WEEKEND £ rodzinę • Temat weekendu: Autostop może być świetną przygodą i ważnym, życiowym doświadczeniem. Warto jednak dobrze naszą podróż zaplanować i przestrzegać kilku podstawowych zasad. Przede wszystkim zaś zadbać o swoje bezpieczeństwo - str. 5 • Małgorzata Kożuchowska: Zarówno swymi wyborami życiowymi, jak i zawodowymi potwierdza, że jest ciągle wierna sobie. Choć czasem musi z czegoś zrezygnować, nadal kieruje się zasadami Dekalogu - str. 6 1>U Kojul**«faq mboimi) u „ WEEKEND £ rodzinę poctyrcM: SUłOOłOM Głos Pomorza Lekcja życia: ^ * ' ' ' ' §> •1) Wt pierwszej pomocy dla dzieci str. 16 Sobota-niedziela 5-6.08.2023 Nr 181 (5033) Nakład: 7.120 egz. www.gp24.pl Cena 3,90 zł (w tym 8% VAT) S Spotkanie z kulturą. Sierpień z dobrą komedią w plenerze. Spektakle na leżakach str. 15 Nr ISSN 0137-9526 770137 Nr indeksu 348-570 952060 ROCZNICA PIERWSZY W POLSCE POMNIK POŚWIĘCONY BOHATEROM WARSZAWY STANĄŁ NA POMORZU Powstał w hołdzie Powstaniu -Mtś. p Składa się on z dwóch części: ceglanego, pokrytego pociskami muru oraz usytuowanej przedniej postaci poległego w walce powstańca, u którego stóp klęczy płaczące dziecko, a nad głową unosi się sylwetka orła. W centralnej części muru znajduje się płaskorzeźba Ukrzyżowanego na tle płonącego placu Zamkowego w Warszawie... str. 2 2 • DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 AUTOPROMOCJA W poniedziałek W naszej gazecie ^ Relacje z wydarzeń sportowych SpOf*tOWy24 W re9'on'e' kraJu 'na świecie sa» Zamów prenumeratę Głos Pomorza Głos Koszaliński Głos Szczeciński ® 94 3401114 bok.prenumerata@polskapress.pl prenumerata.gp24.pl Pamięci bohaterom Powstania Magdalena Olechnowicz Historia a współczesność Jeszcze przed zakończeniem n wojny światowej na Pomorze zaczęli docierać warszawiacy, którzy na ziemiach odzyskanych szukali dla siebie domu. Także bohaterowie Powstania Warszawskiego. To im poświęcony jest pomnik w Słupsku. Podczas uroczystości z okazji 79- rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego zaprezentowano odrestaurowany Pomnik Powstańców Warszawskich w Słupsku. To pierwszy pomnik w Polsce postawiony na cześć bohaterów Powstania. Na uroczystości obecny był Wojciech Małeta, syn twórcy tego pomnika - Jana Małety. Pomnik w Słupsku Niecałe dwa lata po upadku Powstania Warszawskiego, 15 września 1946 roku, w Słupsku odsłonięto Pomnik Powstańców Warszawskich. Był to pierwszy w Polsce monument poświęcony temu bohaterskiemu zrywowi stolicy. Dlaczego akurat w Słupsku ? Jeszcze przed zakończeniem II wojny światowej wiosną 1945 roku do Słupska zaczęli docierać warszawiacy, uczestnicy Powstania Warszawskiego, żołnierze Armii Krajowej. Przybywali tutaj z różnych przyczyn i w różnych okolicznościach. Jedni na tzw. Ziemiach Odzyskanych chcieli ukryć przed komunistyczną władzą swoją kombatancką przeszłość, inni szukali nowego domu, bo ten w Warsza- wie był albo ruiną, albo w ogóle go nie było. - Mogłoby się wydawać, że Słupsk i Warszawa są daleko od siebie, ale okazuje się, że Słupsk był tym miastem, który przechowywał pamięć. Jako pierwsze miasto zadedykował bohaterom Powstania Warszawskiego pomnik. Powstał już w1945roku - bardzo prowizoryczny, natomiast ten, który przez lata znaliśmy powstał w 1946 roku. Stworzony został przez artystę rzeźbiarza - Jana Małetę. Przez lata gromadził wokół siebie bohaterów Powstania, których bardzo wielu do Słupska zjechało. Przez 60 lat był to jedyny pomnik poświęcony bohaterom Powstania Warszawskiego - mówiła l sierpnia - Krystyna Danilecka-Wojewódzka. prezydentka Słupska. - Dlatego jestem dziś głęboko wzruszona, że mogę gościć Wojecha Małetę, syna twórcy tego pomnika - Jana Małety. Pan Wojciech to człowiek wyjątkowy - jako dziecko - towarzyszył ojcu w pracach nad tym pomnikiem, który dziś możemy podziwiać w Słupsku. Niestety, pracownia Jana Małety w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego została totalnie zniszczona. - O twórczości mojego taty niewiele wiadomo. Pomnik był wykonany trudną techniką w narzucie w betonie, przy współudziale dwóch inżynierów, którzy wykonali stalową strukturę pomnika. Na tę konstrukcję ojciec wykonał na-rzutzbetonu. Odlew z brązu był wtedy - w tamtych czasach -niemożliwy. Pracownia ojca została zbombardowana, a on 1 sierpnia 1944 roku też był wtorek... 79 lat później - o godzinie 17 w Słupsku -pod Pomnikiem Powstańców Warszawskich... JJŁiJI SE mfm Wojciech Małeta - syn autora Pomnika Powstańców Warszawskich utracił cały dorobek życia -wspominał Wojciech Małeta. Jan Małeta urodził się w 1887 roku w Tarnowie, a zmarł w 1964 w Warszawie. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, Mediolanie, Budapeszcie i Rzymie. Zajmował się malarstwem i rzeźbą. Pozował jemu sam marszałek Józef Piłsudski. Składka mieszkańców Pieniądze na budowę pomnika pochodziły z darów i ofiar mieszkańców Słupska. Projektantem był Jan Małeta, a wykonawcami Stanisław Kołodziejski i Stanisław Wąsowicz. Pomnik składa się z dwóch części - muru z cegieł przeszytych kulami oraz postaci poległego w walce powstańca. W wyciągniętej wzdłuż ciała dłoni trzyma on granat „filipinkę", a drugą opiera się na tarczy z herbem Warszawy - Syrenką. Nad nim pochyla się orzeł, a u jego stóp klęczy płaczące dziecko. W centralnej części muru znajduje się płaskorzeźba ukrzyżowanego Chrystusa na tle płonącego placu Zamkowego w Warszawie. Na cokole jest umieszczony napis - „Bohaterom Warszawy -Słupsk". W1962 roku płaskorzeźba ze słupskiego pomnika w niejasnych okolicznościach zginęła. Było to wczasach, gdy komunistyczne władze walczyły z Kościołem i krzyże ginęły w niewyjaśnionych okolicznościach w całym kraju. Sprawców kradzieży nie ustalono, bo zapewne do niej nie doszło. Zawinięta w szmaty płaskorzeźba została podrzucona do Muzeum Pomorza Środkowego. Tymczasem miejsce Chrystusa Historia pomnika zajął herb Słupska. W kwietniu 1981 roku za sprawą Solidarności pomnikowi