad DeifiJahjaSinwar. Rzecznik izraelskiej armii, kontradmirał Daniel Hagari, powiedział, że tunele znajdowały się „w bezpośrednim sąsiedztwie szkoły, sklepów, budynków rządowych i mieszkań". Z tego obszaru „wyżsi rangą członkowie Hamasu kierowali akcją z 7 października", kiedy terroryści wdarli się do Izraela, mordując około 1200 osób, głównie cywilów, i uprowadzając do Strefy Gazy 240 zakładników. - Dzięki tej infrastrukturze udało im się przemieszczać w całej Gazie. Wyżsi rangą urzędnicy Hamasu byli w stanie z serca miasta dotrzeć do szpitala Szifa, opuścić go karetką żeby udać się na połu- dnie, wrócić do szpitala Szifa, wejść do sieci tuneli i wyruszyć na północ do szpitala Rantisi -powiedział rzecznik. Podziemna sieć umożliwiła także czołowym członkom Hamasu ucieczkę do innych obszarów Strefy Gazy, gdy Izrael rozpoczął ofensywę lądową. Według sił izraelskich w sieci tuneli zainstalowano drzwi pancerne mające chronić przed eksplozjami. W niektórych pomieszczeniach mieszkalnych znaleziono zapasy żywności i wody, umożliwiające długotrwały pobyt. Palestyńska agencja WAFA podała, że w środę wieczorem izraelska armia przeprowadziła operaqe na Zachodnim Brzegu Jordanu, w wyniku których zostało aresztowanych kilka osób. Natomiast biuro prasowe Hamasu poinformowało w środę po południu, że liczba ofiar śmiertelnych w Strefie Gazy od początku wojny przekroczyła 20 tys. Hamas nie informuje jednak, jaka część tej grupy zginęła z bronią w ręku, a na jaką składają się cywilne ofiary konfliktu. PAP Tyle Biedronka przeznaczy na podwyżki w 2024. To rekordowe sumy Strefa Biznesu Warszawa Wielu pracodawców już informuje pracowników 0 kwotach wynagrodzeń. Biedronka na podwyżki płac zamierza przeznaczyć ponad 600min złotych. Jak informuje Biedronka, sieć podniesie pensje wszystkim z 65 tys. pracowników sklepów 1 centrów dystrybucyjnych. Podwyżki mają dotyczyć pracowników na początkowych stanowiskach i sięgać kwot od 650 do 900 zł brutto. Średnio wzrost wynagrodzeń sięgnie 17 proc., a całość będzie kosztować ponad 600 min zł. - Biedronka to godny zaufania i solidny pracodawca, który w czasach pełnych wyzwań zapewnia stabilne zatrudnienie. Poprzez zwiększenie wynagrodzeń doceniamy zaangażowanie naszych pracowników, jako firma, podejmując zdecydowane działania, aby być pracodawcą pierwszego wyboru w Polsce. Biedronka jako lider niskich cen jest również zdeterminowana do tego, by być lide- rem w docenianiu finansowym naszych pracowników - mówi Jarosław Sobczyk, dyrektor personalny i członek zarządu sieci Biedronka. Każdy z pracowników w okresie przedświątecznym może także liczyć na vouchery rabatowe, e-kody na zakupy czy paczki świąteczne. Największy pracodawca w kraju na tegcrtypu upominki przeznaczy w tym roku 160 min złotych. Niewątpliwie miłym prezentem dla pracowników Biedronki będzie także wolna od handlu Wigilia. Zarobki pracowników Biedronki już od dłuższego czasu są znacznie wyższe od płacy minimalnej. Każda osoba rozpoczynająca pracę w tej sieci na stanowisku kasjer-sprze-dawca może od stycznia 2024 roku liczyć na pensję 4700 złotych brutto. Osoby bardziej doświadczone (z minimum 3-letnim stażem pracy) mogą liczyć na wynagrodzenie rzędu 4850-5300 zł brutto. Sieć wylicza, że początkujący kasjer od stycznia zarobi 18 proc. więcej niż obecnie. Wzrośnie także wynagrodzenie innych pracowników Biedronki: magazynier z najmniejszym stażem zarobi 5050 - 5350 zł brutto, kierownik sklepu (początkujący) zarobi minimum 6700 zł brutto, inspektor ds. administracyjno-magazynowych zarobi 5800-6100 zł brutto. Wzrosną również pensje pracowników centrów dystrybucyjnych Biedronki, a na premie uznaniowe może liczyć każdy pracownik, który zrealizuje cele sprzedażowe lub magazynowe, co także realnie podnosi zarobki w Biedronce. Obowiązująca od 1 stycznia 2024 podwyżka jest kolejną, po 2 przyznanych 60 tysiącom pracowników na podstawowych stanowiskach już w trakcie 2023 roku oraz nagrodzie specjalnej. Oprócz wynagrodzenia zasadniczego pracownicy sieci w 2023 r. otrzymali też nagrodę finansową za osiągnięte wyniki, w tym 3750 zł brutto w ramach nagrody E.A. Soares dos Santos za 2022 w kwietniu bieżącego roku. lych i zdrowych Świąt Bożego Narc w ciepłej, rodzinnej atmosferze. Nowy Rok przyniósł Państwu odw< do śmiałego realizowania planów i był okazją do brania życia za rogi życzy Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 REKLAMA • 0010981349 iEKLAMA Wo#?D • NASZA AKCJA Partner Ogólnopolski Bank Pekao e t/ITERRA Mercedes-Benz BMG Goworowski zp invest k,erecc Y STAKO)) KOSZALIN/ SŁUPSK/SZCZECIN Region ow C7 Piątek, 22.12.2023 SŁOWO NAŚWIĘTA RELIGIE ŚWIATA KOBIETY I WYNALAZKI NA TALERZU Najważniejsza w Boże Ormianom religia pomogła I Czy chatbot rozpozna Króluje tylko jeden dzień, Narodzenie jest obecność, przetrwać. Jak świętują I zaburzenie psychiczne? ale za to w jaki! Karp. Boga. I człowieka str. 12-13 I Boże Narodzenie? str. 14 I Czas pokaże str. 16 I Wigilijny celebryta str. 20 Święta po kaszubsku to piękna ceremonia. Zapraszamy do stołu! Kaszubi do Bożego Narodzenia przygotowują się z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Zwiastuje to zapach suszonych grzybów i owoców oraz kiszonej kapusty str. 22-23 12 • SŁOWO NA ŚWIĘTA Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Zatrzymajmy się w tym wielkim pędzie, jakim jest dziś nasze życie Piotr Polechoński Koszalin - To jest chyba największy problem współczesnego Kościoła w Polsce, że jakaś część wiernych nie doświadcza spotkania z Bogiem żywym. ale tylko z bogiem tra-dycją. Szczególnie mocno to widać w czasie świąt - mówi ksiądz Radosław Siwiński prowadzący Dom Miłosierdzia Bożego w Koszalinie, w którym od 13 lat każdy potrzebujący znajdzie pomoc i wsparcie. Jesteśmy tuż przed świętami Bożego Narodzenia. Co trzeba zrobić, aby właściwie wejść w ten czas, aby nie przeniknął on obok nas? Dziś często skupiamy się na tym, co na zewnątrz, anie na tym, jakie coś jest w środku, co jest prawdziwe. Jaka jest recepta księdza, aby ten wyjątkowy, świąteczny czas takim czasem był faktycznie? Bardzo prosta i trudna zarazem. Trzeba wejść w liturgię. Jeżeli ktoś będzie chciał przeżyć święta, odkładając liturgię na bok, to mogę już teraz mu powiedzieć, żeby dał sobie spokój, bo tak się na pewno nie uda. Nie uda się też, gdy tylko wizytę w kościele ograniczymy do pierwszego i drugiego dnia świąt. Tu jest potrzeba świadomego przeżycia całego Adwentu. Ale co napawa optymizmem, to fakt, że od jakiegoś czasu świadomość tej drogi jest w naszym społeczeństwie coraz większa. Dziś dla coraz większej liczby ludzi święta nie zaczynają od pasterki, ale znacznie wcześniej. To jest proces, który powoli, ale postępuje. Bo wystarczy raz się zaangażować nieco mocniej, rzetelnie przeżyć cały Adwent, aby zrozumieć, że tylko tak przygotowany świąteczny czas ma sens. Jednak, aby coś zrozumieć, trzeba coś wiedzieć, mieć o czymś pojęcie. Niestety, świadomość religijna wśród katolików jest na bardzo niskim poziomie. Wystarczy poczytać sobie różnego rodzaju badania. Widziałem jakiś czas temu jedno z nich, w którym pytani byli przekonani, że z grzechu pierworodnego można się wyspowiadać Można przeżyć właściwie m święta bez pełnej świadomości tego, co i dlaczego świętujemy? Na pewno będzie to bardzo trudne. To prawda, że my wciąż kulejemy z wiedzą. Spotkałem bardzo dużo osób bardzo dobrze wykształconych, których religijna wiedza jest na poziomie przedszkolaka. Na takim poziomie, że „dziecko trzeba ochrzcić, aby wyrzucić diabełka". Czasem to aż przecieram oczy ze zdziwienia, gdy u kogoś naprawdę świetnie wykształconego, piastującego ważne i odpowiedzialne stanowisko, słyszę takie infantylne zdania wypowiadane całkiem serio. Dlatego zawsze gorąco zachęcam do tego, aby wiedzieć więcej niż mniej. Po prostu trzeba któryś przedświąteczny czas poświęcić na to, aby uzbroić się w wiedzę o historycznej rzeczywistości, w jakiej Jezus Chrystus przyszedł na świat i dokonał zbawienia, uświadomić sobie emocje, które Jezus przeżywał. Najlepsza droga to czytanie Ewangelii czy innych źródłowych tekstów, opracowań historyków i osób duchownych. Wracając do badań polskiej religijności, to wpamięć zapadło mi też takie, z którego wynikało, że wkraju, gdzie 90 procent ludzi deklaruje się jako katolicy w Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa wierzy tylko 30 procent znich. Oznacza to, że teraz w polskich świątyniach, które w czasie świąt wypełnione są po brzegi, znaczna część ludzi w nich zgromadzonych nie wierzy w coś, bez czego chrześcijaństwo nie ma sensu. Trochę słabo to wygląda proszę księdza w kontekście tego, że za chwilę będziemy świętować czas Jego narodzin. To prawda. To jest chyba największy problem współczesnego Kościoła w Polsce, że jakaś część wiernych nie doświadcza spotkania z Bogiem żywym, ale z bogiem tradycją. Z jakąś historią, nawet bardzo przejmującą, ale historią, która wydarzyła się kiedyś, dawno temu i jest historią zamkniętą. Niby wiedzą, że Jezus zmartwychwstał, ale nie są w stanie tego sobie wyobrazić, bo wszystko postrzegają w ciągłej linii historycznej. Było, minęło, nie ma. Została tylko tradycja, pamięć, zwyczaje, symbolika. Tymczasem istotą naszej wiary jest przecież to, że wierzymy w Boga żywego, który faktycznie pokonał śmierć i ciągle jest z nami, że ta historia wcale się nie skończyła, że trwa nadal. I jeżeli ktoś nie potrafi przełożyć tej żywej wiary w swoje życie, to zawsze będzie miał tylko do czynienia z pewną tradycją, z jakąś pustą symboliką, której zresztą nie bardzo rozumie i nie chce nawet zrozumieć. Tradyqa jest da? Choinka, określone potrawy, takie czy inne zwyczaje - to wszystko jest niepotrzebne? Tradycja jest dobra i potrzebna. Ale pod jednym fundamentalnym warunkiem. Że występuje jako tło, a nie istota wiary. Bo z Bogiem nie jest tak, że On był i zostały po nim takie czy inne pamiątki. On jest z nami i zawsze będzie. A jeżeli Jego w sercu nie ma, to jest pustka, którą próbuje się zastąpić także tradycją, określonymi zwyczajami, łudząc się, że to może zastąpić prawdziwą żywą wiarę w Jezusa Chrystusa, który umarł na krzyżu i prawdziwie zmartwychwstał. Ale to tylko złudzenie, bo ta pustka zawsze pustką pozostanie. Z czego to wynika, że tak często złudzenie jest silniejsze niż wiedza i wiara? To przede wszystkim kwestia naszej własnej motywacji. To jest coś takiego, jak z nauką języka. Są ludzie, którzy angielskiego się uczą dziesięć lat i większych postępów nie robią, stoją w miejscu. Dlaczego? Bo tak naprawdę nie wkładają w to należytego wysiłku. Niby się uczą, a nie uczą. Dopiero jak się człowiek zaangażuje, zmieni metody nauki, wyjedzie za granicę, dopiero wtedy ruszy z miejsca, pojawią się postępy i tego języka się w końcu nauczy. Podobnie jest z naszą wiarą. Złudzenie wiary jest łatwiejsze niż wiara prawdziwa. A ta ostatnia jest możliwa tylko wtedy, gdy zaangażujemy się na 100 procent, a nie 20 czy 60. Ale oczywiście nie możemy zapominać też o jednym: wiedza w wierze jest ważna, ale nie najważniejsza. Bez szczerego przylgnięcia sercem do Jezusa nic z tej naszej wiary nie będzie, choćbyśmy zgłębili prace wszystkich teologów i Ojców Kościoła. Co zrobić, aby świąteczny czas nie kończył się na tych laiku dniach? Co zrobić, aby to poczucie, że świętowaliśmy coś wyjątkowego, towarzyszyło nam jak najdłużej? I nie chodzi mi tutaj o tak zwany świąteczny klimat i nastrój, ale o wymiar religijny, duchowy. Powiem o rzeczy najważniejszej, bez której na pewno nic się nie uda. Trzeba się po pro- Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 SŁOWO NA ŚWIĘTA prawdę, która dotyka nasze życie. Bo każda prawda prowadzi ku Panu Bogu. Agdy się już zatrzymany i zastanowimy? To wtedy trzeba pójść za ciosem. Często słyszę, gdy ktoś mi mówi: „Proszę księdza, ostatnio w kościele coś poczułem w sercu. Ogarnęła mnie jakaś refleksja, której dawno nie miałem. Jakieś pragnienie, aby bardziej niż dotychczas zgłębić Pana Boga". I teraz od nas zależy, czy pójdziemy dalej, za ciosem, czy też ten znak zapytania, który pojawił się w naszym życiu, zostanie tylko znakiem zapytania, który po jakimś czasie zblak-nie i zniknie. Czyli albo się nawrócimy, albo nie? Trzeciej drogi nie ma? Nie ma. Po grecku zwrot „Nawrócić się" znaczy „zmienić myślenie". I nie ma lepszego czasu niż świąteczny czas, aby to nasze myślenie zmienić. Chrystus wszystko czyni nowym, ale to my sami musimy zdecydować, czy chcemy w tym razem z nim uczestniczyć, czy stać z boku. Stać z boku można na różne sposoby. Boże Narodzenie to przecież także czas, gdy w każdym z nas nasze miłosierdzie powinno być o wiele bardziej czułe niż na co dzień. Co jest w nim najważniejsze? Drugi człowiek. To, że mamy mu pomóc, gdy potrzebuje naszej pomocy, bo jest biedny? Tak. Tylko wcześniej musimy sobie odpowiedzieć na pytanie, co w dzisiejszych czasach oznaczają słowa „biedny" i „pomoc". Dzisiaj człowiek biedny wcale nie oznacza zawsze biedy materialnej, że nie ma co zjeść, gdzie spać ani w co się ubrać. Albo powiem jeszcze inaczej. To, że ktoś trafia do nas, abyśmy go nakarmili i dali dacii nad głową, najczęściej oznacza, że wcześniej coś w jego życiu się zawaliło. . Zmarł ktoś najbliższy, żona go opuściła, wpadł w sidła hazardu lub innych nałogów, narkotyków i przez to przegrał wszystko. Albo jeszcze nie przegrał, jest materialnie dobrze sytuowany, ale wewnątrz siebie uważa, że stracił coś albo kogoś i dalsze życie nie ma sensu. Innymi słowy oczywiście my tu głodnego nakarmimy i nagiego odziejemy, ale bieda w dzisiejszych czasach to nie tylko brak środków do życia, ale chora dusza. Dlatego my tutaj, w naszym Domu Miłosierdzia, pomagamy doraźnie, ale przede wszystkim chcemy uporać się z tą biedą najpoważniejszą, tą, która jest w ludzkich sercach. Łatwiej jest to czynić w czasie Bożego Narodzenia? I tak, i nie. Święta Bożego Narodzenia to czas szczególny. Z jednej strony bardzo mocno uaktywnia ludzi do pomagania, wspierania innych. Jest dużo akcji charytatywnych, takich czy innych zbiórek, szereg kolacji wigilijnych, a tym samym dużo okazji do tego, aby porozmawiać ze sobą, spotkać się, usiąść nie przy telewizorze, ale twarzą w twarz, zmierzyć się z tym, przed czym tak wielu z nas ucieka, czyli odpowiedzialnością za drugiego człowieka. Poznać, dlaczego jest biedny i zadeklarować przed samym sobą „Ok, pomogę mu". Ale czas świąt, a szczególnie Wigilia, potrafi być wyjątkowo bolesnym i trudnym czasem dla tych wszystkich, którzy z takiego czy innego powodu czują się bardzo samotni lub osamotnieni. Podkreślam słowo osamotnieni, bo można cierpieć dlatego, że oto kolejne święta spędzę sam, nikt mnie nie odwiedzi, do nikogo nie pójdę, ale można też cierpieć, bo nie umiemy już w rodzinie rozmawiać, bo wychowałem się w domu, gdzie w święta lał się alkohol, były awantury, przemoc domowa. Zdecydowana większość naszych podopiecznych nie lubi świąt. Przez większą część życia ten czas tylko podkreślał to, co mieli na co dzień: osamotnienie i tak naprawdę brak normalnego domu. Dlatego każde święta są dla nas sporym wyzwaniem. Każda nasza wspólna Wigilia to dla nas niełatwe chwile. Ale bardzo dla nas wszystkich potrzebne. W tym roku wspólna Wigilia w Domu Miłosierdzia Bożego w Koszalinie też będzie. Każdy może do was przyjść? Każdy, kto będzie chciał ten czas spędzić z nami. Nie nakreślamy żadnych kryteriów, nie ma żadnych warunków wstępnych. Nie pytamy, czy ktoś jest biedny, czy bogaty, czy jest z Koszalina, czy przyjechał do nas ze Słupska, czy ze Szczecina. Każdego witamy serdecznie i równie serdecznie zapraszamy. W niedzielę o godzinie 