przywrócono płaskorzeźbę z Chrystusem. W czasie swojej 79-letniej historii Pomnik Powstańców Warszawskich był już trzykrotnie remontowany: w 1984,2015 i teraz - w 2023 roku. W czerwcu 2022 r. miasto otrzymało dotację na ten cel z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Duża w tym zasługa Piotra Mullera, rzecznika praso- wego rządu i słupskiego posła PiS. I tak na pierwszym w Polsce pomniku upamiętniającym powstańców warszawskich ponownie zawisła nowa płaskorzeźba z Chrystusem na krzyżu z napisem: Jezu, ratuj, bo giniemy. Dokładnie taka, jaką rzeźbiarz zaprojektował na początku, a którą komuniści zdjęli w latach 60. XX wieku. Płaskorzeźba została stworzona w ostatnich dniach Powstania Warszawskiego - we wrześniu 1944 r. - w pracowni warszawskiego artysty Jana Małety, twórcy całego słupskiego pomnika. W formie betonowej zawisła nad postacią powstańca dwa lata później. - Miał to być odlew z brązu, jakicały monument, ale wtam-tych czasach nie było na to ani pieniędzy, ani metalu. Teraz -po renowacji - pomnik wygląda pięknie - mówi Wojciech Małeta. To ogromna zasługa Janusza Kazimierskiego, Edwarda Iwańskiego i Roberta Sobocińskiego, u którego w pracowni pod Poznaniem pomnik był poddany renowacji. Przypomnijmy, dzięki staraniom władz miasta i wsparciu posła Piotra Mullera znalazły się pieniądze na generalny remont historycznego monumentu. Całkowity koszt zmiany betonowego pomnika na odlew z brązu wyniósł 430 tys. zł, z czego ponad 215 tys. zł przekazało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a resztę - miasto Słupsk. ©® Historia budowy pomnika w Słupsku związana jest z dramatycznym wydarzeniem, które opisał historyk Zdzisław Machura w książce „Był tu wśród nas na Słupskiej Ziemi". „W czasie uroczystości pierwszej rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w dniu 5 sierpnia1945roku, podczas której odbył się pogrzeb ekshumowanych w lasku południowym 24 polskich robotników przymusowych zamordowanych przez esesmanów w dniu 7 marca 1945 roku na dzień przed zajęciem Słupska przez wojska radzieckie, ogłoszono, że plac, na którym pochowano zamordowanych, zostanie nazwany Placem Powstania Warszawskiego. Przypuszczano wówczas, że Niemcy zamordowali byłych powstańców warszawskich, co nie było prawdą. Ks. Jan Zieją (legendarny kapelan Szarych Szeregów, przybył do Słupska w maju 1945 r. - dop. red.) przemawiał nad zbiorową mogiłą pomordowanych. Mówił o znaczeniu ofiary poległych dla kraju, o odnowieniu się życia w Polsce. Po zakończeniu uroczystości, ks. Janzaprotestowałprzeciwtej nazwie placu. Argumentował, że o powstaniu różnie ludzie mówią i mówić będą, różnie może ocenić je historia, ale o powstańcach warszawskich nikt nie śmie powiedzieć nic złego, bo to byli bohaterowie, najczystsze ofiary, najlepsi Polacy. Dlatego plac należy nazwać Placem Powstańców Warszawskich. Nad mogiłą zbiorową zamordowanych ustawiono prowizoryczny pomnik, wykonany z desek i dykty, który szybko się rozpadł. Powołano więc komitet budowy pomnika powstańców warszawskich, dó którego należał także ks. Jan. Nowy pomnik odsłonięto w dniu 15 września 1946 roku". GWIAZDA Dla Małgorzaty Kożuchowskiej małżeństwo to gra do jednej bramki str. s Jak skorzystać z wyjazdu do sanatorium lub uzdrowiska PORADNI sir. 7 Róża słynie ze swych właściwości od starożytności URODA str.10 WEEKEND ■ Z cukinii można wyczarować nie tylko pyszny obiad, ale i deser KUCI- NIA sir. 8-9 Tajemnice Karkonoszy, najwyższego pasma Sudetów TU !YSTYKAstr. U Głos Sobota Niedziela, 5 6.08.2023 Autostop może być świetną przygodą i ważnym, życiowym doświadczeniem dla osób w każdym wieku. Warto jednak dobrze naszą podróż zaplanować i przestrzegać kilku podstawowych zasad. Przede wszystkim zaś zadbać o swoje bezpieczeństwo str. 5 4 • DRUGA STRONA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 Monika Kaczyńska ZABIERZ Z SOBĄ ROZSĄDEK Gwiazda ODKĄD PAMIĘTAM, ZAWSZE BARDZO SIĘ PRZEJMOHAŁAM SWOIMI WYSTĘPAMI. TERAZ CZUJĘ ŻE DOJRZAŁOŚĆ I DOŚWIADCZENIE, DAJĄ MI WIARĘ WE WŁASNE SIŁY Małgorzata Kożuchowska, aktorka c ■ zasy się zmieniają. Dziś wyprawabohate- rów „Podróży za jeden uśmiech" skoń-ł czyłaby się interwencją po!iq'i, a rodzice Dudusia i Poldka gęsto tłumaczyliby się ^z braku nadzoru nad latoroślami: Ale, choć nie dla dzieci, autostop to sposób na podróż w najpełniejszym tego słowa znaczeniu. Przemieszczając się „okazją", mamy szanse poznać ludzi, których nigdy w życiu nie spotkalibyśmy w innych okolicznościach, i zobaczyć miejsca, o których wzmianek próżno szukać w przewodnikach. Przeciwnicy autostopu twierdzą, że wsiadanie do samochodu z obcymi ludźmi to proszenie się o kłopoty. Zwolennicy uważają, że życie z natury rzeczy jest ryzykowne, a przy zachowaniu minimum rozsądku, podróżowanie w ten sposób nie jest groźniejsze niż podróż pociągiem. Mogą mieć rację -pod warunkiem że wbagażu, oprócz niezbędnych przedmiotów, znajdzie się także duży zapas rozwagi i nieco intuicji. Tak czy owak - autostop nie jest dla każdego. Kto lubi mieć wszystko zaplanowane punkt po punkcie i złości się, gdy coś nie idzie zgodnie z harmonogramem, podróżując autostopem będzie się męczył. Bo podróży autostopem nie da się zaplanować. Kto jednak czuje się zmęczony rutyną i przewidywalnością - może przynajmniej spróbować wyruszyćna trasę. Na początek - w kraju. Jako że improwizacje najlepiej wychodzą dobrze przygotowanym -warto poczynić przynajmniej ogólne założenia i odpowiedzieć na przykład na pytanie o to, jakie opcje noclegu bierzemy pod uwagę, jeśli noc zastanie nas na trasie, gdzie będziemy ładować telefon itp. Przesyłanie bliskim lokalizacji, informowanie z kim podróżujemy i regularny kontakt to w przypadku autostopu podstawowy pakiet ubezpieczeniowy. Jeśli do tego ma się żelazną rezerwę, która pozwoli w ostateczności wrócić do domu pociągiem czy autobusem - można wyruszać ze spokojną głową. Dokądś dotrzemy. Coś po drodze zobaczymy, z pewnością lepiej poznamy siebie i towarzysza podróży. Niektórzy odkryją, że od punktu docelowego ważniejsza jest sama droga. Nieporadnik Tatusia jak nie mam co powiedzieć Niosę zamroczonego młodszego. Zasnął w nie swoim łóżku, zrobiła się północ, trzebaprzenieśćdołóżeczka. Amłodzian... ech, łza się w oku kręci. Bo młodzian jest już w ostatnim momencie, kiedy przeniesienie go z miejsca na miejsce nie jest wyzwaniem logistycznym, nie łamie kręgosłupa, a nawet bywa przyjemne. Bo śpi. I przez ten sen obejmuje rączkami i nóżkami jak małpka. Można nie trzymać, a on i tak się utrzyma. I przytula do policzka... choć od tatusiowego natychmiast odskakuje, bo drapie. Ale to już ostatni etap tych fantastycznych czasów, gdy małe ciałko sapało zadowolone do ucha i spało na tatowym brzuchu (fakt, że wówczas był powierzchnią bardziej przypominającą materac, a nie wzgórze). A potem co będzie? A potem to się nawet nie przytuli. O tacie powie kumplom „stary". Ani się człowiek nie obejrzy, a będzie pierwsza kłótnia nastolatka, a chwilę później pójdzie na swoje. I na pewno przez sen nie szepnie: kocham cię, tatuś. Starszy co prawda potrafi się jeszcze na pół ulicy wydrzeć, że kocha, ale młodszemu z pewnością przejdzie. Bo jemu to te „kocham cię" aż za łatwo przychodzi. Aż go mama ostatnio spytała: dlaczego tak często to powtarza... bo jak się często powtarza, to czasem to wartość traci. „Ale jak czasem nie wiem, co powiedzieć, to wolę to. Wkońcu miłość jest najważniejsza". Rany, któryjatojużraz od nich słyszę? Tato lVarto wiedzieć Jak pogoda wpływa na nasze zdrowie Pogoda ma istotny wpływ na nasze samopoczucie. Jej częste zmiany, których doświadczamy wPolsce, rzutują na naszą koncentrację, na-strój i nierzadko relacje z innymi. Mówi się, że niemal wszyscy Polacy to meteopad. ale istnieją osoby, które są dużo bardziej wrażliwe na działanie pogody. Meteopatia to nadwrażliwość na zmiany pogody. Nie jest chorobą, ale może powodować nasilenie różnych dolegliwości. -Czasem jest to sygnał, że warto poddać się badaniom i w razie potrzeby rozpocząć leczenie -wskazuje dr Aleksandra Szymańska, intemistka z Gliwic. Mimo że z medycznego punktu widzenia wrażliwość na pogodę i jej zmiany nie jest jednostką chorobową, lekarze nie kwestionują wpływu tych zmian naludzki organizm. Może on objawiać się m.in.: bólami głowy, bólami brzucha, bólami stawów, sennością, apatią, poczuciem rozbicia, nerwowością, niepokojem. - Nadwrażliwość na warunki pogodowe jest coraz częściej zgłaszana przez osoby starsze, które chorująprzewlekle. Szcze-gólnie w ostatnich latach pogoda faktycznie może nam sprawiać takie problemy: gwałtowne zmiany będą szczególnie dotkliwe dla pacjentów, którzy cierpią z powodu schorzeń, np. układu krążenia - wyjaśnia dr Szymańska. Zmiany pogody szczególnie odczuwają osoby starsze, ale ich skutki mogą dotykać też osoby przemęczone i przepracowane. Co ważne, na tego typu dolegliwości częściej skarżą się kobiety niż mężczyźni, co może wiązać się też z liczbą zadań, które wykonują. Zbadańbiometeorolo-gów wynika, że na związek swoich dolegliwości z pogodą wskazuje - choć nie zawsze słusznie -nawet 50-70 proc. ludzi. Zmiany pogody szczególnie odczuwają też osoby przemęczone i przepracowane - Jeśli są to pacjenci już zdia-gnozowani, np. w zakresie choroby wrzodowej, chorób reumatycznych czy kardiologicznych, to warto jednak poszukać przyczyny tego, że częściej odczuwają bóle głowy, osłabienie czy zaostrzenie dolegliwości - wskazuje dr Szymańska. Rrównież osoby, u których nie zdiagnozowano wcześniej konkretnej choroby, mogą traktować nasilenie dolegliwości w wyniku zmian pogody jako sygnał, że warto poddać się badaniom. Nie wszystko bowiem -jak czynią to niektórzy pacjenci - da sięwytłumaczyć skokami ciśnienia atmosferycznego, temperatury czy deszczową aurą. - Jeżeli ktoś pod wpływem czynników pogodowych czuje się gorzej, np. boli go głowa czy stawy, powinien przede wszystkim poszukać przyczyny cho- roby, która powoduje zaostrzenie dolegliwości. Warto zatem pójść do lekarza, który zleci podstawowe badania laboratoryjne czynp. obrazowe-mówi dr Szymańska. Burzowa pogoda może wywołać groźną i niezwykłą chorobę. Czym jest astma burzowa? Meteopatia to nie choroba, ale istnieją sposoby, które mogą pomóc uniknąć jej nieprzyjemnych skutków. I choć nie da się zmienić pogody, to możemy podjąć kroki, które złagodzą jej wpływ na nasze samopoczucie. Zdaniem dr Aleksandry Szymańskiej takim sposobem jest zdrowy tryb życia. - Należy porządnie się wysypiać, starać się dużo czasu spędzać aktywnie, ruchowo, najlepiej na świeżym powietrzu, a także dobrze i zdrowo się odżywiać - wtedy te dolegliwości na pewno ulegną zmniejszeniu -podsumowała. Mając świadomość, że stan pogody się na nas odbija, warto obserwować, jakie wzorce pogodowe przyczyniają siędopogor-szenia samopoczucia. Pomocne możebyćprowadzenienotatek. Warto monitorować też pro-gnozypogody, abymóc się przygotować na trudniejsze dni. Objawy meteoropatii zazwyczaj utrzymująsięprzez kilka dni i ustępują wraz z poprawą pogody. Choć mogą być niekorzystne dla naszego samopoczucie, to w wielu przypadkach nie zakłócają aż tak bardzo codziennego funkcjonowania. Jeśli jednak aura znacząco wpływa na nasz nastrój, warto skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć ewentualne schorze-nialub wdrożyćwłaściwe leczenie. PAP Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 TEMAT WEEKENDU • 5 Psychologia Dorota Kowalska dorota.kowalska@poiskapress.pl Niektórzy z nas z pamiętają jeszcze „Podróż za jeden uśmiech" ze świetnym Filipem Łobodzińskim i Henrykiem Gołębiewskim w rolach głównych. Chłopcy chcieli pociągiem dostać się nad morze, ale zgubili pieniądze, co jednak wcale ich nie załamało. Poldeki Duduś, bo takie sąichfilmoweimiona, wybrali podróż autostopem. I była to podróż ich życia: poznali nowych, ciekawych ludzi, przeżyli