15 rozpocznie się msza święta, której przewodniczyć będzie biskup Krzysztof Zadarko. Zaraz po niej wszyscy zasiądziemy do wspólnej, wigilijnej kolacji, aby spotkać się z dnigim człowiekiem i wspólnie oczekiwać na narodzenie Jezusa Chrystusa. Dobrze by było, aby to spotkanie z drugim człowiekiem stało się naszą codziennością, a nie świątecznym, okazyjnym spotkaniem. To prawda. Trzeba się więc rozejrzeć i dostrzec innych ludzi. Poznać ich, a tym samym poznać ich problemy, potrzeby. Najpierw zacznijmy od najbliższego otoczenia, własnej rodziny. Poświęćmy czas rodzicom, których dawno nie widzieliśmy, porozmawiajmy z babcią, z którą dawno tak naprawdę nie rozmawialiśmy, odwiedźmy samotnego wujka, któremu dotąd nie poświęciliśmy żadnej uwagi. Potem ten krąg rozszerzmy na sąsiadów i też ich poznajmy, zaprośmy na kawę, zorientujmy się, kim są, czy możemy im w czymś pomóc. Często jest zresztą tak, że nic wielkiego nie musimy robić. Wystarczy, że okażemy szczere zainteresowanie drugim człowiekiem. Bo często właśnie tego nam wszystkim najbardziej brakuje: pokazania ludziom, którzy żyją obok nas, że ich obecność jest dla nas ważna. ©® stu zatrzymać w tym wielkim pędzie, którym dziś jest nasze życie. A jak się już zatrzymamy, to musimy przypomnieć sobie, czym jest refleksja, bo ona jest tutaj równie ważna. Refleksja nad różnymi rzeczami. Nad naszym życiem rodzinnym, nad tym, co dzieje się w pracy, wśród naszych przyjaciół, w naszym kraju, a przede wszystkim refleksję nad tym, jakim jestem człowiekiem i jaka jest moja relacja z Bogiem. Bo najgorsze, co może nam się przytrafić, to tak poukładać nasze życie, żeby nie mieć czasu na to, aby pomyśleć, aby zrozumieć MATERIAŁ INFORMACYJNY SIECI BIEDRONKA Świąteczne hity W Biedronce przed świętami zrobisz zakupy do późnego wieczora. I to jakie! Szczególne. bo jeśli wybierzesz pomarańcze lub mandarynki. to Biedronka odda Ci pieniądze! Tego jeszcze nie było! „Jest taki dzień, tylko jeden raz do roku, dzień, zwykły dzień, który liczy się od zmroku" - śpiewały w świątecznym szlagierze Czerwone Gitary. Zanim zapadnie zmrok i usiądziemy do jedynej w swoim rodzaju wieczerzy, Biedronka, ulubiony sklep Polaków, zadbała o dostarczenie klientom produktowych szlagierów na Boże Narodzenie. Co to za hity? Jeśli w piątek kupimy pomarańcze, otrzymamy 100% ich wartości jako zwrot na voucher do wykorzystania na zakupy w sklepach sieci Biedronka. Podobnie będzie w sobotę 00109835 w Biedronce kupimy aż do nocy. Jest w czym wybierać, a najważniejsze są niskie ceny z mandarynkami. Wystarczy je włożyć do koszyka, by w praktyce te owoce otrzymać za darmo. Ale to nie koniec wyjątkowych okazji przed świętami w Biedronce. Masło Mleczna dolina kupimy aż 54% taniej, tylko za 2,75 zł (przy zakupie dwóch przez aplikację Biedronka), sok pomarańczowy Riviva U 38% taniej za 2,99 zł (przy zakupie 6 z kartą Moja Biedronka lub aplikacją), a polskie pomidory malinowe 40% taniej za 14,99 zł za kg. I co szczególnie ważne, wszystkie te świąteczne szlagiery w Biedronce będą dostępne w znacznie wydłużonych godzinach pracy większości sklepów na terenie całej Polski. Aż do soboty (23.12) co najmniej do godz. 23.00 czynnych będzie aż ponad 3,1 tys. placówek. - Jak zawsze kluczowy jest dla nas klient i jego potrzeby. Dłuższy czas pra- cy sklepów jest wyjątkowo ważny w tym roku, ponieważ Wigilia przypada w niedzielę i tego dnia sklepy sieci będą zamknięte, podobnie jak 25 i 26 grudnia. Warto zatem wcześniej zrobić zapasy, aby w święta niczego nam nie zabrakło. Dzięki dłuższym godzinom pracy naszych placówek każdy klient zdąży bez pośpiechu i w dużym komforcie zaopatrzyć się w niezbędne i ulubione produkty - mówi Paweł Stolecki, dy- rektor operacyjny i członek zarządu sieci Biedronka. Do soboty promocyjnie nabędziemy również inne świąteczne hity w wyjątkowych cenach. Wszystkie paczkowane wędliny Kraina Wędlin Select będą dostępne w promocji drugi tańszy produkt 60% taniej z kartą MB lub aplikacją, a szynkę świąteczną wieprzową Prosto do piekarnika kupimy aż o połowę taniej za 14,99 zł za kg. W supercenach będą także olej rzepakowy i słonecznikowy w promocji drugi tańszy za 1 zł przy zakupie dwóch, a także szeroki wybór ciast. Nie tylko świąteczny hit, jak makowiec z bakaliami, ale również piernik z powidłami i sernik z czekoladą. Do ciasta jak ulał pasuje kawa, więc i o jej amatorach pomyślała Biedronka. Kawa mielona MK Cafe Premium 500 g będzie dostępna w cenie 19,99 zł przy zakupie dwóch, co oznacza obniżkę drugiego produktu aż o 66%. Owocowi smakosze z przyjemnością sięgną również bez wątpienia po przecenione o 60% kiwi w cenie 0,99 zł za sztukę, różowe grejpfruty tańsze 66 % za 2,99 zł za kg, a do świątecznej herbaty przyda się cytryna, szczególnie, że w Biedronce kupimy kilogram tylko za 3,99 zł, to jest 55% taniej. Dodatkowo setki wyjątkowych ofert świątecznych klienci znajdą w Shakeomacie w aplikacji Biedronka. Na świątecznym stole na pewno znajdzie się też miejsce na świąteczne rośliny, szczególnie, że w Biedronce znajdziemy je w bardzo atrakcyjnych cenach. Pęczek polskiej jemioły dostaniemy za 6,99 zł, a poinsecję 5-pędową, popularnie zwaną gwiazdą betlejemską, kupimy za 15,99 zł. A zatem chyba już czas na zakupy. 14 • RELIGIE NA ŚWIECIE Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Ormiańskie Boże Narodzenie Rajmund Wełnie Szczecinek Z kościoła rozlega się w ów wieczór śpiew hymnu-sza-rakanu „Wielka i przedziwna Tajemnico", ułożonego w V wieku przez wielkiego historyka Armenii, św. biskupa Monesa Chrenatsi Szczecinecka diaspora ormiańska - wyjątkowo liczna - będzie obchodzić Boże Narodzenie 6 stycznia. Dzieje się tak za sprawą tego, iż Ormiański Kościół Apostolski -jako jedyny na świecie -pozostałprzy sięgającej II wieku tradycji „apostołów i błogosławionych Ojców" nakazującej obchodzić Boże Narodzenie 6 stycznia. Tak, w czasach, gdy protoplaści plemion słowiańskich tkwili jeszcze gdzieś na stepach nad Donem, Ormianie już byli chrześcijanami. Wyznawcy nowej religii pojawili się w Armenii już w drugiej połowie I wieku, gdy żyli jeszcze ludzie pamiętający Chrystusa! Oficjalną religią państwową chrześcijaństwo stało się w Armenii -zwanej przez Ormian Hajasta-nem - w początkach IV wieku. Polska na chrzest musiała czekać jeszcze ponad 600 lat... - Według kronik greckich i łacińskich, narodzenie i chrzest Pański świętowano 6 stycznia w całym Kościele powszechnym do IV wieku - pisze duchowny ormiański Ernest Yesayan, który studiował na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, dziś proboszcz parafii or-miańsko-katolickiej w Erywa-niu. - Z końcem zaś IV wieku Kościół zachodni, czyli dla Ormian to zarówno Kościół łaciński, jak i grecki, obchodzi Narodzenie Pańskie 25 grudnia, w miejsce święta pogańskiego boga Mitry-„niezwyciężonego Słońca", którego kult już w I stuleciubył rozpowszechniony od Azji Mniejszej aż po Brytanię. Ormiańska diaspora w Szczecinku - Żyjąc tu w Polsce, wśród katolików, nie sposób jednak nie przygotowywać się do Bożego Narodzenia i nie świętować go 25 grudnia - mówi Yurik Kur-dushian, Ormianin, który jako jeden z pierwszych Ormian osiedlił się w Szczecinku w połowie lat 90. Dziś ormiańska diaspora nad Trzesieckiem liczy około 60 osób, część urodziła się już w Polsce. - Polacy zapraszają nas wtedy do siebie, a my rewanżujemy się 6 stycznia. Dodajmy, że Ormianie w Szczecinku z niezwykłą pieczołowitością troszczą się o zachowanie tożsamości narodowej, a przy okazji przybliżają kul- Społeczność ormiańska w Szczecinku liczy kilkadziesiąt osób. Składanie kwiatów w rocznicę rzezi Ormian w czasie I wojny światowej to zwyczaj pielęgnowany przez szczecinecką diasporę turę swego kraju Polakom. Ufundowali m.in. chaczkar - kamień krzyżowy - będący symbolem Armenii, ustawiony przy kościele Mariackim. Organizowali koncerty, spotkania, mieli drużynę piłkarską, a nawet przeprowadzali ogólnopolskie turnieje piłkarskie mniejszości ormiańskiej. Obchodzą także w Szczecinku rocznicę rzezi Ormian, nazywanej Medz Jeghem, dokonanej przez Turków w latach 1915-17. Tyle o współczesności i codzienności tej grupki wtopionej już na dobre w lokalną społeczność. Ale jak wyglądają święta we współczesnej Armenii? Niestety, wciąż daje znać o sobie złowroga spuścizna dziesiątek lat panowania ZSRR, gdy religię rugowano z życia. Kościół przetrwał, dziś się odradza, ale przywiązanie do wiary przetrwało tylko dzięki temu, że w wielu domach kultywowano tradycję i wierzenia przodków. - Tak było i u nas, gdy o świętach pamiętały w naszym domu moja babcia i matka - mówi Yurik Kurdushian, który mieszkał w Araracie, skąd do najbliż- szego kościoła miał ponad 20 kilometrów. - W szkole sowieckiej oczywiście nie było miejsca na katechezę, wpajano nam ate-izm i wielu ludzi temu uległo, często też wyrzekając się wiary, aby zrobić karierę. Byliśmy w tym samym „klubie" co Polacy. Nie ulega wątpliwości, że reżim komunistyczny bardzo nas od wiary oddalił. Czasami tak bardzo, iż bałem się utraty tożsamości narodowej. Na szczęście nawet, jak ktoś zapomniał słów modlitwy, to modlił się w sercu po swojemu. Teraz mamy już niepodległość i ludzie wracają do Kościoła, choć młode pokolenie* już z innych powodów, ma do tego inne podejście. Dziad Mróz przegrał z tradycją Mimo to i w czasach ZSRR obchodzono Boże Narodzenie, choć władze starały się neutralizować je świętowaniem Nowego Roku z dziadkiem Mrozem. - W Wigilię spotykamy się na uroczystej wieczerzy, na której, tak jak w Polsce, powinno być dwanaście potraw, oczywiście bezmięsnych, za wyjątkiem ryb. Króluje pilaw z ryżem i rodzynkami. W ogóle dużo jest aromatycznych potraw doprawianych ziołami. W lecie Ormianie zbierają w górach zioła. Mamy ponad 300 dzikich ziół, większość się suszy i przed wykorzystaniem namacza w wodzie - mówi Ormianin. - Podczas Wigilii było także wolne nakrycie przy stole dla niespodziewanego gościa. Jako dziecko byłem ciekawy, dla kogo to? Babcia tłumaczyła, że zawsze jest ktoś zagubiony i bezdomny. Dla nas Ormian, z których większość żyje poza ojczyzną, to bardzo symboliczne i ważne. A no i naturalnie jest choinka. Choć prezentami obdarowuje się u nas na Nowy Rok. I też z udziałem dziadka Mroza, ale to chyba naleciałość czasów so-wieclach. Oddajmy jeszcze raz głos Ernestowi Yesayanowi: - Tradyqe związane ze świętem Narodzenia Pańskiego wśród Ormian są nieco odmienne od tradycji polskich, choć z pewnością można by się dopatrzyć również pewnych elementów wspólnych. Wieczór biblijny nazywa się w tradycji ormiańskiej Czragaluje, co tłumaczy się na język polski jako zapalenie lamp, świec. Związane jest to z tym, że w ten wieczór w świątyniach były zapalane wszystkie lampy oliwne i świece. Z kościoła rozlega się w ów wieczór śpiew hymnu-szarakanu „Wielka i przedziwna Tajemnico", ułożonego w V wieku przez wielkiego historyka Armenii, św. biskupa Monesa Chrenatsi. Potem odczytuje się fragment Księgi Rodzaju, mówiący o stworzeniu świata i człowieka, oraz o upadku tego człowieka, który został odkupiony krwią Syna Bożego. Następnie celebruje się mszę świętą, czyli po ormiań-sku Surb Patarak (Najświętsza Ofiara). Czuwanie tego wieczoru kończy uroczysta, choć postna, wieczerza w domu, po której ludzie odwiedzają swoich bliskich, zwiastując przy tym radość z narodzin Zbawiciela. Rano w sam dzień uroczystości odprawia się w kościo- łach świąteczną liturgię, którą kończy obrzęd poświęcenia wody. Do tej wody, poświęconej przez modlitewny śpiew celebransa, dolewa się kroplę krzyżma świętego. Następuje także zanurzenie w tej wodzie krzyża, co symbolizuje chrzest Jezusa w Jordanie, po czym wierni zabierają tę wodę z sobą do swych domów, wierząc w jej cudowną moc. Ormianie nie mają w Szczecinku swojej świątyni ani duchownego, świętują więc razem z Polakami i w gronie rodzinnym. A tak Boże Narodzenie w rodzinnym domu wspomina Yurik Kurdushian: - O północy wierni udawali się do kościoła, oczekując narodzin Jezusa. - Z uwagi na to, że w radzieckiej Armenii było niewiele funkcjonujących kościołów, nie zawsze można było się na to nabożeństwo udać -wspomina pan Yurik. - Pierwszy i drugi dzień świąt to okazja do rodzinnych spotkań i odpoczynku. To taki okres świąteczny, bo oprócz Nowego Roku i Bożego Narodzenia obchodzimy jeszcze 13 stycznia stary Nowy Rok. I tym zamykamy czas świętowania. Tu w Polsce dochodzą jeszcze święta katolickie, których przecież nie sposób nie obchodzić, bo nie będziemy stać obok. W Armenii mówi się, że jesteśmy bramą do chrześcijaństwa, na Kaukazie oprócz nas chrześcijanami są jeszcze tylko Gruzini, a wokół panuje islam. Wiara pomogła nam przetrwać. Nie wiem, czy pan wie, ale już w IV wieku stoczyliśmy z Persją pierwszą na świecie wojnę religijną. Dzięki religii ocaleliśmy, choć potem Turcja próbowała nas wymazać z mapy i istnienia. Ale jak mówi stara prawda: Ormianie są jak ość, która utkwiła w gardle Turcji -ani jej nie mogą połknąć, ani wypluć. ©® Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 REKLAMA 15 Wesołych Świąt i pomyślności w całym 2024 roku! & Energa grupa F033D ORIEN 16 • KOBIETY GÓRĄ Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Chatbot terapeuty nie zastąpi Kamil Kusier Pomorze Hobby, które pomaga. Dwiemłode Polki zbudowały chatbota rozpoznającego zaburzenia psychiczne i pomagającego pacjentom wybrać psychoterapeutów. Patryq'a Machno i Zofia Smoleń wyszły naprzeciw potrzebom psychologii i psychiatrii i zbudowały - jak same przyznają, trochę hobbystycznie, a trochę w ramach swojego startupu -chatbota, który rozpoznaje zaburzenia psychiczne i dopasowuje pacjentom psychoterapeutów, którzy mają największe doświadczenie w leczeniu rozpoznanych zaburzeń. -Osoba, która szuka psychoterapeuty, może u nas zupełnie za darmo opisać swoje objawy i emocje, a chatbot z pomocą sztucznej inteligencji znajdzie jej właściwego psychologa -mówi PatrycjaMachno, współtwórczyni MindMatch. Jaka jest rola sztucznej inteligencji w psychologii? - Sztuczna inteligencja, a zwłaszcza obszar LLM, czyli modeli pracujących z tekstem, naturalnie ma potencjał w psychologii. Zdrowie psychiczne to słabo zbadana i dosyć nowa dziedzina w porównaniu do innych obszarów medycyny, w związku z tym nie ma jeszcze prostych i zawsze działających rozwiązań na zaburzenia -mówi Zofia Smoleń z MindMatch. Jak dodaje Patrycja Machno, nawet sposób klasyfikacji zaburzeń psychicznych jest obiektem debat wśród psychologów i psychiatrów. - Sztuczna inteligencja może pomóc rozpoznać niezauważone jeszcze zależności w działaniu mózgu, pomóc w diagnostyce, rozwoju klinicznym leków i samej psychoterapii -przyznaje studentka wydziału lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Czy takie rozwiązanie technologiczne sprawi, że sztuczna inteligencja zastąpi terapię? - Istnieją startupy, które próbują zastąpić psychologów i prowadzić terapię, ale my się nie ośmieliliśmy. Poza tym raczej większość naukowców zgadza się, że bot raczej nie może zastąpić człowieka, jeśli tylko pacjent zdaje sobie sprawę, że psychologiem jest bot. Dużą częścią psychoterapii jest pozbycie się poczucia samotności - mówi Zofia Smoleń. Jaka w tym rola chatbota? - Niektóre metody - w szczególności mam na myśli nurty terapeutyczne - są lepiej dopa- f ; v *• / # ygiSii | Patrycja Machno: Nie jest łatwo znaleźć dobrego terapeutę Zofia Smoleń: Al ma potencjał w psychologii sowane do niektórych problemów niż do innych. Na przykład CBT jest skuteczny w leczeniu depresji i ADHD, a psychoanalityczny bardziej w leczeniu traum. Pacjenci rzadko kiedy to wiedzą, a nawet jeśli wiedzą, to przecież skąd mieliby, zwłaszcza na początku swojej drogi, wiedzieć, co im konkretnie dolega. Zatem nasz chatbot zadaje im pytanie o ich samopoczucie i problemy, przewiduje prawdopodobieństwo zaburzeń psychicznych i rekomenduje specjalistów pracujących metodami odpowiadającymi przewidzianym zaburzeniom - tłumaczy Zofia Smoleń. Obie panie podkreślają, że pacjenci powinni otrzymywać pomoc u specjalistów certyfikowanych do wykonywania terapii wtaki sposób, w jaki ja wykonują. Jak Al pomaga w badaniu zdrowia psychicznego? To kilkanaście lat pracy, ale nadal jest sporo do zrobienia. - Zastosowanie Al w psychologii jest opóźnione wobec zastosowania w innych obszarach medycyny, ale powoli to się zmienia - mówi Patrycja Machno. - Na przykład Masri i Mat Jani (2012 r.) zaproponowali oparty na sztucznej inteligencji system ekspercki do diagnostyki zdrowia psychicznego (MeHDES), który kodowałby wiedzę ekspertów na temat zaburzeń zdrowia psychicznego w bazie wiedzy przy użyciu technik wnioskowania opartego na regułach. Ta praca naukowa została już częściowo wdrożona w rzeczywistość za pomocą chatbotów wspierających terapię (Woebot, Wysa, Replika itd). Jak mówią autorki MindMatch, chatboty te często badają samopoczucie użytkownika (poprzez wymianę wiadomości) i dają mu porady lub zadania do wykonania (najczęściej oparte na psychoterapii w nurcie kognitywno-be-hawioralnym). Nie są one samowystarczalnymi terapeutami, ale zapewniają łatwo dostępną pomoc dla osób, które mają delikatne zaburzenia. - Poza tym badane są możliwości diagnozy zaburzeń za pomocą Al. Już dosyć dawno temu, bo w 2010 r. Support Vec-tor Machines (dosyć stara architektura modeli uczenia maszynowego) zostały po raz pierwszy poważnie przetestowane w klasyfikacji kilku chorób, w tym choroby Parkinsona (Gil & Johnson, 2009 r.) i choroby Alzheimera (Kohannim i in., 2010 r.). Testowane jest też wykorzystanie wyników z EEG do diagnozowania zaburzeń (zwłaszcza takich jak schizofrenia) - dodaje nasza rozmówczyni. Według Patrycji Machno i Zoffi Smoleń możliwości przetwarzania dużych ilości danych przez Al są też wykorzystywane w badaniach nad biomar-kerami i czynnikami ryzyka różnych chorób psychicznych. Przykładowo, w 2016 r. Dip-nall et al przeanalizowali dane medyczne 5565 osób aby znaleźć 21 biomarkerów mających potencjalny wpływ na zapadalność na depresję. - Do tego bada się też wykorzystywanie wirtualnej rzeczywistości w leczeniu traumy, poprzez ponowne zobaczenie wydarzeń traumatycznych i nabranie chęci do opowiedzeniu o swoich odczuciach terapeucie - komentuje Patrycja Machno. Psychologia i psychiatria to słabo zbadane dziedziny medycyny. Dlaczego tak jest i jak to zmienić? - Metody klasyfikacji zaburzeń są też kwestą sporną wśród psychiatrów. Obecnie używa się zero-jedynkowych metod klasyfikacji ICD (publikowane przez WHO) i DSM (publikowane przez American Psychiatrie Associacion), ale powstają też inne metody które stosują ocenę na spektrum różnych wymiarów takie jak Hi-TOP - mówi Patrycja Machno. Jak wskazują twórczynie startupu, poza psychiatrią, cała medycyna klasyfikuje choroby ze względu na ich przyczynę, nie objawy. - W psychiatrii bardzo mało zaburzeń jest sklasyfikowanych ze względu na przyczynę. Stosunkowo dobrze znamy przyczyny np. ADHD, ale depresja jest tak naprawdę zestawem objawów, których przyczyna może być bardzo różna. Powoduje to problemy w leczeniu - niezupełnie da się leczyć nie znając przyczyny. Stąd też psychiatrzy i psycholodzy na podstawie symptomów stosują różne leki które bardzo różnie mogą zadziałać na pacjentów, a leczenie trwa tak długo, też dlatego że często dopiero po kilku próbach okazuje się które terapie działają na pa- cjenta, a które nie - tłumaczy PatrycjaMachno. Dlaczego tak jest? Nasze rozmówczynie zgodnie twierdzą, że w przypadku zwykłej medycyny w większości wypadków istotnie łatwiej było dojrzeć pod mikroskopem wirusa wywołującego ospę wietrzną niż w przypadku nerwicy natręctw odkryć przyczyny innego działania mózgu. - Skłonność do zaburzeń psychicznych jest często zapisana w genach, ale jeszcze nie wiadomo na 100 proc. jakich, wiadomo tylko że prawdopodobieństwo niektórych zaburzeń jest wyższe, gdy rodzice też na nie cierpią, co oczywiście utrudnia zadanie. Działanie mózgu też nie jest jeszcze w pełni zrozumiane i uważa się że rozwój sztucznej inteligencji może nam też pomóc je lepiej poznać - dodaje Patrycja Machno. Do tej pory właśnie przez to, że nie mówiło się o problemach psychicznych bagatelizowano problem, czy też wraz z rozwojem świata i coraz szybszym pędem, w którym udział biorą niemal wszyscy, presja i oczekiwania rosną na tyle, że człowiek przestaje - bez fachowej pomocy - sobie z tym radzić? - Tak naprawdę możliwe, że nigdy się tego nie dowiemy na 100 procent, bo nie ma dobrych danych na temat przeszłości. Zapewne oba po trochu. Tak naprawdę pewnie musielibyśmy mieć dokładne dane na temat samobójstw, aby porównać ich udział w po- pulacji. Wiadomo jednak na pewno kilka rzeczy. Rzeczywiście kiedyś się o zaburzeniach psychicznych - zwłaszcza takich, które nie zawsze utrudniają zupełnie funkcjonowanie jak depresja, nerwica czy ADHD - zupełnie nie mówiło. U kobiet lekkie objawy zaburzeń psychicznych zwalało się na „histerię", ciężkie -również u mężczyzn - na „demona" lub „czary" jeszcze w XVIII wieku. Dopiero w XIX wieku zaczęły powstawać schroniska dla chorych psychicznie (raczej nie można ich nazwać jeszcze szpitalami) -odpowiada nam Patrycja Machno. W XX wieku wielu mieszkańców Europy i Ameryki Północnej miało potężne powody do wystąpienia PTSD (stresu pourazowego) z uwagi na obie wojny światowe, Holokaust i zbrodnie ZSSR. - Niezależnie od poziomu stresu, którego teraz ludzie mogą doświadczać w pracy, czy w szkole, poziom traumy doświadczanej przez osoby, które przeżyły te katastrofy był raczej większy. Dopiero pod koniec XX wieku, teoria psychologii oraz środki na badania psychiatryczne były na tyle duże aby rozpocząć sensowne badania nad zdrowiem psychicznym i metodami leczenia. Zatem dopiero niedawno ktoś naprawdę się tym zaczął zajmować - mówi „Dziennikowi Bałtyckiemu" współtwórczyni MindMatch. Kiedy zaczęto zauważać zaburzenia? Pierwsze wzmianki pojawiają się nawet w Mezopotamii czy Egipicie! 0 łatwo zauważalnych zaburzeniach psychicznych -głównie tych objawiających się manią, czy halucynaqami - zaczęło się mówić wcześniej - już pisma starożytne wspominają 0 zaburzeniach, które ówcześnie byłyby przypisane np. schizofrenii, a wtedy przypisywane były demonom i bogom. - Nikt bardzo długo nie rozmawiał o trudno zauważalnych zaburzeniach takich jak ADHD, czy nerwica. Bardzo długo nie zostały one dokładnie opisane. Tymczasem teraz te problemy psychiczne o których się mówi przede wszystkim to właśnie depresja, ADHD 1 nerwica - mówi Patrycja Machno. Jak więc zestawić historię i diagnostykę z tym, co obecnie przechodzi społeczeństwo XXI wieku? - Kiedyś było co najmniej tyle samo problemów psychicznych, co teraz. Jedna różnica. Teraz w końcu je leczymy - odpowiada Patrycja Machno. ©® Pomorza Wyjątkowych pełnych radości, ciepła i niepowtarzalnej, rodzinnej atmosfery Biuro Reklamy Głosu Pomorza Z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku składamy najcieplejsze życzenia obecnym i przyszłym Klientom, radości z rzeczy ważnych i codziennych, życzliwości dla ludzi i świata, bezcennych chwil z bliskimi w zadumie i zatrzymaniu... Inżynierskie Usługi Budowlane Wyceny Nieruchomości „OMEGA" Słupsk, ul. Starzyńskiego 11 tel. 59 84 14 420 mob. 601 65 45 72 omega@nieruchomosci.slupsk.pl www.nieruchomosci.slupsk.pl ■ ■ i .n \* B | | £ r Wesołych, zdrowych i rodzinnych Świąt Bożego Narodzenia życzy Galeria Słupsk ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE Życzymy przepięknych. Świąt Bożego Narodzenia, wypełnionych radością i rodzinnym ciepłem. NiecK będzie to czas pełen życzliwości, dobra i pięknych chwil, spędzonych w gronie Najbliższych. Życzymy, aby kończący się rok był dla Państwa wspomnieniem pełnym satysfakcji i zadowolenia. Niech nadchodzący 2024 przyniesie nadzieję i siłę do realizacji kolejnych wyzwań. W tym świąteczno-noworocznym czasie spójrzmy na otaczającą nas rzeczywistość z życzliwością, a przede wszystkim z dumą. Dzięki wspólnym działaniom realnie zmieniamy naszą Małą Ojczyznę, czyniącją piękniejszą bardziej komfortową do życia. Dziękujemy wszystkim, którzy przyczyniają się do tych zmian! Radosnych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku! Magdalena Majewska Burmistrz Kępic Marek Busłowicz Przewodniczący Rady Miejskiej w Kępicach BiiIKiaDBIl Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Przepis na barszcz czerwony do uszek, pasztecików. Obrane buraki pokroić w plastry. Jabłka podzielić na 4 części i pozbawić gniazd nasiennych - nie obierać. Warzywa obrać i podzielić na 2 - 3 części. Warzywa, owoce i przyprawy włożyć do 4-li-trowego garnka. Zalać zimną wodą i nastawić na największy gaz. Gdy się zagotuje, zmniejszyć gaz do minimum i gotować ok. godziny. Wyłączyć po godzinie gaz i zostawić wywar na kilka godzin, najlepiej na noc. Rano prze- cedzić przez sito. Barszczyk przyprawić solą, cukrem, octem lub sokiem z cytryny albo dolać zakwas buraczany. Gdy jest mało czosnkowy smak, dodać jeszcze ząbek czosnku przeciśnięty przez praskę. Dodać do wywaru wtedy parę grzybków suszonych. Barszcz podgrzewamy, uważając, by się nie zagotował, ponieważ straci smak i kolor. Życzymy smacznego i... udanych Świąt! 001097132! Potrzebne produkty: 1,2 kg buraków, 1 duża marchewka, 1 pietruszka, kawałek selera, 1 cebula, 2 jabłka winne, 4 - 5 ząbków czosnku, 2 łyżki octu, 5 - 6 ziaren ziela angielskiego, 5 ziaren pieprzu, 3-4 liście laurowe, 3 goździki, 2 - 3 łyżki majeranku REKLAMA Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE 3 0010978229 REKLAMA wszystkim Mieszkańcom gminy Tuchomie oraz naszym Gościom życzymy wielu głębokich i radosnych przeżyć, wewnętrznego spokoju, wytrwałości oraz wzajemnej życzliwości. Życzymy, aby dla wszystkich znalazło się miejsce przy świątecznym stole, w gronie rodziny i najbliższych. Niech miłość i radość z narodzenia Paria zagości w Waszych sercach. Życzymy również, aby f\£)k A02n obdarował wszystkich zdrowiem i pomyślnością, aby każdy z nadchodzących dni był tak piękny i radosny, jak wigilijny wieczór. ł Przewodniczący Rady Gminy Wiesław Bezhubka wraz z Radnym oraz Sołtysi gminy Tuchomie Wójt Gminy Tuchomie Jerzy Lewi Kiedrowski z Pracownikami Urzędu Gminy «■% ; f') Z okazji zbliżających się Świat Bożego Narodzenia . ^ ^ oraz nadchodzącego Nowego Roku składamy najserdeczniejsze życzenia szczęścia, zdrowia i wszelkiej.pomyślności. Niech te wyjątkowe dni niosą ze sobą radość, pokój i wzajemną życzliwość i bezcenne chwile spędzonych w gronie najbliższych. Życzymy Państwu, abyście mogli odpocząć od codziennych trosk, cieszyć się obecnością bliskich oraz doświadczyć magicznej atmosfery Świąt. Niechaj Nowy Rok będzie rokiem spełnionych marzeń, osiągnięcia celów i pełen nadziei na lepsze jutro. Wesołych Świąt oraz Szczęśliwego Nowego Roku. Przewodniczący Rady Gminy Leon Kiziukiewicz Wójt Gminy Kobylnica Leszek Kuliński BożeNarodzenie 2023 ^ ----'9i6 . - Radości Ciepła w sercu Poczucia bliskości Bezcennego czasu spokoju i chwili wytchnienia od zgiełku Rozsmakowania w świątecznych tradycjach Dziecięcej ekscytacji z wyczekiwania no to, co ma przyjść Dohrych Świąt! '~p6M6+zanka www.pomorzanka.pl o slodyczepomorzanka 0010972653 ?;v ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 REKLAMA ZĘBgSSj 5/ r Przepis na kapuśniaczki /^iiech Magiczna mcc wigilijnego wiecucim praifnieste fiOam spokój, wytchnienie i radość. fCażda chwila świąt *7źcaegc /Narodzenia niech żyje wtasnym pięknem, a /Stówy 7Zck 2024 obdaruje ĆOas zdrcwieM, pCMSfśinóściĄ i szcząścieM. /Vajf>iąkniejszych świąt Hźożego /Narodzenia! **lc*y PUH HUBART - UBOJNIA DROBIU Maria i Piotr Powęzka */A V* Ciasto: - 4 dag świeżych drożdży, - łyżeczka cukru, -1/2 szkl. letniego mleka, - 3 łyżki mąki - dokładnie wymieszać składniki i odstawić na 10 minut w ciepłe miejsce. Po 10 minutach, gdy zaczyn urósł, dodać 3 pełne szkl. mąki tortowej, 3/4 szkl. letniej wody, 3 pełne łyżki oleju, solidną szczyptę soli. Dokładnie wyrobić pulchne, jednolite ciasto. Miskę z ciastem nakryć ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce na ponad godzinę. Wyrośnięte ciasto przełożyć na oproszoną mąką stolnicę. Rozwałkować ciasto podsypując mąką na prostokąt grubości ok 5 mm. Na szerszym brzegu ciasta nałożyć farsz. Następnie ciasto z farszem zawinąć jak roladę ok. 5 cm szeroką. Odciąć roladkę od reszty ciasta. Delikatnie spłaszczyć i pociąć na kawałki ok. 6 cm długie. Czynność z robieniem rolad powtarzałam do skończenia się ciasta. Tak przygotowane kapuśniaczki poukładałam na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia. Każdy kapuśniaczek posmarować rozmąconym jajkiem z łyżką mleka. Zostawić jeszcze na 20 minut, by podrosły. Po 20 minutach wstawić do nagrzanego piekarnika do 180 stopni z grzałką góra - dół na ok. 25 minut - do ładnego zezłocenia. Farsz: - 60 - 70 dag kiszonej kapusty, - 30 dag pieczarek, - mała cebula, - sól, - pieprz, - masło Cebulę pokroić w drobną kostkę - zeszklić na łyżce masła. Do zeszklonej cebuli dodać starte na dużych oczkach pieczarki. Gdy pieczarki puszczą wodę, dodać ugotowaną, odcedzoną i pokrojoną kapustę. Smażyć do momentu aż odparuje woda. Doprawić solą i pieprzem - wystudzić. Jeśli podczas wyrabiania ciasto mocno się klei, podsypać delikatnie mąką. Życzymy smacznego! 0010980258 Wi •* fVl + \.,ś MOWI 1 1 * • Niech magiczne chwile Swiqt Bożego Narodzenia przyniosą Wam radość i spokój. Niech będzie to dobry czas spędzony w gronie najbliższych i przyjaciół. Pragniemy by Święta były też dla Was czasem wytchnienia, radości, a także refleksji nad mijającym rokiem. Dziękujemy Wszystkim, którzy sq z MOWI. Z głębi serca życzymy Wam Wesołych Świąt oraz udanego, pełnego sukcesów nadchodzącego przyszłego roku! Mowi Poland S.A. 0010973239 2 okazji Świąt Bożego Narodzenia życzymy Państwu, aby ten szczególny świąteczny czas upłynął w rodzinnej, pełnej miłości atmosferze. Niech nadchodzący Nowy Rok 202^ przyniesie spokoj, poczucie bezpieczeństwa i wiele okazji do realizacji zamierzeń zawodowych i osobistych. 5 0010972246 ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE „AMA Z okazji świąt Bożego Narodzeni; przepełnionych nadzie; i magią Wigilijnej Nocy składamy z serca płynące życzenia spokoju i radości oraz pomyślności w nadchodzącym Nowym Roku 2024 Zarząd i Pracownicy Spółki „Wodociągi Słupsk" i bdoctągi Słupsk Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Przepis na roladę szpinakową z łososiem ^ Energa | grupaeued DOWIEDZ SĘ WIĘCEJ j Paweł Lisowski Starosta Słupski 2 Za? zadem . Sfupsk.KHło Ciasto: Mrożony, rozdrobniony szpinak, 5 jajek, * 2 pełne łyżki mąki, 2 duże ząbki czosnku, po solidnej szczypcie soli, pieprzu i gałki muszkatołowej, 2 duże ząbki czosnku, łyżka masła. W rondlu roztopić masło. Na rozgrzane masło dodać zamrożony szpinak. Mieszając smażyć do odparowania nadmiaru wody - wystudzić. Do zimnego szpinaku dodać pokrojony w plasterki czosnek, mąkę, żółtka oraz przyprawy - zblendować całość na gładką masę. Do powstałej szpinakowej masy dodać ubitą pianę z białek. Wymieszać całość dokładnie łyżką. Blachę piekarnikową 37 x 45 cm wyłożyć papierem do pieczenia. Na papier wylać równomierną warstwę ciasta. Piec w piekarniku nagrzanym do 175 stopni z grzałką góra dół 20 minut - do delikatnego zarumienienia - wystudzić. Zimne ciasto posmarować serkiem. Na serek ułożyć plastry łososia. Łososia opró- szyć drobno pokrojonym koperkiem. Płat ciasta z dodatkami zwinąć dość ciasno, zaczynając od szerszego boku ciasta w roladę. Gotową roladę zawinąć w folię spożywczą - schłodzić w lodówce. Kroić 2 godziny po schłodzeniu. - ^ssmeesm Nadzienie: 2 serki po 150 g każdy - np. Almette, 300 g łososia w plastrach, wędzonego na zimno, koperek. Życzymy smacznego! 