niesamowite przygody. Rozpieszczony przez rodziców Duduś zmienił się, zmężniał. Kiedy dotarli do swoich matek na Hel, byli już inni, doroślejsi. Takich jak Poldek i Duduś, no może trochę starszych amato-rówautostopu wciąż nie brakuje. Marta, 45 lat, jasne włosy do połowy pleców, nauczycielka, od lat jeździ autostopem. Zaczęło sięna studiach. Nanichteż poznała przyszłego męża -Adama. Jako studenci podróżowali razem, teraz podróżują jako małżeństwo. - Zwiedzieliśmy autostopem całą Europę - opowiada. Przeżyli tysiące przygód. W Czechach zdarzyło im się czekać na „okazję" dobrych kilka godzin. Chcieli dojechać do Pragi, Nagle przejechał jakiś samochód, stanął, zawrócił. To był przemiły starszy pan. Zawiózł ich na stację benzynową, kupił dwie kanapki i dwie butelki z piciem, bo stwierdził, że „marnie wyglądają". Inny razem, to było w austriackich Alpach, podeszli do jednego z gospodarzy, który stał na podwórku, chcieli zapytać, gdzie najłatwiej byłoby złapać stopa, bo robiło się ciemno, a chcieli dotrzeć do Hallstatt. Aten zaproponował, żeby przespali się przed dalszą podróżą. Prowadził pensjonat, dał im jeden pokój, po kąpieli kazał przyjść na kolację. - Zazwyczaj spotykamy się z życzliwością. Ważne, żeby nawiązać kontakt z kierowcą. Czasami podczas drogi słyszymy niesamowite historie. Podróżowanie autostopem za granicą ma jeszcze jedną zaletę: łatwiej poznaje się miejscowych, ich zwyczaje, kulturę - mówi Marta. Zdarzało się, że kierowcy zabierali ich do swoich domów, przedstawiali rodzinie, gościli. - Nasze dzieci, a mamy dorosłą już córkę i syna, też podróżują autostopem. Nie robimy z tego problemu, znajązasady bezpieczeństwa, nie jeżdżą same - tłumaczy Marta. Ale też w internecie ci, którzy chcieliby ruszyć w świat autostopem, znajdą całą masę rad, które warto wziąć pod uwagę. „Jeśli jeszcze nigdy nie podróżowaliśmy autostopem,to dobrym kierunkiem na początekbędzie oczywiście Polska. Możemy spróbować wybrać się stopem nad morze lub w góry-taki wyjazd z pewnością będzie dobrą okazją, aby nabrać doświadczenia. Kiedy już poczujemy się pewniej i będziemy chcieli ruszyć za granicę, warto obrać kierunek na Bałkany. Obszar ten zamieszkują ludzie niezwykle otwarci i serdeczni. Choć nie ma tutaj gęstej sieci autostrad, to z pewnością nie będziemy mieć żadnego problemu ze złapaniem stopa" - radzi na swoim blogu Zuzanna Szybka. Wszystko to prawda. Do podróży autostopem trzeba się solidnie przygotować i pamiętać 0 kilku podstawowych zasadach. Przede wszystkim musimy się odpowiednio spakować. Warto postawić na plecak, który jest znacznie wygodniejszy niż walizka, umożliwi też doczepienie namiotu lub karimaty. Ważny jest ubiór, musi być wygodny 1 odpowiedni do pogody. Pamiętajmy o sprawdzonych butach i nakryciu na głowę. Powinniśmy wglądać schludnie, wtedy wzbudzimy zaufanie u kierowców. „Uśmiech to podstawa" -zdaniem blogerów, którzy podróżują autostopem, powinien o tym pamiętać każdy autostopowicz. Od naszego nastawie-niai pozytywnej energii będzie zależało to, czy zrobimy na kierowcy dobre wrażenie i czy zgodzi się zabrać nas z sobą. Kolejna sprawa - trzeba dbać o bezpieczeństwo. Zanim ruszymy w drogę, powinniśmy poinformować bliskich, dokąd się udajemy, być z nimi w stałym kontakcie. Umówić się na przykład na telefon o określonej porze dnia. Przesyłać SMS-em nu-merrejestracyjnypojazdu, jakim się poruszamy. Warto podróżować parami, nie wsiadać do kabiny, w której czuć woń alkoholu, w nocy nosić odblaskowe ubrania. Trzeba zachować czujność, śledzić zjazdy i znaki drogowe, aby nieprzegapićmiejsca, do którego chcieliśmy się dostać. Stopa najłatwiej łapać w miejscach, takich jak stacje benzynowe, parkingi lub główne drogi - przy nich zawsze będziemy czuć się bezpiecznie. Z kolei przy drodze szybkiego ruchu szansa na złapanie „okazji" jest bardzo mała. Warto też mieć przy sobie pamiątki lub słodycze, którymi będziemy mogli podziękować kierowcy za podwiezienie. Kuba Rydkodym: niewiele ponad 30 lat, absolwent Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, inżynier w hucie szkła. Pierwszego stopa złapałw Bieszczadach. Był rok2008: komunikacja miejska działała słabo i nie dojeżdżała tam, gdzie chciał. W następnymrokubyłajuż Hiszpania, potem Włochy, Turcja, Bałkany - przez sześć lat zwiedził autostopem 31 krajów. Wreszcie przyszedł czas na Chiny. Plan był Autostop może być świetną przygodą i ważnym, życiowym doświadczeniem. Warto jednak dobrze naszą podróż zaplanować i przestrzegać kilku podstawowych zasad. Przede wszystkim zaś zadbać o swoje bezpieczeństwo PODRÓŻ „NA STOPA", CZYLI Z PLECAKIEM PRZED SIEBIE Mil Warto dobrze naszą podróż zaplanować i przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa prosty: dojedzie autostopem do Moskwy, potem przez Syberię do Mongolii, stamtąd prosto do Pekinu. Dwa miesiące podróży. Po Chinach przyszedł czas na Dubaj. - A ten blog powstał trochę przez przypadek. Spisywałem krótkie relaqe ze swoich podróży dla znajomych, ale coraz więcej osób zaczęło się dopytywać o to, gdzie byłem, co widziałem, z kim rozmawiałem -opowiadał mi swego czasu. Nie miał właściwie wyjścia. Od 2010 roku zaczął pisać regularnie relaqe ze swoich podróży nablogu, ale na jego stronie są też rady dla autostopowiczów, historia autostopu, rozmowy z cieka- wymi ludźmi spotkanymi w drodze. - Ważne, aby znać kraj, do którego się jedzie, zwyczaje w nim panujące - tłumaczył. I ma racje. Włosi na przykład niechętnie biorą autostopowiczów. Za to życzliwość cechuje tureckich kierowców, ale nieźle podróżuje się także po Polsce. W Bułgarii czy Rumunii stop jest płatny, kierowcy zostawia się najczęściej równowartość ceny biletu autostopowego. To nie reguła, ale, żeby nie było niespodzianek, warto się dogadać, zanim wsiądziemy do samochodu. Różnorodność kulturowa sprawia, że niektóre zachowaniaige-sty mogą być inaczej odbierane wróżnychmiejscach na świecie. Choćby tak