0010984814 0010971861 REKLAMA w gronie najbliższych przyniosą wiole radości, ciepła, optymizmu i pogody ducha. Niech w nadchodzącym 2024 roku szczęście Was nie opuszcza, a wiara codziennie dodaje sił i energii do tworzenia i realizacji nowych zamierzeń. Wójt Gminy Parchowo Andrzej Dołębski Przewodniczący Rady Gminy Parchowo Waldemar Jakubek • ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 0010971331 REKLAMA Z okazji zbliżających się Ś wią t Bożego Narodzenia9 pragniemy złożyć Państwu życzenia,: zdrowia, radości, wytchnienia od codziennych trudów oraz sukcesów w Nowym Roku 2024. Wszystkiego najlepszego życzy Marek Wiśniewski Nadleśniczy Trzebielino wraz z pracownikami Zj Ltl\lAZjji >~>vviIĄC iiw życzymy spokojnych i radosnych chwil spędzonych w gronie najbliższych. Dużo zdrowia i wszelkiej pomyślności w nadchodzącym Nowym Roku. Nadleśniczy Nadleśnictwa Dretyń wraz z pracownikami 00109762 REKLAMA Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE 7 Przepis na aromatyczne śledzie w oleju Składniki na słoik 3/4 litra: - 5 filetów śledziowych lekko solonych, -1/2 cytryny, -1 mała cebula, -1 czosnek granulowany, -1 majeranek, - liście laurowe, - ziele angielskie, - pieprz grubo mielony, - olej rzepakowy. Śledzie wymoczyć i pokroić każdy filet na 4 części. Cytrynę sparzyć, pokroić w cienkie plasterki. Cebulę pokroić w cienkie piórka. W słoju układać warstwami: plasterki cytryny, kilka piórek cebuli, śledzie - śledzie oprószyć delikatnie granulowanym czosnkiem, majerankiem, pieprzem, pokruszonym liściem laurowym. Do słoja dodać kilka kulek ziela angielskiego. Ostatnią warstwą jest cebula. Całość zalać olejem rzepakowym. Życzymy smacznego! « najserdeczniejsze zyczenia zdrowia, wszelkiej pomyślności, życzliwości i ciepła. Niech te wyjątkowe dni będą czasem spędzonym w rodzinnej atmosferze bez pośpiechu, trosk i zmartwień, a Nowy Rok niech przyniesie poczucie prywatnego i zawodowego spełnienia. Jacek Żmuda-Trzebiatowski Przewodniczący Rady Powiatu Bytowskiego Leszek Waszkiewicz Starosta Bytowski ift- ' ' Z okazji nadchodzących świąt Bożego Narodzenia, życzymy Wam mnóstwo zadowolenia. Wiele satysfakcji z podejmowanychwyzwań. Niech magiczna, moc wigilijnego wieczoru przyniesie Wam wytchnienie i radość. Niech Nowy Rok obfituje w szczęście, pomyślność, zdrowie i uśmieek. Najpiękniejszych. Świąt Bożego Narodzenia! życzy Nadleśniczy Nadleśnictwa Bytów z Pracownikami f * • t- - t ... mm ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Cudownych, zdrowych oraz otulonych rodzinnym ciepłem Świąt Bożego Narodzenia. Aby ten magiczny czas przedświąteczny i czas samych Świąt napełnił serca spokojem i radością. Kolejny zaś rok niech przyniesie realizację wszelkich planów i zamierzeń. Zarząd i Pracownicy Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Słupsku . ■ ■m MATERIAŁ INFORMACYJNY • Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 MATERIAŁ INFORMACYJNY BANKU PEKAO S.A. 0110948165 Obligacje skarbowe w pigułce -jak w nie inwestować? Obligacje Skarbu Państwa są uznawane za jedną z najbezpieczniejszych form inwestycji. Stanowią one tzw. instrument dłużny - oznacza to.żejedna ze stron (w tym przypadku - Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Finansów) zobowiązuje się zwrócić dług drugiej stronie (nabywcy) wraz z odsetkami. Wykup jest dokonywany ze środków państwowych, przez co ryzyko utraty kapitału jest minimalne. Co jeszcze warto wiedzieć na ten temat? Czym są obligacje? Obligacje są rodzajem papieru wartościowego, który potwierdza dług emitenta względem właściciela obligacji, nazywanego obligatariuszem. Emitent musi po określonym czasie spłacić zaciągnięte zobowiązanie (lub - w przypadku obligacji wieczystych - zapewnić bezterminowy przepływ środków) wraz z odsetkami. Jest to zatem pewnego rodzaju pożyczka. Wysokość odsetek może być ustalana m.in. według inflacji lub aktualnych stóp procentowych dla pożyczek. Same obligacje są z kolei dostępne w kilku rodzajach, które różnią się okresem wykupu i skalą oprocentowania, a ponadto mogą pochodzić od różnych emitentów. W przypadku obligacji skarbowych emitentem, czyli dłużnikiem jest Skarb Państwa. Rodzaje obligacji skarbowych: termin wykupu i formy oprocentowania Obligacje są sprzedawane z określonym terminem wykupu, czyli czasem, po którym emitent musi spłacić zobowiązanie. Pod tym względem wyróżnia się obligacje krótko- (do roku), średnio- (1-5 lat) i długoterminowe (ponad 5 lat). Ważną kwestią jest też oprocentowanie obligacji, które może być zmienne, stałe lub indeksowane inflacją. Kto może inwestować w obligacje skarbowe? Jedną z zalet obligacji skarbowych jest niski próg wejścia. Aby rozpocząć inwestowanie w tego typu instrumenty finansowe, wystarczy mieć do dyspozycji 100 złotych, co odpowiada wartości nominalnej standardowych obligacji skarbowych. Oferta obligacji jest skierowana do szerokiego grona inwestorów z uwagi na bardzo niskie ryzyko, co wynika z zabezpieczenia środków przez Skarb Państwa. Dlaczego warto inwestować w obligacje skarbowe? Spośród wielu różnych rodzajów obligacji dużą popularnością cieszą się obligacje skarbowe, dostępne od października zeszłego roku w ofercie Biura Maklerskiego Pekao. Wysokie zainteresowanie wynika m.in. z niewielkiego ryzyka - zainwestowane środki są gwarantowane przez Skarb Państwa, co pozwala znacznie zmniejszyć ryzyko utraty swoich pieniędzy. Również OBLIGACJE SKARBOWE SPRAWDZĄ SIĘ JAKO BAZA, A TAKŻE JAKO DOSKONAŁA DYWERSYFIKACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO. WYKUP ORAZ WYPŁATA ODSETEK GWARANTOWANE SĄ PRZEZ SKARB PAŃSTWA. DLATEGO SĄ PRODUKTEM INWESTYCYJNYM O NISKIM RYZYKU - POWIEDZIAŁ MARIUSZ KIEŁCZYKOWSKI - DYREKTOR DS. KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH Z BIURA MAKLERSKIEGO PEKAO. ryzyko stopy procentowej jest ograniczone, z uwagi na precyzyjne określenie w liście emisyjnym warunków, na których możliwe jest dokonanie przedwczesnej sprzedaży. Dodatkowym atutem jest niski próg wejścia: aktualnie wystarczy nawet 100 zł, by nabyć detaliczną obligację skarbową. Co więcej, Skarb Państwa zapewnia sporą różnorodność w kwestii oprocentowania tego typu instrumentów finansowych - inwestorzy mogą postawić na zmienne lub stałe stopy, jak również na obligacje indeksowane inflacją. W połączeniu z różnymi okresami inwestycji (od 3 miesięcy do 10 lat) sprawia to, że obligacje skarbowe zapewniają szeroki wachlarz możliwości inwestycyjnych przy jednoczesnym zachowaniu niskiego ryzyka. W obligacje skarbowe w Pekao zainwestowało ponad 50 tys. klientów, którzy przez 12 ostatnich miesięcy wykonali ponad 125 tys. dyspozycji zakupu. Warto także zaznaczyć, że posiadacze obligacji mogą zakończyć inwestycję przed terminem wykupu. W takiej sytuacji odsetki są jednak zmniejszone o opłatę określoną w liście emisyjnym - dokumencie opisującym szczegółowe warunki emisji poszczególnych papierów wartościowych. Dodatkowo Biuro Maklerskie Pekao weryfikuje, czy dany rodzaj obligacji skarbowej odpowiada cechom, celom i potrzebom inwestycyjnym klienta oraz czy produkt jest adekwatny do jego profilu. Na podstawie uzupełnionego przez klienta Kwestionariusza MIFID, Biuro Maklerskie Pekao sprawdza czy klient posiada podstawową wiedzę o obligacjach, jego horyzont inwestycyjny jest co najmniej tak długi jak horyzont inwestycyjny produktu oraz dopuszcza on inwestowanie nie tylko w produkty realizujące cele zrównoważonego rozwoju. Elementy charakteryzujące obligacje skarbowe sprawiają, że jest to instrument dostępny i adekwatny dla najszerszej grupy inwestorów. Jak kupić obligacje skarbowe w Banku Pekao? Obligacje Skarbu Państwa można kupić m.in. za pośrednictwem Biura Maklerskiego Pekao. Klienci mogą zrobić to na kilka różnych sposobów -przez stronę internetową, z wykorzystaniem infolinii Stacjonarnie (w Punktach Sprzedaży Obligacji), a także z użyciem aplikacji PeoPay. Aktualnie cały' proces może odbyć się w formie elektronicznej. Nie trzeba być klientem Banku Pekao, żeby kupić obligacje. Wystarczy podpisać umowę o obsługę obligacji detalicznych, co także można zrobić zdalnie. Kanały zdalne ułatwiają zarządzanie i ułatwiają dostęp do wszystkich dyspozycji przez całą dobę. Oferta Biura Maklerskiego Pekao obejmuje kilka wariantów obligacji - różnice pomiędzy poszczególnym propozycjami dotyczą przede wszystkim okresu wykupu i sposobu wyliczania odsetek. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Banku Pekao, jak również na portalu Ministerstwa Finansów. Szczegółowe informacje o usłudze, w tym opis kosztów oraz ryzyka związanego z inwestowaniem, oraz informacje nt. sprzedaży krzyżowej usług maklerskich świadczonych przez Biuro Maklerskie Pekao, w tym opis ryzyk oraz wskazanie kosztów i opłat związanych z zawarciem, wykonaniem lub rozwiązaniem poszczególnych umów, zawarte są w Regulaminie obsługi obligacji skarbowych przez Biura Maklerskie Pekao, Taryfie opłat w zakresie obsługi obligacji skarbowych przez Biuro Maklerskie Pekao oraz Pakiecie informacyjnym, dostępnych na stronie pekao corri. p l/obligacje -s kar bo we. 18 • WARTO POMAGAĆ Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 I ty możesz zostać aniołem Jolanta Gromadzka-Anzelewicz Pomorzwe Ważne by w tym szaleńczym, przedświątecznym pędzie zatrzymać się na chwilę, rozejrzeć dookoła, dostrzec tego kogoś, kto potrzebuje pomocy i jej mu udzielić. Bez finansowego wsparcia darczyńców takie instytucje jak choćby Hospicjum „Pomorze dzieciom" nie miałyby szans na przetrwanie. Wlokalnej gazecie przeczytałam apel; Hospicjum Pomorze Dzieciom pilnie poszukuje Aniołów - wspomina pani Maria, mieszkanka gdańskiej Ża-bianki. - Pomyślałam; chętnie przyłączy się do tego grona, szczególnie teraz gdy od Świąt Bożego Narodzenia dzieli nas zaledwie kilka dni, nie mam jednak pojęcia co musiałabym zrobić by na ten tytuł zasłużyć. A potem okazało się, że to bardzo proste. - Od 9 lat towarzyszymy ciężko chorym dzieciom i ich rodzinom na tej cienkiej granicy życia i śmierci dojeżdżając 24 godziny na dobę do ich domów - mówi Elwira Liegman, dyrektor w Holistycznym Centrum Wsparcia po Stracie eMO-Cja, na stałe związana z hospicjum „Pomorze dzieciom". Nie byłoby to możliwe, gdyby nie armia Aniołów- ludzi dobrej woli, którzy wspierają nas finansowo. - Takich instytucji jak nasza jest w Polsce sporo, jednak każda inaczej świadczy usługę opieki, czasami niektóre hospicja, tak jak NFZ nakazuje, dojeżdżają do pacjenta raz w tygodniu. Ale my żeby świadczyć usługę na najwyższym poziomie, (dla nas nasze dzieci są najważniejsze na świecie i wokół nich się kręci wszystko, całe hospicjum kręci się wokół właśnie tych ostatnich chwil) robimy wszystko żeby zebrać tyle pieniędzy, ile na to potrzeba. Doszliśmy do wniosku, że nie powinniśmy uzależniać opieki medycznej o jednego wielkiego sponsora bo to nie jest mądre, rozsądne w zarządzaniu. Wystarczy, że codziennie zarządzamy kryzysem, bo praca ze śmiercią to jest codzienne zarządzanie kryzysem,. Więc stwierdziłyśmy, że niemądrym by było uzależnić opiekę medyczną od jednego dużego sponsora. I że wolimy małe kwoty zebrane od wielu darczyńców. Na internetowej stronie Hospicjum Pomorze Dzieciom pod misją hospicjum: „Skoro nie możemy dołożyć dni do naszych dzieci, dołóżmy życia do ich dni". W hospicjum koncentrujemy się na ŻYCIU, bo nie zostaje wiele czasu. To chcemy pokazać całemu światu(l). Pomóż nam przełamywać strach i bariery. Pomóż nam zmieniać świat" ukazała się prośba o choć 8 złotych dla nieuleczalnie chorych dzieci i druga -ustaw stałe zlecenie. Pani Maria; pomyślałam; 8 złotych? To żenująco niska kwota, Co da się kupić za tak marne grosze?Czy nie lepiej jednak rozejrzeć się za jakimś bogatym sponsorem? - Te 8 złotych w ogóle to jest wyjątkowa cyfra -twierdzi Elwira Liegman,. - Nie wiem czy Pani kiedyś pomyślała bo jak osiem upada to tworzy się nieskończoność (8 - (symbol nieskończoności) I to 8 to jest mało tylko z pozoru. Rzeczywiście 8 złotych to jest jeden pączek, ale im dłużej tworzymy tę całą anielską armię, którą łączy te 8 złotych to widzimy, że pod tymi 8 złotymi jest dużo, dużo więcej. Chyba nawet mogłabym powiedzieć, że za 8-mioma złotymi ukrywają się wartości. I o wartościach to jest mowa, nie o pieniądzach. A przy tym ile ludzi zarażamy tym, że warto pomagać. Warto być częścią takiej idei. - Ale pieniądze mają wymiar praktyczny i chyba hospicjum ich potrzebuje? - To prawda oczywiście, że tymi 8 złotymi nie uratujemy dzieci, ale namówić w dzisiejszych czasach kogoś by otworzył stały przelew na 8 złotych miesięcznie nie jest łatwo. Bo mówimy tylko 8, ale to chodzi o chęci. Oto żeby się zaangażować, chcieć się zaangażować. Chcieć pomóc w ogóle. Pochylić się nad tymi, którzy są słabsi, którzy są chorujący. 8 złotych dlatego, ponieważ jak byliśmy w ogromnym kryzysie, nie mieliśmy jeszcze dofinansowania z NFZ-tu i naszemu hospicjum groziła upadłość te 8 zł pomno- żone przez całą armię Aniołów dawało nadzieję, że przetrwamy. Zgodnie z prawem dopiero po dwóch latach od daty założenia Fundacja otrzymała status organizacji pożytku publicznego i dopiero od tego momentu wolno nam zabiegać o i proc. Również Hziś środki z NFZ pozwalają pokryć około 40-50 proc miesięcznych kosztów, resztę musimy sobie dozbierać. Ile? Od 150 do 200 tysięcy trzeba dozbierać, żeby ludzie nie musieli płacić bo najłatwiej jest zarabiać na cierpieniu ludzkim. Matka, której umiera dziecko w ramionach zapłaci wszystkie pieniądze żeby uśmierzyć bul dziecku i sobie psychiczny, duchowy, fizyczny. Ale dopóki my tworzymy hospicjum Pomorze Dzieciom to stwierdziłyśmy, że nikt w takiej potrzebie nie powinien za pomoc drugiego człowieka płacić, bo to nie jest już pomoc.. Mija już dziewiąty rok od kiedy Hospicjum „Pomorze dzieciom" towarzyszymy małym Bohaterom i ich rodzinom na tej cienkiej granicy życia i śmierci. -Dzięki ludziom 0 wielkich sercach udało się zgromadzić pełną sumę z darowizn, by organizować kompleksową, całodobową opiekę medyczną w warunkach domowych w promieniu 100 km od siedziby hospicjum, a także obejmować opieką rodziców, rodzeństwo i całe najbliższe otoczenie w czasie żałoby. Zespół złożony z lekarzy, pielęgniarek, psychologów i psychoterapeutów nie tylko się nie rozpadł, ale pracował stale bez gwarancji jakichkolwiek wynagrodzeń, bez systemu premii 1 dodatkowych gratyfikacji finansowych. - Jesteśmy hospicjum, które świadczy usługi 24 godziny na dobę w domu.- podkreśla Elwira Liegman. - Bo w opiece paliatywnej nad dzieckiem chodzi o to by dziecko mogto chorować i godnie odchodzić w bezpiecznych warunkach; bez bólu, otoczone miłością; obok rodziców, babci, dziadka, w domu, w którym roznosi się zapach naleśników a kotu wolno wskoczyć na łóżko. Hospicjum „Pomorze Dzieciom" , podobnie jak w niemal wszystkich placówkach leczni- W te magiczne Święta Bożego Narodzenia pragniemy Wam złożyć najserdeczniejsze życzenia. Wierzymy, że te święta upłyną w pełni rodzinnego ciepła, życzliwości i zrozumienia. Życzymy Wam zdrowia, szczęścia, sukcesów i spełnienia wszelkich marzeń na nadchodzący rok. REKLAMA 0010965810 Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 SZANUJMY TRADYCJĘ 19 m Wesołych Świąt RADOSNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA, ODPOCZYNKU W RODZINNYM GRONIE ORAZ PASMA SUKCESÓW I SPEŁNIENIA NAJSKRYTSZYCH -MARZEŃ W NADCHODZĄCYM NOWYM ROKU ■i,"V *m -tu ♦ JAKUBOWSCY PIEKARNIA - GUKMŚRMA Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 SZANUJMY fRADYClt, • wyżywi się byle czym i zawsze był mundurowy. Wystawiał daje dwa młode. Purtk z kolei mandaty za złe zachowanie się nie był złym demonem, a psot- gospodarzy, kiedy ten nie był nikiem. To on, kiedy mu się coś hojny lub życzliwy - wyjaśnia u gospodarza nie podobało, Iwona Ewa Klinger. wywracał wszystko do góry no- Kawaler odpowiedzialny gami, zrzucał ze stołu. I ucho- za rolę bociana mógł bez kon- dziło mu to płazem. Nad tym sekwencji podszczypywać całym bałaganem w orszaku panny na wydaniu. Zwłaszcza te, które spodobały się boćkowi. Nic więc dziwnego, że drzwi każdego domu na Kaszubach otwierały się na oścież, kiedy tylko słychać było we wsi barwny korowód Gwiżdży. Co ciekawe, ten zwyczaj został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kaszubi uwielbiają dobrą zabawę Nie tylko Gwiżdże gwarantowały na Kaszubach dobrą zabawę. Kolejną okazją była noc sylwestrowa. Uczestniczyli w niej, a jakże, panowie. Była to noc, podczas której wszystko wszystkim uchodziło płazem. Nawet dowcipy i psikusy. Na Kaszubach do dzisiaj jest zwyczaj wyjmowania i ukrywania furtek i bram. Działo się to zazwyczaj w czasie między świętami Bożego Narodzenia a Nowym Rokiem. Zwłaszcza w nocy z 31 grudnia na l stycznia. To stary zwyczaj robienia sobie psikusów i dowcipów. Jednym z nich było umieszczenie wozu drabiniastego na... dachu. - To wymagało dużego zaangażowania, bo taki wóz trzeba było po cichutku rozłożyć niemal na czynniki pierwsze, zataszczyć na dach i tam go złożyć. Proszę sobie wyobrazić, jakie było rankiem zdziwienie gospodarza - mówi Iwona Ewa Klinger. Kaszubi to naród skory do zabawy. Im większa, tym pomysłów im nie brakowała Wśród dowcipów, takich wspominanych przez kolejne dni, a nawet tygodnie, był jeden. Kto tego dokonał, cieszył się powszechnym uznaniem i szacunkiem. Nie był łatwy do wykonania, a przy tym nieprzyjemnie pachniał. - Takim clou dowcipów było umieszczenie wygódki [toalety zewnętrznej - przyp. red.] na łódce i wypchnięcie jej na jezioro. Ja osobiście tego nie widziałam, ale słyszałam z opowieści mieszkańców Wdzydz, że bywały takie lata, że po jeziorze pływało nawet kilka takich wygódek - zaznacza Iwona Ewa Klinger. Kaszuby to piękny region; w którym mieszkańcy kultywują tradycję. Starają się, by zwyczaje przetrwały do dziś. Stąd też tylko na Kaszubach można spotkać Gwiżdży i zjeść zupęzbrzadu. PiitFormi Regionalne Rady Przemysłu Przyszłości: Priyetoicl Katalizator Innowacji w Polskim Biznesie Transformacja Przemysłowa w Polsce: Regionalne Rady Przemysłu Przyszłości kształtują Przemysł 4.0 W dzisiejszym dynamicznym świecie, gdzie cyfrowa transformacja staje się kluczowym elementem rozwoju gospodarczego, Fundacja Platforma Przemyślu Przyszłości (FPPP) podejmuje szereg działań mających na celu zaangażowanie firm do sieciowej współpracy i współtworzenia nowych wartości. Swoją aktywność i wsparcie kieruje nie tylko do prowadzących działalność na terytorium Polski przedsiębiorców, ale także jednostek zarządzających klastra-mi innowacyjnymi, podmiotów działających na rzecz innowacyjnej gospodarki oraz partnerów społecznych i gospodarczych. Rola Regionalnych Rad w Transformacji Cyfrowej Jednym z kluczowych narzędzi realizacji tego celu są Regionalne Rady Przemysłu Przyszłości,- funkcjonujące we wszystkich województwach. To dynamicznie działające organy opiniodawczo:doradcze, których celem jest wspólnie z FPPP tworzenie rekomendacji dla władz krajowych i samorządowych w obszarze przemysłu przyszłości. Rady Regionalne stanowią lokalny element ekosystemu transformacji cyfrowej, pełniąc kluczową funkcję 16 w kształtowaniu Przemysłu 4.0 na terenie poszczególnych regionów Polski. Ich aktywność " koncentruje się na zachęcaniu lokalnych przedsiębiorstw do partycypacji w sieciowej współpracy, wspólnego kreowania innowacyjnych wartości oraz identyfikowaniu unikalnych potrzeb danego województwa. Zadaniem Rad jest zaangażowanie w zakresie opracowania, realizacji badań i analiz dotyczących wyzwań przemysłu w regionach, jak również diagnozowanie luk edukacyjnych w obszarze zaspakajania potrzeb lokalnego rynku pracy. Skład Rad Regionalnych stanowią reprezentanci sektora przemysłowego, biznesu, nauki, samorządu i administracji, co sprawia, że podejmowane decyzje są zrównoważone i zgodne z potrzebami różnorodnych interesariuszy. Udział w pracach Rady odbywa się na zasadzie dobrowolnego wolontariatu, co potęguje zaangażowanie i autentyczność działań. Wspólna Praca dla Przemysłu f« Przyszłości Działania Regionalnych Rad Przemysłu Przyszłości są skoordynowane na poziomie kraju, co umożliwia efektywną wymianę doświadczeń i współpracę pomiędzy różnymi regionami. Partnerstwa inicjowane przez Platformę Przemysłu Przyszłości ■ *-za pośrednictwem Rad obejmują podmioty funkcjonujące na poziomie regionalnym, takie jak instytucje otoczenia biznesu, administracja, uczelnie i Huby Innowacji Cyfrowych. Ponadto, uczestnicy zyskują dostęp do bogatej bazy wiedzy ekspertów FPPP, co wspiera ich inicjatywy transformacyjne. To także szansa na skorzystanie z bezpośredniego wsparcia w postaci warsztatów, szkoleń, demonstratorów i doradztwa w obszarze Przemysłu 4.0, co pozwala przedsiębiorcom i instytucjom skutecznie wdrażać innowacje i osiągać sukcesy w erze cyfrowej transformacji. Regionalnych Rad Przemysłu Przyszłości Zrastających przedsiębiorców, kiastry oraz instytut© Jc.4i jako pi/edsiębiorc a czy instytucja chcesz skorzystać ze wspdKia Regionalnych Rad Przemysłu Przyszłości, zachęcamy do kontakt u. 1 .1 1 Mffll /PlatformaPrzemysluPrzyszlosci/ ra /company/przemyslprzyszlosci O Platforma Przemysłu Przyszłości /P_Przemyslu www.przemyslprzyszlosci.gov.pl DO POCZYTANIA NA ŚWII.TA Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Ilok*#®* Jaki wpływ na ludzką psychikę mają baśnie? 0 baśniach zwykle pisze się przez pryzmat kodów kulturowych w nich ukrytych. W tej książce swoją perspektywę przedstawia psycholog. I po-^izuje ich wpływ na ludzi. Bruno Bettelheim „Cudowne 1 pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni", wyd. PIW, Warszawa 2023, cena 65 zł Prawda o tym Jak działał Maanam Biografia współtwórcy i gitarzysty Maanamu. Autorka dużo pisze o tym, jak działał ten słynny zespół - a także o małżeństwie Jackowskiego z Korą. Anna Kamińska „Marek Jackowski. Głośniej! Historia twórcy Maanamu", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023, cena 69,90 zł Gdy inspiracją do życia są wiara i Polska Biografia jednego z patronów Polski Andrzeja Boboli. Ksiądz, patriota zamordowany w okrutny sposób przez Kozaków. Książka pokazuje, jak inspirowały go wiara i Polska. Czesław Ryszka „Andrzej Bobola, orędownik Polski", wyd. Biały Kruk, Kraków 2023, cena 84 zł Millennium wróciło Stig Larrson odniósł potężny sukces sensacyjną trylogią „Millennium". Po jego nieoczekiwanej śmierci serię podjęli inni autorzy. Teraz zrobiła to Karin Smirnoff. Karin Smirnoff „Millennium. Krzyk orła", wyd. Czarna Owca, Warszawa 2023, cena 49,99 zł Romans, miłość i uczucie matki do córek Patchett w swoim stylu tka powieść obyczajową o młodzieńczych fascynacjach i miłościach pokazując, jak potrafią one zmienić całe życie. W tym przypadku wpływają też na relacji matki z córkami. Ann Patchett „Tom Lake", wyd. Znak, Kraków 2023, cena 49,99 zł ujsiamhbr judaizm, ironia i odrzucenie Boga Przewrotna książka, bo napisana przez Żyda wychowanego w tradycji judaizmu, której chciałby się pozbyć - ale religia siedzi w nim zbyt silnie. Auslander rozładowuję jednak sytuację ironicznymi żartami. Shalom Auslander „Żal po napletku", wyd. Filtry, Warszawa 2023, cena 54,90 zł s*.«.C0VEY Komiks autorstwa laureata Oskara Walka o świat pokazana z perspektywy mniej znanych su-perbohaterów. Scenariusz tego komiksu napisał John Ri-dley, autor oskarowego „Zniewolony. 12 Years a Slave" John Ridley, Giuseppe Camuncoli, Andrea Cucchi „Inna historia", wyd. Egmont, Warszawa 2023, cena 119,99 zł m '1 Warto docenić własne zmysły Ze zmysłami jest jak z powietrzem - ich rolę zaczynamy sobie w pełni uświadamiać dopiero, gdy ich brakuje. Książka przypomina, jak zmysły są ważne. Gretchen Rubin „Siła pięciu zmysłów", wyd. Kompania Mediowa, Warszawa 2023, cena 54,90zł ui INMUJ Sztuka przywództwa w XXI wieku Przedsiębiorca Stephen Co-vey wskazuje, jak powinien ewoluować styl przywództwa w XXI wieku. Mniej nakazów, więcej rozmów. Stephen M R Covey, David Kasperson, Gary T. Judd, McKinlee Covey „Ufaj i inspiruj", wyd. Studio Emka, Warszawa 2023, cena 59 zł Tajemnice małej wsi w Karkonoszach Retro kryminał o zdarzenia w niewielkiej wsi w Karkonoszach w 1978 r., gdzie zginęła młoda dziewczyna. Śledztwo zostaje wznowione po latach - i okazuje się, że budzi do życia emocje. Michał Śmielak „Osada", wyd. Skarpa Warszawska, Warszawa 2023, cena 49,90 zł Nieznane opowiadania Hemingwaya W jednym tomie zostało zebranych - w nowym tłumaczeniu - 27 opowiadań Hemingwaya. Amerykański autor pisze w nich o wojnie w Hiszpanii i prowadzi rozważania o śmierci. Ernest Hemingway „Pozostałe opowiadania", wyd. Marginesy, Warszawa 2023, cena 64,90 zł mm # O poszukiwaniu prawdziwej przyjaźni Książka dla młodzieży o przyjaźni dwóch dziewczynek. Teoretycznie nie powinny się spotkać, bo dzieli je prawie wszystko. Szybko okazuje się, że mają ze sobą wiele wspólnego. Kate DiCamillo „Raymie. Weź mnie za rękę", wyd. Dwie Siostry, Warszawa 2023 KONKURS FOTOGRAFICZNY AKCJA SPECJALNA ŚWIEĆ SIĘ Z ENERGĄ Czekają nagrody dla miast i autorów Dziękujemy za wszystkie nadesłane dotąd zdjęcia-mamy ^ jmóstwo Waszych propozycji! Czekamy na kolejne, jednocześnie zachęcając do oddawania głosów! Ulice miast, skwery, rynki i domy są już cudownie rozświetlone -wszyscy czekamy na Boże Narodzenie. Uwieczniajcie te chwile i powalczcie o nagrodyw kolejnej odsłonie konkursu „Świeć się z Energą". Najpierw zwycięzcy zostaną wybrani w każdym województwie, następnie powalczą w ogólnopolskim finale. Mamy też konkurs dla autorów! Konkurs miast Wystarczy wejść na stronę lo-' k^lnego serwisu naszemiasto.pl, by przesyłać zdjęcia. Naprawdę warto, ponieważ miasta, które w każdym województwie zdobędą najwięcej głosów, otrzymają 10 tys. złotych do wykorzystania na energooszczędny sprzętAGD, który lokalne władze przekażą na cel charytatywny. W finałowym etapie Wasze miasto może zdobyć tytuł najpiękniej rozświetlonego na święta miasta w Polsce oraz dodatkowe 30,5 tysiąca złotych na sprzęt AGD i fotowoltaikę. - Nawet niewielkie miasto powiatowe może wygiąć z dużą metropolią, co wostatnim konkursie miast udowodnił Trzebiatów -mówi Jarosław Kozłowski, koordynator projektu „Świeć się" z Wydziału Zarządzania Marketingowego Energi z Grupy ORLEN. - Wszystko zależy od tego, czy mieszkańcy miejscowości wykażą się lokalnym pa- Tak się prezentuje Grudziądz, który walczy w tym roku o zwycięstwo w konkursie miast Domowy klimat świąt - konkurs autorów triotyzmem i będą chętnie głosować, jednocześnie wspierając charytatywny cel - dodaje. Konkurs dla autorów Uwieczniajcie też grudniowy klimat we własnym domu. Mistrzowie świątecznej fotografii zostaną wybrani przez Czytelników i przez kapitułę konkursu. Warto pamiętać! •Trwa głosowanie w etapie regionalnym, ale wciążmogądo-łączaćkolejni uczestnicy. •9 stycznia zakończy się głosowanie w pierwszym etapie. • 16 stycznia - rozpoczniemy finałowy etap plebiscytu. • 30 stycznia zaprosimy na wielki finał głosowania ogólnopolskiego i ogłoszenie wyników.©® - 'Vvr-» śer i aTit il IU. Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 REKLAMA • REKLAMA 0010983231 Wjwsioij! " ŚMIETANA mmessm- , MASŁO SltTAjjŹ WAPNIA , i BIAŁKA. 26 PO GODZINACH Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 HISTORIA Co komuniści umieją najlepiej? Mordować ludzi Po pierwszej części „Historii komunizmu na świecie", zatytułowanej „Kaci", przyszła pora na część drugą - „Ofiary". Nie jest to może najmilsza lektura na święta, ale pouczająca. A przede wszystkim pozbawiająca złudzeń, co do tej idealizowanej przez niektórych lewicowej ideologii. Nowa perspektywa Autorem tych ksiąg („Ofiary" liczą ponad tysiąc stron) jest francuski dziennikarz Thierry Wolton. Przekonuje, że żelazna ręka systemu rzekomo prowadzącego do szczęścia uwiodła i zaślepiła dużą część intelektualistów. Spowodowała więcej szkód i pochłonęła więcej ofiar niż wszelkie doktryny, w jakie ludzie wierzyli od najdawniejszych czasów. Autor pisze o komunizmie z nowej perspektywy: od rewolucji październikowej po rewolucję kulturalną w Chinach, od kolektywizacji po przymusową industrializację, od upadku ekonomicznego po cenzurowaną kulturę, od codziennego ter-joru po obozy koncentracyjne. W „Ofiarach" opisuje historię komunizmu z perspektywy ofiar, a ostatni tom poświęca wspólnikom i współsprawcom oraz piewcom tej ideologii na całym świecie. Z jego znakomicie prowadzonego historycznego eseju wyłania się wiele istotnych detali i gorzka prawda: żadna doktryna, bez względu na to, jaki cel jej przyświeca, nie jest warta tak dramatycznych poświęceń. 100 min jak obszył Przejdźmy do statystyk. Szacuje się (Wolton nie zgłasza vo-" tum separatum), że masowe zbrodnie komunistyczne, czyli zbiorowe mordy popełnione przez reżimy państw komunistycznych w XX w., to liczba ofiar szacowana pomiędzy 85 a 100 min ludzi. Obrońcy komunizmu podkreślają, że większość ofiar to ofiary totalitaryzmu, który według nich był wypaczeniem ideologii i komunistycznej równości. Ale cóż z tego? Pierwszy 100 min ofiar komunizmu doliczył się znany francuski historyk Stephane Courtois - przy czym większość stanowiły ofiary utopii w wydaniu chińskim. Z kolei Iosif Dyad-kin w swojej książce „Unnatural Deaths in USSR1928 -1954" wskazuje na ok. 60 min „nienaturalnych zgonów" w ZSRR tylko w tym okresie. Nawet ostrożny zazwyczaj Norman Davies w swojej „Europie..." mówi o 50 min zabitych w latach 1924-1953, ale z wykluczeniem ofiar II wojny światowej (po dodaniu oficjalnej liczby 27 min zabitych osiągamy już pułap prawie 80 min). Co więcej, liczba równie dobrze mogłaby więc być wyższa i przekroczyć symboliczne 100 min. Wniosek jest jeden: Stalin "Tna na swoim koncie kilkakrotnie więcej ofiar niż Hitler, świadomość tego faktu, zwłaszcza w dzisiejszej Europie Zachodniej, nie wydaje się być jednak szczególnie duża. margra HISTORIA ■bjijH NA SWIE OFIARY i Thierry Wolton, „Historia komunizmu na świecie", t. 2: „Ofiary", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023, cena 129,90 zł WIEŚCI NIEZTEJ ZIEMI AGNIESZKA WOŹNIAK-STARAK Z Konstancina na Mazury Celebrytka została odsunięta od występów w „Dzień dobry TVN", ale niebawem będzie prowadzić „Mam talent!". Jak teraz przyznała w podcaście , Jestem kobietą", zmiany zawodowe sprawiły, że wyprowadziła się ze swej willi w Konstancinie. - W tym roku robię taki eksperyment, że przeniosłam się na Mazury. (...) Logistycznie jest to trochę skomplikowane, więc jak przyjeżdżam, to robię wszystko naraz. Później wracam, odpoczywam imam zen. Możeto jest jakiś sposób na równowagę - powiedziała. I dodała: Natura to jest coś, co mnie ciągnie, lubiębyć blisko ze zwierzętami. BLANKA LIPIŃSKA Ma oryginał Skandalizująca pisarka pojawiła się ostatnio na premierze nowej wersji „Akademii pana Kleksa". Na jej Instagramie można obejrzeć zdjęcia, na których widać, że ubrana jest w oryginalną sukienkę o nazwie „Saggita", którą zaprojektowała Patrycja Kujawa. W