podstawowa sprawa, jak zatrzymywanie stopa. Na jednym z blogów można wyczytać, że kciuk uniesiony wgórę sprawdza się w Europie i Ameryce Północnej, alenienależyużywaćgo w Ameryce Południowej, Azji Mniejszej, Azji Południowo-Wschodniej i Afryce Zachodniej. Dłoń skierowana w górę - zostanie dobrze odczytana w Afryce. Wskazywanie palcem drogi -w Australii i Oceanii, ale nie w Azji. Wyciągnięcie przed siebie ręki, trochę tak jakbyśmy chcieli uścisnąć czyjąś dłoń - ten gest zrozumieją kierowcy w Azji Mniejszej. Kciuk skierowany po- ziomo za plecy - w Ameryce Po -łudniowej. Poziome machanie dłonią w górę i w dół - w Azji. Na tym kontynencie samotnie podróżujące kobiety mogą być jednak odbierane jako osoby oferujące usługi seksualne, więc panie powinny podróżować z jakimś mężczyzną. W niektórych krajach Afryki, choćby w RPA, należy w ogóle unikać jeżdżenia autostopem, bo to po prostu niebezpieczne. Autostop może być świetną przygodą i ważnym, życiowym doświadczeniem warto jednak dobrze naszą podróż zaplanować i przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa. 6 • GWIAZDA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 Sylwetka Małżeństwo to dla niej ;ra do jednej bramki Zarówno swymi wyborami życiowymi, jak i zawodowymi potwierdza, że jest ciągle wierna sobie. Choć czasem musi z czegoś zrezygnować, nadal kieruje się zasadami Dekalogu MAŁGORZATA KOZUCHOWSKA Polska aktorka teatralna, kinowa i telewizyjna. Urodziła się w 1971 roku we Wrocławiu. Ma dwie młodsze siostry - Maję i Hannę. Ukończyła Akademię Teatralną w Warszawie w 1994 roku. Po dyplomie dołączyła do zespołu Teatru Dramatycznego, a potem została aktorką Teatru Narodowego. W kinie popularność przyniosły jej komedie „Kiler" i „Kilerów 2-óch". Ma jednak w swym dorobku również dramaty, jak „Komornik" czy „Hania". Z powodzeniem występowała również w telewizyjnych produkcjach, jak „M jak miłość", „Rodzin-ka.pl" czy „Motyw". Jest też utalentowaną aktorką dubbingową. Od wielu lat udziela się charytatywnie. Jej mężem jest dziennikarz Bartłomiej Wróblewski. Mają syna Jana Franciszka (ur. w 2014 roku). Paweł Gzyl pawel.gzyl@polskapress.pl W tym roku będzie obchodzić jubileusz trzydziestolecia swej kariery aktorskiej. Ktoś mógłby pomyśleć, że po takim okresie popadła w rutynę. Nic bardziej mylnego. Jej sposobem na zachowanie świeżości w podejściu do zawodu jest różnorodność przyjmowanych ról. Przykład? Ostatnio widzieliśmy ją w religijnym filmie „Czyściec", dramacie „Banksterzy" i komedii „Zołza". Ana premierę czekają „Chłopi", w których zagrała Or-ganiścinę. Szkoda tylko, że nie możemy jej oglądać w serialu „Rodzinka.pl", który zakończył się dwa lata temu. Bo chyba za rolę Natalii Boskiej widzowie pokochali ją najbardziej. - Odkąd pamiętam, zawsze bardzo się przejmowałam swoimi występami. Nie mogłam spać, nie mogłam jeść. Podchodziłam do wszystkiego bardzo emocjonalnie. Teraz czuję, że dojrzałość i doświadczenie, które zdobyłam, dają mi wiarę we własne siły i umiejętności. Oczywiście odpowiedzialność jest większa - z biegiem lat rosną wymagania ^widzowi krytyków, niema żadnej taryfy ulgowej. To jestna-turalne. Jest jednak też wielka satysfakcja i radość z tego, że mogę to wszystko, czego się nauczyłam, świadomie w swojej pracy wykorzystać - tłumaczy w „Gazecie Krakowskiej". Poszerzona perspektywa Dorastaław inteligenckiej rodzinie mieszkającej wpeerelow-skimbloku z wielkiej płytyw Toruniu. Jej tata był pedagogiem, ń\ a mama nauczycielką. Miała dwie młodsze siostry, więc to ona narzucała, w co się mają bawić. Ta odpowiedzialność za innych sprawiła, że została najpierw przewodniczącą klasy, a potem nawet prezydentką szkoły. Była wręcz ideałem córki: dobrze się uczyła, starała się pomagać rodzicom i nigdy nie przeszła fazy młodzieńczego buntu. Zadecydowało o tym na pewno jej wychowanie. - Wyrosłam w tradycyjnym domu, w którym ważnabyławiara katolicka. Wartości związane z Dekalogiem, polska historia i tradycja. Ale rodzice nie zamykali nas w prostych schematach i jeszcze jako dziecko miałam zgodę na liczne wyjazdy z kółkiem teatralnym, występy za granicą. To poszerzało perspektywę - mówi w „Gazecie Wyborczej". Ponieważ państwo Kożuchowscy mieli rodzinę w Niemczech, kiedy Małgosia była w liceum, pojechała do niej w odwiedziny. Pojawił się wtedy pomysł, by tam została na stałe. Ona jednak postanowiła wrócić do Torunia, bo trudno było jej sobie wyobrazić życie bez kółka teatralnego. Aktorką postanowiła bowiem zostać już w szóstej klasie podstawówki. Uwiódł ją mit Hollywood z takimi gwiazdami, jak Marilyn Monroe czy Elizabeth Taylor. Dlatego mimo sprzeciwu rodziców, po maturze zdała do Akademii Teatralnej wstolicy. - To był świat, który wydawał mi się światem z bajki, a do którego marzyłam, żeby wejść. Siebie jednak oczyma wyobraźni widziałam raczej na scenie. Myślę, że byłam takim dzieckiem, które dość realnie ocenia rzeczywistość. Nie myślałam, że będę jakąś wielką diwą, bo na półkach był ocet i stałam w kolejkach po banany raz w roku - śmieje się w serwisie Polki.pl. Wierna sobie Nikt, kto ją znał, nie zdziwił się, że była jedną z najlepszych studentek w akademii. Dlatego już na drugim roku dostała propozycję pierwszej roli. Trzy lata później po zrobieniu dyplomu została aktorką Teatru Dramatycznego. Dzięki temu współpracowała z wybitnymi reżyserami - Wiesławem Komasą i Jerzym Jarockim. Dzięki nim do dziś kocha występy na scenie, choć nie przeszkadza jej to robić karierę również w kinie i telewizji. - Patrząc wstecz, widzę, że miałam dużo szczęścia i do ludzi, i do projektów, które w moim życiu się pojawiały. Często w idealnym momencie. Tym bardziej, że uprawiam bardzo trudny i często niesprawiedliwy zawód. Nie lubię udzielać rad, ale myślę, że nie wolno się za bardzo napinać, koncentrować tylko na jednym. Sukces nie może być celem samym w sobie. I naprawdę warto być wiernym sobie - podkreśla w „Twoim