opisie fotografii, na której pozuje z projektantką, Lipińska podkreśliła wyjątkowość stroju. „To jest Patrycja Kujawa, a to jej suknia. Jedyna i oryginalna! Nie wysyłajcie mi wiadomości, źe »macie taką«, bo nie macie! Macie podróbkę, a to wstyd! Patrycja każdy element tej sukni uszyła ręcznie, każdy kamień jest naszyty ręcznie, a ta sukienka jest najczęściej podrabianym jej projektem na świecie. Czyli ludzie ją okradają!" - napisała. ANNA LEWANDOWSKA Pochwaliła się Celebrytka wróciła z najbliższymi na święta do Polski i relacjonuje na bieżąco swój pobyt w ojczyźnie na Instagramie. Dzięki temu dowiedzieliśmy się, że urządziła dla pracowników swoim firm wigilię oraz spotkała się z najbliższymi. Na jednymz filmików zamiesz-czonych w internecie pochwaliła się młodszym od dwa lata od niej bratem. Widać, jak Anna i Piotr jadą samochodem idopisuje im świetny humor. - Zawsze brat był dla mnie najważniejszy i nikt nie mógł mu zrobić krzywdy, do momentu Anna Lewandowska z najbliższymi przyjechała na święta Bożego Narodzenia do Polski jak dorósł i sam mógł sobie poradzić - powiedziała niegdyś w „Dzień dobry TVN". EWA GAWRYLUK Ujawniła gotycką córkę Aktorka była do niedawna związana z aktorem Waldemarem Błaszczykiem. Mimo że małżonkowie spędzili ze sobą 22 lata, w zeszłym roku ogłosili rozstanie. Odbyło się ono w przyjaznej atmosferze i byli partnerzy zachowują dobre relacje. Gawryluk i Błaszczak wychowali córkę. Maria ma obecnie 23 lata i unika medialnego rozgłosu. Kilka dni temu pojawiła się jednak u boku mamy w programie telewizyjnym „Restauracja z gwiazdami". Dzięki temu dowiedzieliśmy się, że Maria jest przedstawicielką subkultury gotyckiej. To oznacza, że lubi mroczny image: czarne kolory, skórzane i lateksowe stroje, różne paski i łańcuchy oraz buty na koturnach. Dziewczyna studiuje filologię angielską, ale chce jeszcze zgłębiać media cyfrowe i zająć się marketingiem w internecie. NATALIA JANOSZEK Wróciła na salony Kilka miesięcy temu dziennikarz i showman Krzysztof Stanowski przedstawił w internecie dowody na to, że Natalia Janoszek zmyśliła swoją karierę w Bollywood. W efek- cie aktorka zniknęła prawie na pół roku z mediów. Teraz powróciła, bo będzie jedną z bohaterek reality-show Playera. Z tej okazji udzieliła pierwszych wywiadów. W rozmowie z Jastrząb Post stwierdziła: Myślę, że tego, co spotkało mnie w ostatnich miesiącach, wiele osób nie byłoby w stanie przeżyć. (...)Nie będę ukrywać, że miałam myśli samobójcze. Nadal jest mi ciężko, bo jednak to jest 12 lat mojej pracy, które ktoś sobie tak po prostu wziął, żeby zrobić sobie na mnie fame. EDYTA GÓRNIAK Nie czuje gniewu Gwiazda w dzieciństwie nie przepadała za Bożym Narodzeniem, bo brakowało jej taty, który opuścił rodzinę. To nastawienie zostało jej nawet wtedy, gdy była już dorosła. Zmieniło się to dopiero, gdy na świat przyszedł jej syn. Wtedy skupiła się na tym, aby Allanowi zapewniać udane święta. Złe wspomnienia jednak pozostały. - Każdy z nas ma swoje kamienie. Miałam wiele przepięknych świąt, ale miałam także kilkanaście bardzo trudnych. Nie chcę dziś 0 tym mówić. (...). To, co mogę powiedzieć teraz, to, że bardzo rozumiem smutek świąt - powiedziała w „Super Expressie". 1 dodała: Wydaje mi się, że nie mam już w sobie gniewu i rozczarowania do nikogo (...). Każdy ma prawo do swojej połowicznej lub całkowitej uczciwości. Zostawiam to sumieniu każdego, kto mnie krzywdził. HOROSKOP Wodnik (20.01-18.02) Horoskop dzienny mówi, że ktoś będzie próbował uwikłać Cię w intrygę, a nawet przypisać Ci jej „autorstwo". Ryby (19.02-20.03) Dzień wykorzystaj na uporządkowanie wszystkich zaległych spraw. Horoskop na dziś przypomina, że masz trochę do nadrobienia... Baran (21.03-19.04) Ujawnią się u Ciebie oznaki przedświątecznej gorączki. Horoskop dzienny na piątek mówi, że Twój stan udzieli się również innym osobom. Byk (20.04-20.05) Skutecznie uporasz się z problemem, który nie pozwala Ci spokojnie spać od dłuższego czasu. Horoskop dzienny zapowiada, że ucieszy to nie tylko Ciebie. Bliźnięta (21.05 - 21.06) Horoskop na dziś zapowiada, że od Twojego zaangażowania będzie zależało powodzenie działań podejmowanych przez inne osoby. Rak (22.06-22.07) Dzień będzie przypominał scenariusz kina akcji. Horoskop dzienny na piątek wróży nieoczekiwane zwroty. Lew (23.07-22.08) Popadniesz w konflikt z osobą z bliskiego otoczenia. Horoskop dzienny radzi uporać się z nim jeszcze przed świętami. Panna (23.08-22.09) Będziesz w doskonałej formie. Horoskop na dziś wyraźnie zapowiada, że dużo Ci się uda dzięki temu osiągnąć. Waga (23.09-22.10) Horoskop dzienny na piątek zapowiada, że osoba, z którą kontakt urwał Ci się dawno temu, zwróci się do Ciebie z interesującą propozycją. Skorpion (23.10 - 21.11) Horoskop dzienny zapowiada, że staniesz przed wyzwaniem, którego pomyślna realizacja może być przepustką do kolejnych sukcesów. Strzelec (22.11-21.12) Zainicjujesz przedsięwzięcie, w które zaangażują się inne osoby. Horoskop na dziś mówi, że zrobią to chętnie. Koziorożec (22.12 -19.01) Ktoś będzie próbował wpływać na podejmowane przez Ciebie decyzje. Horoskop dzienny na piątek mówi, że nie będzie na to Twojej zgody. Głos -ii*! www.gk24.pl www.gs24.pl Redaktor naczelny Przemysław Szymańczyk, Z cyred nacz MarcinStefanowski.WojciechFrelichowski, YnonaHusaim-Sobecka. Prezes Makroregionu PiotrGrabowski. Dyrektor biura reklamy oddziału Ewa Żelazko. Dyrektor marketingu Robert Gromowski. Redakqa.SŁUPSK, ul. Henryka Pobożnego 19, tel598488100, redakcja.gp24@polskapress.pl, KOSZALIN, ul. Mickiewicza 24, teL943473S52.redakqagk24@polskapress.pl. SZCZECIN, Al. Niepodległości 26/U1, teL914813300jedakqa.gs24@pplskapress.pl. Druk Polska Press Oddział Poligrafia, 85-438 Bydgoszcz, ul. Grunwaldzka 229. POLSKA PRESS GRUPA Wydawca PolskaPressSp.zo.o. ul. Domaniewska 45,02-672 Warszawa, tel. 22 20144 00, fax: 22 2014410 Redaktor naczelny Dorota Kania Dyrektor artystyczny Tomasz Bocheński, Biuro Prasowe: biuroprasowe@polskapress.pl, Dyrektor kolportażu Karol Wlazło, Agencja AIP kontakt@aip24.pl ©® - umieszczenie takich dwóch znaków przy Artykule, w szczególności przy Aktualnym Artykule, oznacza możliwość jego dalszego rozpowszechniania tylko i wyłącznie po uiszczeniu opłaty zgodnie z cennikiem zamieszczonym na stronie www.gp24.pl/tresci i w zgodzie z postanowieniami niniejszego regulaminu. Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 REKLAMA 27 MATERIAŁ INFORMACYJNY Pomiar pewny, jak w liczniku Energa-Operator Liczniki energii elektrycznej stosowane przez Energa-Operator, nie tylko spełniają wymagania UE, ale ich modele są również dodatkowo badane laboratoryjnie, przed masowym montażem na sieci. Ich dostawcami są producenci wywodzący się z Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Wszystko to sprawia, że pomiar dokonywany przez liczniki Energa-Operator jest pewny, jak w banku, a sytuacje nieprawidłowe, należą do niezwykle rzadkich. Normy Unii Europejskiej Liczniki użytkowane przez Energa-Operator są wprowadzone do eksploatacji na podstawie oceny zgodności z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyrządów pomiarowych (certyfikat MID). Celem Dyrektywy jest ujednolicenie kryteriów dotyczących przyrządów pomiarowych na terenie Unii Europejskiej. Zawiera ona m.in. wytyczne, co do niezbędnej dokładności pomiarów energii elektrycznej. Każdy licznik schodzący z taśmy produkcyjnej jest poddawany bardzo dokładnej kontroli jakości (ocena zgodności MID) i tylko te, które otrzymały wynik pozytywny, mogą być instalowane na sieci. Dodatkowa weryfikacja i sprawdzeni dostawcy Użytkowane przez Energa-Operator modele liczników, przed ich masowym montażem u klientów, sprawdzane są dodatkowo przez inżynierów Energa-Operator zarówno laboratoryjnie, jak i testowo na sieci. Testy obejmują m.in. weryfikację dokładności dokonywanych pomiarów, a w przypadku liczników zdalnego odczytu również jakości i bezpieczeństwa komunikacji. Producentami montowanych przez Energa-Operator liczników zdalnego odczytu są firmy wywodzące się z Europejskie- go Obszaru Gospodarczego - Apator SA oraz Sagemcom Poland sp. z o.o. Co robić, gdy rachunek wydaje się za wysoki Na początku, także, aby uniknąć zbędnych kosztów związanych z badaniem licznika, warto przeanalizować inne niż działanie układu pomiarowego czynniki, które mogą mieć wpływ na wysokość opłat. Pierwszą rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę, jest to, czy faktura nie obejmuje okresu dłuższego niż standardowy, wynikający z umowy ze Sprzedawcą energii elektrycznej. W sytuacji, w której faktura wystawiona została np. z opóźnieniem i dotyczy więcej niż jednego cyklu rozliczeniowego, zużycie energii będzie prawdopodobnie wyraźnie większe. Wartość rachunku, oprócz zużycia energii elektrycznej, jest ściśle powiązana z aktualnie obowiązującymi u wybranego sprzedawcy energii elektrycznej stawkami za jej zakup, a także stawkami opłat za usługę dystrybucyjną. Ich ewentualna zmiana będzie miała wpływ na końcową kwotę na fakturze. Przyczyną zawyżonego stanu zużycia energii na fakturze może być także błąd w jej wystawieniu, spowodowany np. błędem danych w systemie lub błędnym odczytem wskazań licznika przez inkasenta. Dlatego w przypadku Energa-Operator, kim jesteśmy? Jesteśmy Operatorem Systemu Dystrybucyjnego. Dostarczamy energię elektryczną do domów oraz firm. Odpowiadamy za linie elektroenergetyczne oraz stacje transformatorowe, a także liczniki. Nie należy nas mylić ze sprzedawcami energii elektrycznej ani jej wytwórcami. Energa--Operator nie sprzedaje energii, dba natomiast o to, aby mogła ona bezpiecznie trafiać do odbiorców. Przekazuje także pomiary przedsiębiorstwom zajmującym się handlem energią, które są podstawą do wystawiania rachunków. faktur wynikających z umów kompleksowych oraz sprzedażowych (zawartych ze Sprzedawcą), reklamacje należy zgłosić do wybranego przez siebie Sprzedawcy energii elektrycznej, z którym zawarta została umowa. Bezpośrednio do Energa--Operator należy zgłaszać reklamacje dot. faktur za dystrybucję, wystawianych przez Energa-Operator. Przyczyną zwiększonego zużycia energii elektrycznej może być natomiast np. zmiana trybu życia, liczby osób zamieszkujących lokal, zakup nowych urządzeń, uszkodzenie instalacji elektrycznej lub zły jej rozdział. Klienci Energa-Operator, u których zamontowany już został licznik zdalnego odczytu (czyli ponad 70% z nich / przeszło 2,4 miliona), mogą w celu przeanalizowania swojego zużycia energii, np. w określonych dniach i godzinach, skorzystać z aplikacji Mój Licznik dostępnej na stronie: https://energa--operator.pl/infrastruktura/ liczniki-zdalnego-odczytu/ami Badanie licznika Liczników w sieci Energa--Operator jest obecnie ponad 3,3 miliona. Przy takiej skali nieprawidłowe działanie któregoś z nich, choć nieczęste, jest możliwe. Jeżeli przeprowadzona analiza nie wskaże innych czynników zwiększonego zużycia energii i głównym podejrzanym pozostanie licznik, można zlecić jego badanie. Klient może zwrócić się do Energa-Operator (Operatora Systemu Dystrybucyjnego) 0 przeprowadzenie badania licznika, zarówno za pośrednictwem Sprzedawcy, jak 1 bezpośrednio m.in. za pomocą formularza zgłoszeniowego dostępnego na stronie: https://energa-operator.pl/ formularz-zgloszeniowy/py-tania-i-reklamacje lub infolinii pod numerem 801404 404. Sprawdzenie licznika może być zgodnie z decyzją klienta wykonane na miejscu, jak też i laboratoryjnie. Istnieje również możliwość wykonania dodatkowej ekspertyzy badanego wcześniej układu pomiarowo-rozliczeniowego, we wskazanym przez odbiorcę laboratorium. Warto pamiętać o tym, że w przypadku, gdy badanie potwierdzi prawidłową pracę licznika, tj. nie wykaże nieprawidłowości, wszelkie koszty za weryfikację, na podstawie zatwierdzonej przez Urząd Regulacji Energetyki Taryfy, ponosi klient. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości działania układu pomiarowego możliwe jest określenie odchylenia dokonywanych pomiarów od prawidłowych i skorygowanie na tej podstawie danych pomiarowych oraz wystawionych na ich podstawie korekt faktur dla klientów. Koszty 7 zasad oszczędnego gotowania, nie tylko na Święta Gotuj pod przykryciem, posiłki będą szybciej gotowe, a ty zaoszczędzisz energię elektryczną. Gotuj w czajniku tyle wody, ile rzeczywiście potrzebujesz. Piecz kilka pieczeni na jednym ogniu, nie uruchamiaj prawie pustego piekarnika, staraj się zmieścić, jak najwięcej potraw za jednym pieczeniem. Upieczesz kilka pieczeni na jednym ogniu i zaoszczędzisz na prądzie. Piekąc w piekarniku, możesz także wyłączyć go na 5 - 10 minut przed końcem przygotowywania jedzenia. Utrzyma on przez ten czas ciepło, nie zużywając przy tym prądu bez potrzeby. Zapełnij zmywarkę w 100 % przed włączeniem. Jeżeli jest to możliwe, korzystaj też z funkcji ekonomicznego zmywania. Nie podgrzewaj lodówki, pozwól ciepłym potrawom ostygnąć, przed włożeniem ich do chłodziarki. Możesz to przyspieszyć, wystawiając je na chwilę na zewnątrz np. na balkon. Sprawdź czy lodówka dobrze się domyka, jeżeli nie, konieczna może być wymiana uszczelki lub zawiasów. związane ze sprawdzeniem układu pomiarowego i jego wymianą na nowy, w takim przypadku, ponosi Energa--Operator, czyli Operator Systemu Dystrybucyjnego. .28 • OGŁOSZENIA DROBNE Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 „Głos Pomorza" zaprasza do udziału w Naszej Loterii. W świątecznej rundzie specjalnej do wygrania Thermomix i gotówka! wystarczy JEDEN SMS! iłW •Nasza Loteria to zabawa, w której co tydzień do zgarnięcia jest gotówka. W trwającej właśnie rundzie specjalnej czeka między innymi 10 tysięcy złotych oraz wyjątkowa nagroda rzeczowa w postaci Thermomixa. A w wielkim finale wygrać można nawet ćwierć miliona złotych! Jak włączyć się do gry? To proste - wystarczy wysłać SMS: GRAM na nr 7375 (koszt 3,69 zł). To pierwsza edycja Naszej Loterii, która skierowana jest do czytelników „Głosu Pomorza" oraz serwisu gp24.pl, a także użytkowników serwisu www.naszemiasto.pl. Na tych, którzy dołączą do gry, czekają wspaniałe nagrody. Nie trzeba wykonywać żadnych skomplikowanych działań, wystarczy jedno słowo wysłane w SMS-ie. Zagraj w świąteczno-noworocznej rundzie specjalnej! Ponieważ święta za pasem, warto pomyśleć o bonusowym prezencie, jaki możecie sobie sprawić. Czy zastrzyk dodatkowej gotówki w postaci nawet 10 tysięcy złotych MIESZKANIA-KUPIĘ KUPIĘ udziały w nieruchomościach, spadkach, 602-738-759 AUTOPROMOCJA ibo TWOJE DOMOWE BIURO OGŁOSZEŃ Ogłoszenia drobne w Twojej gazecie zlecisz bez wychodzenia z domu przez Internetowe Biuro Ogłoszeń ibo.polskapress.pl REKLAMA 0010719806 r — — — — — — — — — — — — — •% i ZŁOM kupię, potnę, przyjadę i i i odbiorę, tel. 607 703 135. ' r—---1 1 USŁUGI HYDRAULICZNE, 1 1 tel. 607 703 135. ' i SPRZĄTANIE strychów, , i garaży, piwnic, wywóz starych i mebli oraz gruzu w big ■ ' bagach, 607 703 135. 1 u —___________— J nie byłby idealny na początek roku? A może jednym z Waszych noworocznych postanowień jest przejście na zdrową dietę? W tym zadaniu na pewno pomocny okaże się najnowszy model Thermomi-xa o wartości 5995 zł, który pomoże Wam stworzyć smakowite dania proste, jak i te bardziej wymyślne. Zarówno gotówka, jak i wyjątkowa nagroda rzeczowa czekają na uczestników, którzy w czasie trwania rundy specjalnej wyślą SMS o treści GRAM na nr 7375 (koszt 3,69 zł). Runda specjalna trwa od piątku, KUPIĘ zadłużone mieszkanie lub pomogę w zamianie na mniejsze z dopłatą, 602-738-759 GARAŻE KUPIE garaż murowany, tel. 535-480-794. 