Stylu". Coś było wniej takiego, że Juliusz Machulski pomyślał, iż świetnie sprawdzi się w komediowej roli w jego filmie „Kiler". I nie pomylił się. Małgosia rozkochała w sobie wszystkich widzów jako zabawna i urocza Ewa Szańska. Popularność, którą zyskała dzięki temu występowi, sprawiła, że otrzymała propozycję udziału w telenoweli „M jak miłość". W efekcie oglądaliśmy ją jako Hankę Mostkowiak aż jedenaście lat. Jeszcze większym sukcesem okazał się dla niej familijny serial „Rodzinka.pl". - Ostatnio na planie u Patryka Vegi usłyszałam: „Jestem tobą zadziwiony". „Ale co?!" - zaniepokoiłam się. „Myślałem, że będziesz wymagała nie wiadomo czego, miała pretensje, że w obrazku wyglądasz inaczej, niż sobie zaplanowałaś". „Nie wierzę" - odpowiedziałam. Często się zdarza, że ludzie myślą: „Teraz przyjdzie i będzie odstawiała gwiazdę". Nie widzę powodu, żeby odgrywaćkogoś, kim nie jestem i nie byłam - deklaruje w „Twoim Stylu". Wspólny kierunek Kiedy występowała w teatrze, bileterka powiedziała jej pewnego dnia, że ma wielbiciela, który wykupiłbilety na dwadzieścia spektakli do przodu z jej udziałem. Potem pojawiły się bukiety kwiatów w garderobie i liścik z prośbą o spotkanie. Tak aktorka poznała dziennikarza Bartka Wróblewskiego, który wypatrzył ją kilka tygodni wcześniej na pogrzebie Jana Pawła n w Watykanie. Dwa lata później para zaręczyła się na tym samym placu Świętego Piotra, a potem w2008 roku wzięła ślub w warszawskim kościele Świętego Krzyża. - Najważniejsze w małżeństwie jest to, by grać do jednej bramki. Mieć wspólny kierunek, wspólne marzenia i realizować je. Nie koncentrować się tylko na sobie. Z miłością jest tak jak z innymi ważnymi sprawami w życiu. Trzeba ją pielęgnować - twierdzi w „Twoim Stylu". Kiedy małżonkowie zdecydowali się na dziecko, okazało się, że nie będzie to proste. Zaczęli więc leczenie. Zegar biologiczny Małgosi tykał nieustępliwie. Aktorkai jej mąż nie zdecydowali się jednak na metodę in vitro, tylko wybrali popieraną przez Kościół naprotechnologię. I udało się: Małgosia urodziła w 2014 roku synka Jasia. Dziś cała trójka jest szczęśliwą rodziną, która konsekwentnie chroni swą prywatność przed mediami. - Wiem już, w jakim trybie nie chcę pracować. A pracowałam w nim przez wielelat-inieprzeszkadzałomi to. Byłam jednak wtedy odpowiedzialna tylko sama za siebie. W tej chwili mam rodzinę, więc chcę, żeby moje dziecko miało wdomumamę. Dbającą i kochającą. A nie mamę, która wpada do domu raz na jakiś czas, bo wiecznie jest wpracy - deklaruje w „Dzienniku Polskim". AKCJA CHARYTATYWNA 0410843334 •: HUTA ŁABĘDY S A. GLOBAL IMPACT BEATA DRZAZGA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 PORADNIK • 7 Sanatoria i uzdrowiska Wszystko, co trzeba wiedzieć o leczniczym wyjeździe / Potrzebujecie odpoczynku, który poprawiłby wasz stan zdrowia? Połączenie kwestii relaksacyjnych i zdrowotnych jest możliwe dzięki istnieniu sanatoriów, do których tłumnie zjeżdżają kuracjusze z całego kraju. Jeżeli także myśleliście o podobnym pobycie, zapoznajcie się z naszym poradnikiem o sanatoriach - znajdziecie w nim wszystko, co trzeba wiedzieć o leczniczym wyjeździe Sanatoria rozmieszczone są w miejscowościach uzdrowiskowych, w których naturalnie występujące surowce mają potencjał leczniczy, a pobyt w nich - także ze względu na odpowiednio rozbudowaną infrastrukturę - ma pozytywny wpływ na zdrowie kuracjuszy. Do osób, które mogą starać się o (zazwyczaj 3-tygodniowy) pobyt, współfinansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należą ci, którzy: • są ubezpieczeni i cierpią na choroby przewlekłe nawracające, np. z powodu pracy lub pacjenci wymagający rehabilitacji po przebytych operacjach lub chorobach (NFZ), • mogą trwale utracić zdolność do pracy, a pobyt w uzdrowisku poprawi ich rokowanie (ZUS), • rolnicy zagrożeni utratą zdolności do pracy w gospodarstwie lub niezdolni do wykonywania tych obowiązków, jeżeli pobyt w sanatorium ma szansę poprawić ich stan zdrowia (KRUS). Sanatorium na NFZ czy prywatnie? Odpowiedź na to pytanie zależy od wielu czynników, które dotyczą samego chorego. Prawdą jest, że opłaty za pobyt w prywatnych sanatoriach są dużo wyższe niż te na NFZ, dlatego dla skromniej żyjących pa-cjentówbędzie to nie lada wyda- tek. Ogromną zaletą pełnopłat-nych pobytów jest przyjęcie bez skierowania, możliwość wyboru miejsca i terminu pobytu, który może (ale nie musi) być także krótszy niż 3 tygodnie - to spore ułatwienie dla osób, które mają obowiązki i nie mogą pozwolić sobie na tak długą nieobecność. Jak uzyskać skierowanie Z leczenia uzdrowiskowego mogą skorzystać pacjenci na podstawie skierowania naNa-rodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), a także Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Jak uzyskać takie skierowanie? • NFZ - otrzymać stosowne skierowanie od lekarza rodzinnego lub lekarza innej specjalizacji (także prywatnie, jeżeli ma podpisaną umowę z NFZ), dostarczyć skierowanie do NFZ (pocztą lub osobiście), czekać na listowne powiadomienie. •ZUS - pacjent powinien zalogować się na własne konto naPlatformieUsług Elektronicz- nych ZUS, wpisać swoje dane i wydrukować uzupełniony wniosek. Z takim wnioskiem powinien udać się do lekarza, który dodatkowo uzupełni dokument oraz zarejestruje go samodzielnie przez PUE ZUS. Po otrzymaniu zawiadomienia należy stawić się na wizytę u lekarza orzecznikawwyznaczonym terminie wraz z dokumentacją medyczną. Jeżeli orzecznik uzna wniosek za zasadny, wystawi skierowanie. • KRUS - otrzymany od lekarza wniosek (wraz z niezbędnymi badaniami) należy dostarczyć osobiście lub pocztą do oddziału regionalnego lub terenowego KRUS. Z zarejestrowanym wnioskiem zapozna się inspektor orzecznictwa lekarskiego KRUS. Jeżeli rozpatrzy on pismo pozytywnie, rolnik otrzyma propozycję wyjazdu do uzdrowiska. Wraz z początkiem roku2023 uruchomiono opcję wystawiania skierowań drogą elektroniczną. Co to oznacza dla pacjen-tów?Przede wszystkim wygodę - osoby, które otrzymały skierowanie, nie będą musiały dostarczyć go do oddziału NFZ, bo zrobi to za nie lekarz podczas wizyty. Zmiany dotyczą także informowania o kolejnych etapach, które (w zależności od decyzji chorego) będzie można otrzymywać drogą mailową, za pomocą wiadomości SMS, poprzez aplikację IKP lub tradycyjnie, drogą pocztową. Według Narodowego Funduszu Zdrowia średni czas oczekiwania na wyjazd do sa- natorium to ok. 2 lata. Wszystko zależy jednak od stanu pacjenta - jeżeli lekarz na skierowaniu zaznaczy przypadek jako „pilny", czas oczekiwania może zostać znacznie skrócony. Możliwe jest także samodzielne sprawdzenie terminów w wyszukiwarce NFZ. KRUS oraz ZUS nie określają prawdopodobnych terminów - należy więc czekać na informację ze strony tych instytucji. Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych deklaruje jednak, że wniosek o rehabilitację leczniczą „zostanie rozpatrzony niezwłocznie". Czy emeryt sam płaci? Tak, wszyscy paqenci - z wyłączeniem dzieci - muszą częściowo zapłacić za zakwaterowanie i wyżywienie w sanatorium. W 2022 roku koszt dziennego pobytu wahał się między ok. u a 41 złotych, w zależności od terminu (sezon I trwał od l października do 30 kwietnia, sezon n - od l maja do 30 września) czy standardu pokoju. Szczegó- m łowe informacje dostępne są w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego. O wysokości opłaty decyduje minister zdrowia. Koszt ten ulega zmianie co roku w oparciu o wartość średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Warto pamiętać, że NFZ nie ponosi także kosztów za opłaty klimatyczne, przejazdów do uzdrowiska i z powrotem, a także dodatkowych zabiegów na schorzenia niezwiązane z powodem skierowania na turnus. Bezpłatny pobyt czeka za to pacjentów szpitali uzdrowiskowych. Jeżeli skorzystaliście z wyjazdu do uzdrowiska w ramach NFZ lub KRUS, o kolejną rehabilitację leczniczą możecie starać się dopiero po 12 miesiącach. W przypadku ZUS sprawa wygląda nieco inaczej -oudział w kolejnym turnusie można starać się nawet tuż po zakończeniu pobytu w uzdrowisku. Wyjazd rodzinny Małżonkowie mogą wyjechać razem do sanatorium. Możliwe jest skierowanie w to samo miejsce (także w identycznym terminie), chociaż nie jest to takie proste i nie zawsze może się udać. Jeżeli będzie to możliwe, musicie przygotować się także na możliwość zakwaterowania w oddzielnych pokojach. By mieć szansę na wspólny pobyt w uzdrowisku na NFZ, małżonkowie muszą: • złożyć wnioski tego samego dnia (mogą także zostać wysłane razem pocztą), •warto dołączyćtakże podanie o chęci wspólnego wyjazdu), • dokumenty powinny dotyczyć tego samego rodzaju i profilu leczenia, • wnioski muszą być wypełnione rzetelnie i bezbłędnie, bowiem każda prośba o dodanie informacji oraz weryfikacje zmniejszają szanse na wyjazd. Wyjątkiem są pary, w których choć jedno z małżonków ukończyło 65. rok życia lub ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności - w takiej sytuacji małżonkowie na pewno udadzą się do sanatorium razem. Czy do sanatorium można zabrać psa? Przy rozpatrywaniu tego problemu należy rozróżnić psa, który - choć cudowny - jest zwykłym pupilem oraz psa asystującego, który osobom niepełnosprawnym pomaga w funkcjonowaniu. Zgodnie z obowiązującym prawem pies asystujący może wejść z właścicielem do obiektów użyteczności publicznej, także sanatoriów. Osoby niepełnosprawne niestety spotykają się w niektórych sanatoriach ze sprzeciwem, jednak mają pełne prawo do wprowadzenia zwierzęcia. Ku uciesze właścicieli czworonogów istnieją także sanatoria, które umożliwiają zakwaterowanie ze swoim pupilem. AKCJA CHARYTATYWNA * O '7-V rm MuWI IKEA Industry WORTHINGTON 1 STAHOW INDUSTRIES W W 8 • KUCHNIA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 Letnie smaki Z cukini wyczarujesz pyszny obiad, a nawet deser Warzywo to jest niezwykle uniwersalne, smaczne, a przy tym zdrowe. Co więcej, w sezonie to jeden z tańszych wyborów na targu bądź w sklepie sęczki. Wymieszaj mięso z sosem sojowym i słodką papryką. Umyj warzywa i pokrój na kawałki. Cebulę i czosnek drobno posiekaj. Na patelni rozgrzej odrobinę oleju i podsmaż kurczaka na złoty kolor. Dodaj do mięsa pokrojoną cebulę i czosnek oraz cukinie i pomidora. Chwilę podsmaż, ana-stępnie zalej wodą. Duś pod przykryciem przez 10 minut. Dodaj do dania przecier pomidorowy, ocet, cukier, łyżeczkę soli i pół łyżeczki pieprzu. W miseczce rozpuść łyżkę mąki ziemniaczanej w czterech łyżkach wody i dodaj do dania. Wymieszaj i pogotuj 5 minut. Nakoniec sprawdź smak dania, w razie potrzeby dodaj więcej soli, pieprzu lub cukru. Podawaj z ugotowanym ryżem. SAŁATKAZ CUKINII NAZIMĘ 4 kg cukinii, o,5 kg marchewki, 0,5 kg cebuli, 1 główka czosnku, natka pietruszki, koperek, 12 łyżeczek soli, pół szklanki cukru szklanka oleju, szklanka octu. Umyj i osusz warzywa. Cukinię pokrój w cienkie talarki. Marchewkę pokrój podobnie jak cukinię, na małe plasterki. Cebulkę posiekaj w piórka. Czosnek pokrój drobno. Posiekaj natkę pietruszki i koperek. Wymieszaj wszystkie składniki w dużej misce lub garnku. Zalej wdrobnąkostkę. Czosnek zetrzyj na tarce lub drobno posiekaj. W dużym garnku rozgrzej olej i podsmaż cebulę i kiełbasę. Dodaj czosnek i podsmaż jeszcze ok. l minutę. Następnie dodaj cukinię i paprykę, podlej niewielką ilością wody, przykryj garnek pokrywką i duś pod przykryciem na małym ogniu przez ok. 15 minut. Raz na jakiś czas możesz przemieszać potrawę. W tym czasie obierz pomidorki ze skórki (możesz je sparzyć wrzątkiem i obrać lub skorzystać ze specjalnej obieraczki do warzyw). Pokrój pomidory na kawałki 1 dodaj do leczo. Duś ok. 10 minut, aż warzywa będą miękkie. Na koniec dopraw danie przyprawami. Podawaj leczo ciepłe, posypane natką pietruszki. CUKINIAZKURCZAKIEM W SOSIE SŁODKO-KWAŚNYM 2 cukinie, 2 filety z kurczaka, 3 