0010964853 GARAŻE Blaszane (t 1*)"— BRAMY Garażowe 'Yproduceht KOJCE dla Psów Najniższe GENY Różne wymiary Transport cały kraj Montaż mmmm Dogodne RATY 94-318-80-02 58-588-36-02 59-727-30-74 www.konst 91-311-11-94 95-737-63-39 512-853-323 al-garaze.pl GARAŻE KUPIE garaż murowany, tel. 535-480-794. 0010964853 POŚREDNICTWO 0010705120 POŚREDNICTWO 0010705120 OMEGA WYCENY OBRÓT SŁUPSK, UL. STARZYŃSKIEG011 tel. 59 841 44 20; 601 654 572; www.nieruchomosci.slupsk.pl omega@nieruchomosci.slupsk.pl 15.12 do piątku, 5.01. To właśnie w pierwszy piątek Nowego Roku odbędą się dwa losowania szczęśliwych numerów. Wezmą w nim udział wszystkie numery telefonów, z których wysłano SMS-y w trakcie trwania rundy specjalnej. Z osobami, których numery zostaną wylosowane 5 stycznia, skontaktujemy się telefonicznie. Pierwsza z nich, podczas rozmowy będzie mogła wybrać jedną ze skrytek naszego specjalnego Sejfomatu. W każdej z nich skrywa się nagroda pieniężna: od lOOO do aż Handlowe INNE SPRZĘT po likwidowanej firmie sprzątającej - wózki, maszyny szorujące, odkurzacze. Koszalin, 602746896. Motoryzacja OSOBOWE KUPIĘ A do Z skup-skupujemy każde pojazdy, płacimy nawet za wraki, oferujemy najwyższe ceny, 536079721 AUTO skup wszystkie 695-640-611 CIĘŻAROWE, DOSTAWCZE SPRZEDAM) FORD Connect II 2016r. przebieg: 145 000 benzyna 1,0 Ecoboost ciężarowy, OC do 06.24. Przegląd do 10.24. stan b.dobry. Cena 39 000 faktura VAT Tel. 515148 507 10 OOO zł. Drugi wylosowany numer, który odbierze od nas połączenie, otrzyma gwarantowaną nagrodę rzeczową: najnowszy model Thermomixa! Co najważniejsze, wysyłając SMS w trakcie trwania rundy specjalnej bierzesz też udział w wielkim finale, w którym do wygrania będzie aż 250 000 zł! Zostań z nami na dłużej. Loteria trwa aż do listopada 2024 r.! Loteria składa się z rund różnej długości. O tym, ile dana runda trwa, można się dowiedzieć ze strony na-szaloteria.pl. Co piątek na graczy czeka kumulacja tygodnia. Szczęśliwiec wylosowany w tej specjalnej rundzie ma szanse wygrać naprawdę pokaźną sumę. Jaką? 5000 zł, 10 000 zł, a czasami nawet więcej. 0 tym także informujemy na bieżąco na stronie loterii www.naszaloteria.pl. Do gry można włączyć się w każdym momencie. Wystarczy wysłać SMS lub wykupić los. Każdy SMS/los to jedna szansa na wygraną. To od Ciebie zależy, jak wiele szans sobie dasz. Im więcej SMS-ów/losów - tym większe szanse. W listopadzie 2024 roku w Naszej Loterii odbędzie się wielki finał, a więc losowanie, w którym do zgarnięcia będzie ćwierć miliona złotych! Weźmie w nim udział każdy SMS 1 każdy los kupiony podczas trwania całej loterii. Oni już wygrali w Naszej Loterii - Jestem w ogromnym szoku, że tyle udało mi się wygrać, bo pierwszy raz Zdrowie NEUROLOGIA SPEC. Neurolog. NFZ. Bez kolejek. Codziennie. Koszalin, 605-284-364. INNE ALKOHOLIZM-esperal 602-773-762 Usługi AGD RTV FOTO PRALKI naprawa w domu, 603 775 878 AUTOPROMOCJA Gotuj się na sobotę gp24.pl w życiu brałam udział w takiej zabawie - z nieskrywanymi emocjami o swojej wygranej mówiła naszemu dziennikarzowi pani Justyna z Krzeszowa w woj. małopolskim. Podczas jednej z piątkowych kumulacji tygodnia pani Justyna otworzyła skrytkę z najwyższą nagrodą 10 000 zł, które w części postanowiła przeznaczyć na świąteczne prezenty dla najbliższych. Wśród wygranych znalazła się również pani Ania z Zielonej Góry, czy pan Grzegorz z Torunia. W ich ręce trafiły, kolejno: 500 oraz 1000 zł. Zwycięzcy wspólnie podkreślili, że gra w Naszej Loterii jest wyjątkowo prosta i na pewno będą próbować kolejnych szans. Ty również możesz dołączyć do grona zwycięzców. Wyślij SMS i śledź stronę loterii: www.naszaloteria.pl Szczegóły i regulamin znajduje się na stronie na-szaloteria.pl. Loteria dla osób w wieku 18+. Organizatorem Loterii i Administratorem danych jest Peakmake Sp. z o.o. ■ ROLNICZE ■ TOWARZYSKIE PORZĄDKOWE CZYSZCZENIE dywanów, kanap, foteli 889-571-282. Turystyka KRAJ - GÓRY SYLWESTER - promocja 150 zł/os., 2 posiłki. TYLICZ k/Krynicy G., pok.złaz.+TV, bilard, parking, 730-007-166 Różne KASA za stare książki 609-643-399 Rolnicze MASZYNY ROLNICZE KUPIĘ ciągniki, przyczepy, maszyny rolne. Tel. 535135507. E Jak zamieścić ogłoszenie drobne? Telefonicznie: 94 347 3512 Przez internet: ibo.polskapress.pl W Biurze Ogłoszeń: Oddział Koszalin: ul. Mickiewicza 24,75-004 Koszalin, tel. 94347 3512 Oddział Słupsk: ul. Henryka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8103 Oddział Szczecin: Al. Niepodległości 26/U1,70-412 Szczecin, tel. 914813 310 RUBRYKI W OGŁOSZENIACH DROBNYCH: ■ NIERUCHOMOŚCI ■ FINANSE/BIZNES ■ ZDROWIE ■ HANDLOWE ■ NAUKA ■ USŁUGI ■ MOTORYZACJA ■ PRACA ■ TURYSTYKA i BANK KWATER i ZWIERZĘTA i ROŚLINY. OGRODY ■ MATRYMONIALNE ■ RÓŻNE ■ KOMUNIKATY i ŻYCZENIA /PODZIĘKOWANIA i GASTRONOMIA TŁUMIKI, katalizatory, złącza. Czekaj Zbigniew. Koszalin, Szczecińska 13A (VIS). Tel: 501-692-322. ZATRUDNIĘ ZATRUDNIĘ samodzielnego hydraulika / hydraulika spawacza, tel. 723 844485, 697265505 0010955045 APN Sentium Opieka z szacunkiem Wyjedź jako opiekunka do Niemiec lub Holandii i zarób nawet do lgooC netto za miesiąc Premia świąteczno-noworoczrta nawet do 400 Cna rękę +48 500 401 901 Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 PORADNIK • 29. EMERYTURY U LGI DLA SENIORÓW - DARMOWE LEKI, DODATEK PIELĘGNACYJNY I ZWOLNIENIE Z OPŁAT Jakie zniżki oferuje Ogólnopolska Karta Seniora? Bartłomiej Ciepielewski bartlomiej.ciepielewski@polskapress.pl Jakie ulgi i dopłaty przysługują osobom po 60. roku życia? Do wyboru są między in-nymi zniżki na podróże, darmowe leki, a także świadczenia umożliwiające poprawę sytuacji finansowej. Trzynastki, czternastki czy waloryzacje emerytur to tylko niektóre narzędzia, które mają poprawić sytuację finansową seniorów. Osoby starsze mogą też korzystać ze specjalnych ulg transportowych, zasiłków społecznych czy zwolnień z opłat, które są cennym wsparciem, szczególnie dla seniorów z najniższymi świadczeniami. Ogólnopolska Karta Seniora - co oferuje? Osoby, które ukończyły 60. rok życia, mają możliwość wyrobienia Ogólnopolskiej Karty Seniora. Dokument wydawany przez Stowarzyszenie MANKO uprawnia do zniżek w punktach handlowych i usługowych na terenie całego kraju. Obecnie w projekcie bierze udział ponad 3000 placówek, takich jak: punkty medyczne, hotele i domy wypoczynkowe, restauracje, studia masażu, biura nieruchomości. Kartę seniora można wyrobić poprzez wypełnienie i wydrukowanie formularza znajdującego się na stronie glosse-niora.pl, a następnie przesłanie pod wskazany adres (ul. Osiedle Urocze 12,31-953 Kraków). Dokument można wyrobić za darmo na terenie Gmin Przyjaznym Seniorom. W innym przypadku należy uiścić opłatę w wysokości 35 zł za rok lub 50 zł za dwa lata. Zwolnienie z abonamentu RTV Zwolnienie z tego obowiązku dotyczy: osób, które ukończyły 60. rok życia, mają prawo do zwolnienia z opłat RTV, o ile przysługuje im prawo do emerytury w wysokości do 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w polskiej gospodarce w roku poprzednim; osób, które ukończyły 75. rok życia, przysługuje im zwolnienie z opłat RTV bez konieczności spełniania dodatkowych wymogów. Obowiązek ten nie dotyczy też osób zaliczonych do I grupy inwalidzkiej oraz weteranów t# * Osoby, które ukończyły 60. rok życia, mają możliwość wyrobienia Ogólnopolskiej Karty Seniora. zniżki na bilety okresowe oraz4 25 proc. na jednorazowe. Darmowe leki 75+ Osoby, które mają co najmniej 75 lat oraz są objęte ubezpieczeniem społecznym, mogą skorzystać ze 100-procentowej ulgi na leki. Dotyczy ona środków stosowanych w leczeniu4 wszelkich chorób wieku podeszłego. Co ważne, muszą być one przypisane na receptę, na której umieszczona zostanie litera S w rubryce „kod uprawnień dodatkowych". W wykazie refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów me* dycznych obowiązującym od l stycznia 2023 r. lista bezpłatnych leków dla seniorów zawiera 2057 pozycji obejmujących 175 substancji czynnych w 83 grupach limitowych. będącymi inwalidami wojskowymi lub wojennymi. Jak odebrać „500 plus dla seniora"? Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, czyli tzw. „500 plus dla seniora", stworzone zostało z myślą o osobach, które nie są w stanie poradzić sobie z samodzielnym wykonywaniem czynności domowych . Dodatek w wysokości 500 zł miesięcznie wypłacany jest przez ZUS dla osób spełniających określone kryterium dochodowe. Jeśli dochód osoby niesamodzielnej nie przekracza 1657,80 zł, może ona liczyć na świadczenie w pełnej wysokości. W przypadku, gdy jest wyższy, ale nie przekracza 2157,80 zł, zostanie pomniejszony o kwotę przekroczenia. Warto zaznaczyć, że nazwa „500 plus dla seniora" może być nieco myląca, gdyż ze świadczenia mogą korzystać osoby od 18 roku życia. Wniosek o przyznanie dodatku dostępny jest na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oprócz tego wymagane są dokumenty, które potwierdzają niezdolność do samodzielnej egzystencji. Dodatek pielęgnacyjny - czym jest i ile wynosi? Dodatek pielęgnacyjny to comiesięczne świadczenie, wypłacane przez ZUS wraz z rentą lub emeryturą. Przysługuje ono osobom niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji oraz wszystkim seniorom po ukończeniu 75- roku życia. Osoby, które są uprawnione do tego dodatku, nie mogą pobierać zasiłku pielęgnacyjnego. Świadczenie nie przysługuje również seniorom znajdującym się w ośrodkach oferujących całodobowe, nieodpłatne utrzymanie. Od l marca br. wysokość świadczenia wynosi 294,39 złotych. Co istotne, w przypadku seniorów, którzy ukończyli 75- rok życia, dodatek wypłacany jest automatycznie, bez konieczności składania jakichkolwiek dokumentów. Zniżki dla seniorów na PKP i komunikację miejską W większości dużych, polskich miast seniorzy mogą liczyć na tańsze lub bezpłatne podróże komunikacją miejską . Darmowe przejazdy osobom powyżej 65. roku życia przysługują m.in. we Wrocławiu. Seniorzy powyżej 70. roku życia mogą natomiast jeździć bez opłat w Katowicach, Krakowie, Warszawie czy Poznaniu. Zniżki przysługują także seniorom podróżującym pociągami. PKP Intercity udostępnia osobom starszym „Bilet dla Seniora", gwarantujący 30 proc. rabatu na zakup biletu IC, EIC, EIP lub TLK. Natomiast REGIO i POLREGIO oferują 10 proc. W Stupska Karta Mieszkańca Dołącz do wyjątkowej społeczności posiadaczy Słupskiej Karty Mieszkańca i ciesz się mnogością korzyści, które Twoje miasto ma do zaoferowania. To nie ty Iko sposób na oszczędności, ale też szansa na pełniejsze doświadczenie tego, co najlepsze w Słupsku. Słupska Karta Mieszkańca to innowacyjny program, który ma na celu zwiększenie atrakcyjności i jakości życia w Słupsku. Program łączy mieszkańców Słupska z lokalnymi przedsiębiorcami, instytucjami kultury i organizacjami sportowymi, oferując im wiele korzyści oraz możliwości. Przystępując do programu, otrzymujesz kartę, która jest twoim kluczem do świata zniżek, rabatów i promocji w dziesiątkach punktów na terenie miasta. Nie tylko oszczędzasz pieniądze, ale przy tym wspierasz rozwój lokalnej gospodarki i społeczności, a także odkrywasz nowe miejsca i usługi. Zalety posiadania Słupskiej Karty Mieszkańca: Szeroka gama zniżek: Korzystaj z różnorodnych rabatów - od zakupów w lokalnych sklepach, przez usługi kosmetyczne, aż po wyjątkowe oferty w restauracjach. Odkrywaj najlepsze miejsca w mieście, oszczędzając przy tym swoje pieniądze. Komunikacja miejska: Posiadacze Słupskiej Karty Mieszkańca mogą cieszyć się tańszymi przejazdami środkami komunikacji miejskiej. Oferta dotyczy zarówno biletów jednorazowych, jak i okresowych. Kultura i rozrywka: Bilety na koncerty, wystawy, seanse kinowe i inne wydarzenia kulturalne w niższych cenach. Bądź częścią życia kulturalnego Słupska, nie obciążając przy tym nadmiernie swojego portfela. Sport i rekreacja: Preferencyjne ceny wstępu na mecze oraz do obiektów sportowych, siłowni czy na baseny. Troska o zdrowie i aktywność fizyczną staje się prostsza i bardziej przystępna. 0010974753 Komfort i bezpieczeństwo: Szybki i łatwy dostęp do karty dzięki elektronicznemu wnioskowaniu oraz możliwość odbioru w dogodnych lokalizacjach. Założenie karty mieszkańca jest proste i bezpłatne. Wystarczy, że wypełnisz formularz zgłoszeniowy na stronie internetowej www.slupskakarta.pl lub w jednym z punktów przyjmowania wniosków. Po otrzymaniu potwierdzenia możesz odebrać swoją kartę i cieszyć się z jej korzyści. Słupska Karta Mieszkańca to także świetna okazja dla partnerów programu, czyli lokalnych przedsiębiorców i organizacji chcących zwiększyć swoją widoczność oraz zyskać nowych klientów lub członków. Dołączając do programu jako partner zyskujesz dostęp do szerokiej grupy potencjalnych klientów, którzy chętniej odwiedzą Twój lokal lub' skorzystają z Twojej oferty, jeśli będą mogli liczyć na jakąś formę zniżki lub promocji. Ponadto, promujesz swój biznes lub organizację w mediach społecznościowych i na stronie internetowej programu, gdzie znajdziesz szczegółowy katalog wszystkich partnerów. Możesz także nawiązać współpracę z innymi partnerami programu, tworząc ciekawe pakiety ofert lub organizując wspólne wydarzenia. Korzyści z dołączenia do programu Słupskiej Karty Mieszkańca: Rozwój biznesu: Otwórz swoją działalność na nową grupę klientów. Wzmocnij swoją pozycję na rynku lokalnym poprzez atrakcyjne oferty dla posiadaczy Karty. Marketing i reklama: Skorzystaj z możliwości promocji w ramach" miejskich nośników informacyjnych. Twoja firma będzie częścią miejskich kampanii promocyjnych, co zwiększy jej rozpoznawalność. Społeczna odpowiedzialność biznesu: Przez uczestnictwo w programie pokazujesz swoje zaangażowanie w życie lokalnej społeczności. To doskonały sposób na budowanie pozytywnego wizerunku firmy. Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą lub organizację na terenie Słupska i chcesz zaoferować swoim klientom lub członkom jakąś formę zniżki lub promocji, skontaktuj się z koordynatorami programu poprzez formularz kontaktowy na stronie www.slupskakarta.pl. Słupska Karta Mieszkańca to program dla wszystkich, którzy kochają swoje miasto i chcą z niego korzystać w pełni. Nie zwlekaj i dołącz już dziś! ♦ Słupska Karta Mieszkańca. Twoja karta. Twoje korzyści. .30 • SPORT Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 Prezent od FIFA dla Szymona Marciniaka. Hat-trick finałów Robert Lewandowski z asystą, Marcin Bułka z czystym kontem Filip Bares redakcja@polskapress.pl PIŁKA NOŻNA. Hat-trickfina-łów dla Szymona Marciniaka. Polski sędzia został wybrany na arbitra czwartkowego finału Klubowych Mistrzostw Świata między Manchesterem City a Fluminense. Z informacji FIFA na platformie X (dawniej Twitter) wynika, że na asystentów arbitra z Płocka wyznaczono Tomasza Listkiewicza i Adama Kupsika, natomiast sędzią technicznym będzie Wenezuelczyk Jesus Va-lenzuela. Początkowo wydawało się, że Polak nie dostanie kolejnego finału imprezy międzynarodowej. Jedną z faworytek była Amerykanka Tori Penso, która w Arabii Saudyjskiej sędziowała mecz otwarcia KMS. .Marciniak prowadził natomiast półfinał i wielu zastanawiało się, czy nie jest to znak od FIFA - rzadko się zdarza, by ten sam arbiter prowadził więcej niż jedno spotkanie na tym etapie turnieju. Polak spisał się jednak bez zarzutów w meczu, w którym Fluminense pokonało egipską ekipę Al-Ahly 2:0. Po nim władze FIFA odwołały planowane spotkanie dla sędziów, bo nie było o czym rozmawiać: Marciniak nie popełnił błędów i to jego wybrano na arbitra głównego finału. - Decyzja podjęta przez władze sędziowskie FIFA to absolutny wyjątek. Niezwykle rzadko zdarzają się bowiem mecze, w których eksperci, instruktorzy sędziowscy czy członkowie władz sędziowskich nie znajdują żadnego istotnego błędu czy ważnej sytuacji kontrowersyjnej, którą należałoby omówić na spotkaniu ze wszystkimi Decyzja FIFA potwierdza, że Szymon Marciniak jest obecnie najlepszym sędzią na świecie sędziami. Taka wyjątkowa sytuacja zdarzyła się właśnie Szymonowi Marciniakowi. Półfinał klubowych mistrzostw świata w Arabii Saudyjskiej prowadził w taki sposób, że władze sędziowskie FIFA uznały, iż z tego meczu nie można zrobić ciekawych klipów z decyzjami błędnymi, kontrowersyjnymi czy z innych powodów po prostu interesującymi, ponieważ w tym meczu takich decyzji nie było - ocenił na łamach TVP Sport były sędzia Rafał Rostkowski. Tym samym Polak pozostaje najlepszym sędzią w światowej stawce. Będzie to trzeci prowadzony przez niego finał w ostatnich 365 dniach: po finałach mistrzostwach świata w Katarze (Francja - Argentyna) i Ligi Mistrzów (Inter - Manchester City). W przeszłości sędziował również finał Superpucharu Hiszpanii w 2018 roku między Realem Madryt a jego lokalnym rywalem - Atletico. To nie koniec marzeń Trzeba jednak pamiętać, że europejskie i międzynarodowe puchary to niejedyne źródło dochodu dla sędziów. Marciniak prowadzi także spotkania PKO Ekstraklasy, również siadając na wozie VAR, i różne mecze za granicą. Również w nieco egzotycz- nych, ale za to dobrze płatnych ligach, choćby w Arabii Saudyjskiej, która jest gospodarzem tegorocznych KMś. W ubiegłym sezonie 42-latek był rozjemcą niemal 40 spotkań, dlatego ma szansę zarobić ponad milion złotych przez rok. I pewnie dlatego nie przyjął jeszcze lukratywnej propozycji szejków znad Zatoki Perskiej, którzy chcieliby mieć naszego Szymona na wyłączność w swoich rozgrywkach. Za milion, ale dolarów, a i to tylko podstawowej gratyfikacji. Być może to tylko kwestia czasu i Arabom w końcu uda się skusić polskiego arbitra, ale nie wolno zapominać, że ten i tak już majętny - nie tylko w polskich realiach - facet wciąż ma niespełnione sportowo-zawodowe ambicje. Bez wątpienia największym wyzwaniem jest poprowadzenie finału Euro, a najbliższe mistrzostwa Europy zostaną rozegrane już za rok w Niemczech. Do korony brakuje Szymonowi również olimpijskiego finału, zatem trudno się dziwić, że także w perspektywie igrzysk Paryż 2024 najlepszy sędzia świata nie zdecydował się w tym momencie na przyjęcie bajecznej oferty szejków. Być może propozycja poprowadzenia finału KMS miała z tym coś wspólnego. Finał KMŚ Dzięki wygranej nad Al Ahly Fluminense awansowało do finału. Z kolei Manchester City wyeliminował prowadzony przez trenera Macieja Skorżę zespół Urawa Red Dia-monds (3:0). Mecz o trzecie miejsce zostanie rozegrany w czwartek o godzinie 15:30, a początek finału o 19:00. ©® Jakub Jabłoński redakcja@polskapress.pl PIŁKA NOŻNA. Zanami jedne zostatnich meczów przed przerwą świątecznązudzia-łem polskich piłkarzy. Robert Lewandowski zanotował asystę, aMarcin Bułka czyste konto w „polskim meczu". Kapitan reprezentacji Polski w środowym meczu z ostatnią w tabeli Almerią miał z pięć doskonałych okazji do zdobycia bramki, jednak za każdym razem bramkarz Luis Macimiano stawał na wysokości zadania. W 83. minucie nasz reprezentant na Półwyspie Iberyjskim dał o sobie znać. Przy decydującym trafieniu Sergiego Roberto popisał się piękną asystą - długim, prostopadłym podaniem otwierając Hiszpanowi drogę do bramki rywala. Ten już nie mógł tego zmarnować i zdobył swojego drugiegogolawtymmeczu. Barcelona w wymęczonym stylu wygrała 3:2 i święta spędzi na trzecim miejscu w tabeli hiszpańskiej ekstraklasy. Następny mecz ligowy „Duma Katalonii" rozegra 4 stycznia z Las Palmas. Przemysław Frankowski w ostatnim ligowym meczu we Fiancjinie zdołałpokonaćświet-nie dysponowanego między słupkami Nicei swojego rodaka Marcina Bułki. Polski bramkarz wrócił na właściwe tory i zanotował kolejne, już jedenaste czyste konto. Z kolei nasz wahadłowy najlepszą okazję do zdobycia trafienia miał w 65. minucie. „Franek" chciałuderzyć z rzutu wolnego, ale ubiegł go... jego klubowy kolega David Costa. Ostatecznie po tej próbie futbolówka uderzyła w słupek, a potem odbiła się od ciała Bułki. Przed tą sytuacją nasz bramkarz zgłosił problemy zdrowotne. Jak zauważył komentujący ten mecz na antenie Ca-nal+Sport Tomasz Wieszczycki, 24-latekzmagał się z problemem mięśniowym. Jednak sztab medyczny drużyny z Lazurowego Wybrzeża szybko zabandażował jego lewe udo i sam zainteresowany wyraził gotowość do kontynuowania zawodów. ©® Marcin Bułka zanotował w tym sezonie Ligue 1 jedenaście czystych kont i nie zamierza na tym poprzestać Rekordzistka Polski w maratonie z awansem nie tylko wojskowym Paweł Wiśniewski sport@gs24.pl LEKKOATLETYKA. Długie 22 lata czekaliśmy na nowy, oficjalny rekord Polski w biegu maratońskim pań. W końcu udało się, a dokonała tego Aleksandra Lisowska. Marzenia się spełniają? Oj, tak! Jestem bardzo szczęśliwa. Od wielu miesięcy myślałam o tym rekordzie. W kwietniu wystartowałam w słynnym biegu w Rotterdamie. Bardzo mocne, ostatnie dwa kilometry w moim wydaniu sprawiły, że udało mi się wypełnić minimum na przyszłoroczne igrzyska olimpijskie. Na mecie byłam 5., ale nie miejsce było najważniejsze. Zależało mi na dobrym czasie, gwarantującym Paryż. A też_ nie było łatwo - wymogiem było 2:26:50, a mnie zmierzono na mecie 2:26:44... Wówczas „wybawieniem" było 6 sekund, teraz w Walencji-16 sekund. Może i mało, ale każdy, kto czuje sport i zna specyfikę bie- gów długodystansowych, wie, jak trudno wyszarpać każdą sekundę. W Walencji wreszcie się udało, ale też lekko nie było. Najważniejsze, że wkońcuba-riera2:26:00 została złamana. Poziom żeńskiego maratonu jest coraz wyższy? Właśnie tak jest. Biega cały świat. To jest szaleństwo. Dziewczyny biegają coraz szybciej i wcale nie wstydzą się, że pochodzą z krajów nieco „egzotycznych sportowo", wiem bowiem, ile pracy poświęca treningom każda z nas. Jak zatem wyglądała rywalizacja na samej trasie? Tradycyjnie już organizatorzy „zatrudnili" pacemakerów, czyli zawodników, którzy nadają tempo biegu. Muszę przyznać, że w pierwszej fazie zawodów czułam się trochę dziwnie-wydawało mi się, że wciąż jestem z tyłu i wciąż mnie ktoś wyprzedza. Nie mogłam w to uwierzyć, jakbym debiutowała w maratonie. Nie mogłam zlokalizować mojego „zająca", którego zadaniem było prowadzenie biegu na2:26:00. W końcu udało się na 13. km... Co ciekawe, Polki trzymały się razem: obok mnie biegły Angelika Mach, Ola Brzezińska i Iwonka Bernar-delli. I tak przez większość dystansu, aż do około 40. km. Potem każda walczyła już na swój rachunek, o swoje rekordy, o realizację marzeń... Na trasie nie zabrakło również chwil dramatycznych... Pewnie chodzi o sytuację z Angeliką Mach, z którą trenowałyśmy wspólnie przez ostatnie dwa miesiące. Gdzieś na 10. km, przy punkcie od- żywczym, Angela wbiegła na butelkę, którą pewnie wyrzuciła wcześniej jedna z zawodniczek. W grupie łatwiej o „przygody", nie zdążyła jej ominąć i przewróciła się. Szybko się pozbierała i dalej walczyła o żydówkę i minimum. Udało się i to, i to. W 2023 roku to już chyba koniec biegania? Przez najbliższe tygodnie nie zobaczycie mnie w butach sportowych. Tylko sukienka, obcasy i radość z życia. Ukochanemu też się coś należy! Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 SPORT • Znamy najlepszych łowców bramek w kraju i Twoim regionie. „Piłkarskie Orły 2023" rozstrzygnięte! WYDARZENIE. Za nami wielkie sportowe święto. W gościnnych progach stołecznego Teatru Capitol, podczas uroczystej gali, której organizatorem była Polska Press Grupa, poznaliśmy laureatów 2. edycji rankingu, jakiego w Polsce jeszcze nie było - „Piłkarskie Oiły". Wyróżnienia zostały przyznane najlepszym strzelcom w kraju - zarówno w kategorii pań, jak i panów - oraz najskuteczniejszym piłkarzom w poszczególnych województwach. Projekt „Piłkarskie Orły" to wyjątkowa szansa na promocję piłkarzy oraz piłkarek zarówno z klubów niższych lig, jak i z Ekstraklasy czy Ekstraligi. Fakt objęcia rankingiem także lig żeńskich sprawia, że jest doskonałą formą promocji kobiecej piłki nożnej, która z roku na rok zyskuje nowych fanów i ciągle się rozwija. Patronem Honorowym zakończonej edycji był Minister Sportu i Turystyki, Partnerem Strategicznym - Orlen, Partnerem Merytorycznym - Polski Związek Piłki Nożnej, a Patronami Medialnymi - TVP Info iTVPSport. Kto zatem znalazł się w gronie laureatów? Specjalna dedykacja 2. edycja „Piłkarskich Orłów" dobiegła końca. Przez ostatnie 12 miesięcy śledziliśmy strzeleckie zmagania kobiet i mężczyzn na wielu poziomach rozgrywkowych. - To z pewnością wielkie wydarzenie dla całego środowiska piłkarskiego w naszym kraju. Szczególnie myślę tu o niższych klasach rozgrywkowych, które same dla siebie są... ekstraklasą. To bardzo ważne - gdzieś gra sąsiad, znajomy, ktoś z rodziny. Rok 2023 był głównie udany dla polskiego futbolu młodzieżowego. Teraz trzymajmy kciuki również za pierwszą reprezentację, która - taką mamy nadzieję - zagra na przyszłorocznych mistrzostwach Europy -powiedział podczas gali wiceprezes Polskiego Związku Piłki Nożnej ds. zagranicznych, Mieczysław Golba. Laureaci „Piłkarskich Orłów" w edycji 2023. Podczas finałowej gali nie zabrakło nawiązań do Orłów Górskiego. I słusznie! Po raz drugi z rzędu, prymat w gronie pań przypadł tej samej zawodniczce. W ubiegłym roku, piłkarka 2-ligowej drużyny KS Nowy Świt - Górzno, Agata Bała całkowicie zdominowała nasz ranking, strzelając aż 45 bramek. Tym razem zadowoliła się zdobyczą 36 goli, ale i tak była najlepsza. . - Nagrodę dedykuję babci, która odeszła od nas dzień przed galą. Zawsze mnie wspierała, nawet w tych najtrudniejszych momentach. To dla Ciebie, Babciu! - powiedziała 25-letnia atakująca z Górzna. Na początku listopada, Agata Bała została zaproszona na kon-sultacje-zgrupowanie reprezentacji Polski w futsalu pań. Po kilku dniach treningów w Pruszkowie i Dunakeszi, zawodniczka znalazła się w składzie ekipy prowadzonej przez trenera Wojciecha Weissa na dwa mecze z Węgierkami. Były to zresztą pierwsze mecze przed przyszłorocznymi mistrzostwami Europy w futsalu, które zaplanowanonakwiecień 2024. W drugim ze spotkań z Ma-dziarkami, Agata Bała strzeliła swego jedynego i zwycięskiego gola dla naszej drużyny. Śmietanka trenerska - Nasz ranking sam się obroni, bo to świeży pomysł i skrojony na miarę takiego wydawnictwa, jak Polska Press Grupa. Obecnego i silnego medialnie w regionach - podkreślił szef sportu w PPG, Adam Godlewski. -A obroni się także dzięki gali, na której na jednej scenie spotykają się profesjonalni piłkarze z PKO Ekstraklasy, czy Fortuna I ligi z amatorami z ligi czwartej. To jedyna takaplatforma, na której dodatkowo obserwujemy największe w kraju natężenie... selekcjonerówpiłkarskiej reprezentacji Polski. Rzeczywiście, na tegorocznej gali, w gronie gości zobaczyliśmy m.in. byłych selekcjonerów piłkarskiej reprezentacji Polski - Andrzeja Strejlaua (1989-1993) i dwóch panów Jerzych: Engela (2000-2002) i Brzęczka (2018-2021). - Wspaniała inicjatywa, bezcenna impreza, godna uwagi -stwierdził Andrzej Strejlau, który prowadził kadrę w 54 spotkaniach, z czego Polska 18 wygrała, 22 zremisowała, a 14 przegrała (bilans bramkowy 62:62). -Dzięki takiemu rankingowi możemy pokazać sportowe osobowości z różnych regionów kraju. To oczywiście wielka promocja ludzi, często anonimowych. No i zwycięstwo pięknej dziewczyny, którą pamiętamy z ubiegłego roku. Warto zastanowić się, czy „Piłkarskie Orły" nie powinny również „sięgnąć" aż do B klasy... Czy zawodnikz4.1igibę-dzie strzelał równie dużo bramek w ekstraklasie? Ciężko jednoznacznie odpowiedzieć. Trzeba zwrócić uwagę przeciwko komu graijaka jest skala trudności. Nigdy nie ma pewności, że liczba goli zdobytych wniższych ligach przełoży się na przykład na ekstraklasę. To oczywiście może nastąpić przy lepszych zawodnikach. I jest to dla nich szansa. Sam znalazłem zawodnika w 2. lidze, w Arce Gdynia. Andrzej Szarmach i jego fenomenalne umiejętności uderzaniem $ową. Grając nogami był przeciętnym zawodnikiem, ale co wyszedł w górę, wszystko wygrywał. Między innymi dlatego w 1972 roku zadebiutował w reprezentacji Polski do lat 23 przeciwko Anglii z Kevinem Keeganem w składzie. - Kapitalna gala, głównie z tego powodu, że rzadko nagradza się piłkarki i piłkarzy z niższych lig - dodaje Jerzy Engel, którego drużyna jako pierwsza w Europie zapewniła sobie udział w mistrzostwach świata w2002roku. -Zwykle patrzymy i podziwiamy tych z pierwszych stron gazet. To oni zdobywają najbardziej prestiżowe nagrody na wielkich, prestiżowych galach. Tutaj mamy możliwośćpo-znać fantastycznych zawodników, o których na co dzień mówi się nieco mniej. Ale wszyscy laureaci „Piłkarskich Orłów" mają ten gen, który nazywa się „łatwy gol". Z przyjemnością oglądaliśmy tych wszystkich, którzy mają dar zdobywania goli. Ipod-trzymuję opinię, że zawodnik strzelający dużo bramek w niższych klasach rozgrywkowych, będzie w stanie dokonać tego w najwyższej klasie rozgrywkowej. Albo ktoś się z tym rodzi, albo nie. Po prostu... NASI LAUREACI NAJLEPSZA STRZELCZYNI Agata Bała (KS Nowy Świt -Górzno), 2. liga - 36 bramek (54 pkt) NAJLEPSZY STRZELEC Erik Expósito Hernandez (Śląsk Wrocław), ekstraklasa -18 bramek (36 pkt) NAGRODY SPECJALNE Agata Bała (Nowy Świt -Górzno), 2. liga - 36 bramek Łukasz Skolimowski (Moto-Jelcz Oława), 4. liga - 49 bramek , LAUREACI W WOJEWÓDZTWACH • DOLNOŚLĄSKIE Erik Expósito Hernandez (Śląsk Wrocław), ekstraklasa -18 bramek (36 pkt) • KUJAWSKO-POMORSKIE Patryk Perliński (Chemik Bydgoszcz), 4. liga - 33 bramki (20,625 pkt) • LUBELSKIE Adrian Paluchowski (Avia Świdnik), 3. liga - 21 bramek (26 pkt) • LUBUSKIE Łukasz Zagdański (Lubusza-nin Drezdenko), 4. liga - 42 bramki (26,25 pkt) • ŁÓDZKIE Szymon Sołtysiński (Pelikan Łowicz), 3. liga - 25 bramek (25 pkt) • MAŁOPOLSKIE Angel Rodado Jareńo (Wisła Kraków), 1. liga -18 bramek (32 pkt) • MAZOWIECKIE Tomas Pekhart (Legia Warszawa), ekstraklasa -17 bramek (36 pkt) • OPOLSKIE Piotr Strzelecki (Ruch Zdzieszowice), 4- liga - 38 bramek (23,75 pkt) -hst ••PODKARPACKIE Ilja Szkurin (PGE FKS Stal Mielec), ekstraklasa -10 bramek (20 pkt) • PODLASKIE Jan Pawłowski (KS Wasilków), 4. liga - 45 bramek (28,125 pkt) • POMORSKIE Karol Czubak (Arka Gdynia),^, liga -19 bramek (33,25 pkt) • ŚLĄSKIE Daniel Szczepan (Ruch Chorzów), ekstraklasa -16 bramek (29,75 pkt) • ŚWIĘTOKRZYSKIE Paweł Rogula (Korona II Kielce), 4. liga - 30 bramek (18,75 pkt) • WARMIŃSKO-MAZURSKIE Dominik Kozera (Olimpia Si* bląg), 2. liga -17bramek (14,125 pkt) • WIELKOPOLSKIE Kristoffer Velde (Lech Poznań), ekstraklasa -17 bramek (35 pkt) • ZACHODNIOPOMORSKIE Kamil Grosicki (Pogoń Szczecin), ekstraklasa -17 bramek (34,50 pkt) M Przypomnijmy, że w rankingu uwzględnione zostały bramki strzelone w roku kalendarzowym przez piłkarzy i piłkarki grających w polskich klubach na poziomie ligowym, Pucharze Polski i europejskich pucharach. Zdobyte bramki i(M stały pomnożone przez odpowiedni współczynnik: - dla Ekstraklasy i Ekstraligi: x2 - dla I ligi: xl,75 -dlall ligi: xl,5 -dla III ligi: xl -dla IV ligi: xo,625 - dla Pucharu Polski: x2 - dla europejskich pucharów: X2,5 Przed rokiem, w l. edycji „Piłkarskich Orłów" najlepsi b^i Mikael Ishak z Lecha Poznań, który w 2022 roku strzelił 22 gole w ekstraklasie i wspomniana już Agata Bała. A od stycznia wszystko ruszf* odnowa... Ranking Organizator POLSKA PRESS GRUPA Patronat Honorowy Minister Sportu i Turystyki Partner Strategiczny ORLEN Partner Merytoryczny mm Patronat Medialny TYP SPORT mi inooosa o ja j iz Głos Dziennik Pomorza Piątek, 22.12.2023 • REKLAMA 0410743332 REKLAMA