pomidory, cebula, ząbek czosnku, 100 ml pasty pomidorowej lub przecieru pomidoro-wego, ok. 100 ml wody, 1 łyżka mąki ziemniaczanej+4 łyżki wody, olej dosmażenia, 1 łyżka sosu sojowego, iłyżeczkapapryki słodkiej, 2 łyżki octu, 2 łyżki cukru, sólipiepiz do smaku, 2 woreczki ugotowanego ryżu (200g). Przygotowanie dania zacznij od pokrojenia kurczaka w pa- ^ tfk|jS§ warzywa mieszanką octu, oleju, soli i cukru. Wszystko dokładnie wymieszaj. Przykryj warzywa folią spożywczą i odstaw na około pół godziny. W tym czasie umyj dokładnie 1 wysusz słoiki oraz nakrętki. Przełóż sałatkę do słoikowi zakręć. Nablaszce do pieczenia połóż dwa arkusze papieru do pieczenia. Ułóż słoiki nablaszce tak, by się nie dotykały. Wstaw do zimnego piekarnika, a następnie włącz go na temperaturę 120 stopni Celsjusza. Gdy piekarnik się na-grzeje, odczekaj 20 minut. Po 20 minutach wyłącz piekarnik i zostaw zamknięty ze słoikami w środku. Po około l godzinie wyjmij słoiki i obróć je wieczkiem do dołu. Zostaw do całkowitego wystudzenia. Sałatka z cukinii jest gotowa. CIASTO CZEKOLADOWE 2 średnie cukinie, 4 jajka, 3/4 szklanki cukru, 2 szldanki mąki, 2 łyżki kakao, 1 łyżka kawy rozpuszczalnej, 2 łyżeczki proszku do pieczenia, pół łyżeczki sody, szczypta soli, 1 opakowanie budyniu czekoladowego, 3/4 szklanki oleju; polewa czekoladowa: I50g czekolady gorzkiej lubdesero-wej, 100 ml słodkiej śmietanki Umyj i obierz cukinie. Zetrzyj cukinie na tarce na jarzynowych oczkach. W misce wymieszaj wszystkie sypkie skład- Młoda cukinia jest warzywem polecanym osobom dbającym o niską kaloryczność dań. W100 gramach cukinii jest około 17 kalorii. Przy tym spore ilości błonnika przyspieszają przemianę materii. Cukinia ponadto jest źródłem: witaminy C, witaminy K, witaminy PP, witamin z grupy B, potasu, żelaza i magnezu. Cukinię warto jeść na surowo, ale też na gorąco np.: w sosach, zupach i w leczo. W kuchni we-gańskiej i kuchni wegetariańskiej cukinia może być użyta jako podstawa lazanii. Cukinia jest znakomitym warzywem do przygotowania ciast i deserów. LECZO Z CUKINIĄ 4cukinie,0k.500gkiełbasy,3 papryki (najlepiej czerwona, zielona i żółta), 8 pomidorów lub 500 g pomidorowej passaty (przecieru pomidorowego), cebula, 3 ząbki czosnku, 1 łyżeczka bazylii, 1 łyżeczka ore-gano, 0,5 łyżeczki pieprzu, sól dosmaku,ok.3łyżki oleju, ok. 100 ml wody, świeża natka pietruszki do posypania. Cukinie umyj, obierz (jeśli jest młoda, to nie musisz jej obierać) i pokrój w średniej wielkości kawałki. Paprykę umyj, wytnij środek i pokrój w dużą kostkę. Kiełbasę pokrój wpla-sterki. Cebulę posiekaj Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 KUCHNIA • 9 Letnie smaki i podsmaż na rozgrzanym oleju z obu stron na złoty kolor. Przełóż podsmażone plastry indyka do garnka i zalej wodą tylko tyle, by przykrywała mięso. Wstaw na mały ogień. Na patelni, po smażeniu indyka, podsmaż cebulę. Dodaj posiekany czosnek, marchewkę i odciśniętą z nadmiaru wody cukinię. Podsmażone warzywa dodaj do mięsa. Duś całość około 35 minut. Na koniec dopraw danie śmietanką, koperkiem, solą i pieprzem, doprowadź do wrzenia i gotuj jeszcze około 5 minut. CHRUPIĄCE PLACKI Z CUKINII 4młodecukime, 2 jajka, 5 łyżek mąki pszennej, dwa małe ząbki czosnku, pół cebuli, szczypta soli, szczypta pieprzu, olć l łyżeczka oleju do posmarowania blaszki, opcjonalnie: posiekany koperek, szczypiorek lub natka pietruszki. Cukinie umyj i zetrzyj na jarzynowej tarce. Posól cukinię i od-stawna 15 minut. Posiekaj cebulę i czosnek. Odciśnij cukinię z nadmiaru soku. Dodaj jajka, mąkę, posiekaną cebulę i czosnek oraz dopraw szczyptą soli i pieprzu. Możesz dodać do masy także posiekane zioła, np. koperek lub pietruszkę. Dokładnie wymieszaj masę. Wykładaj placuszki łyżką na blaszkę wyłożoną pokropionym odrobiną oleju papierem do pieczenia. Delikatnie spłaszcz je łyżką. Piecz w 180 stopniach Celsjusza przez 20 minut, aż będą złociste. REKLAMA 0010719806 r — — — — — — — — — — — — — -% i ZŁOM kupię, potnę, przyjadę i i i odbiorę, tel. 607 703 135. ' USŁUGI HYDRAULICZNE, tel. 607 703 135. i SPRZĄTANIE strychów, , i garaży, piwnic, wywóz starych i i mebli oraz gruzu w big i bagach, 607 703135. • niki: mąkę, kakao, proszek budyniowy, sodę, szczyptę soli, kawę i proszek do pieczenia. Jajka ubij zcukrem na jasną masę. Zmniejsz obroty i wlej olej. Wsyp suche składniki i wymieszaj. Cukinie odciśnij z nadmiaru wody i dodaj do masy. Wymieszaj. Przełóż ciasto do blaszki wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz w 170 stopniach ok. 50 minut. Gdy ciasto wystygnie, przygotuj polewę: podgrzej śmietankę, zdejmij z ognia i dodaj kostki czekolady, wymieszaj, aż polewa będzie gładka. Udekoruj ciasto czekoladową polewą. SMAŻONE KWIATY CUKINII 20 świeżych kwiatów cukinii, l szklanka mąki pszennej,1/2 łyżeczki soli, i szklanka (150 g) oliwy z oliwek, 1-2 łyżki zimnej wody. Z każdego kwiatu cukinii usuwamy żółty słupek i szypułkę, ostrożnie płuczemy w zimnej wodzie. Osuszamy delikatnie papierowym ręcznikiem. Mąkę przesiewamy do miski, robimy zagłębienie pośrodku, dodajemy sól, po jednej łyżce wody i oliwy. Dokładnie mieszamy, dodając tyle wody, aby uzyskać ciasto o dość gęstej konsystencji (tak, aby przylegało do kwiatów). Oliwę rozgrzewamy w garnku lub głębokiej patelni do bardzo wysokiej temperatury. Zanurzamy w cieście 4-6 kwiatów cukinii jednocześnie i smażymy je z obu stron, do zarumienienia. Smażone kwiaty cukinii odsączamy na papierowym ręczniku z nadmiaru tłuszczu. MAKARON Z CUKINII I MARCHEWKI 150 g cukinii, lOO g marchewki, loogmakaronu ryżowego, 1 ząbek czosnku, 60 g cebuli, 10 g oliwy, 100 ml wody, 60 g sera pleśniowego, sólipieprz, papryka słodka i ostra do smaku, około 2 łyżek posiekanej natki pietruszki Makaronryżowyprzygotować według instrukcji na opakowaniu. Przepłukać zimną wodą -dzięki temu makaron się nie skleja. Cebulę pokroić wpiórka. Cukinię i marchewkę zetrzeć na tarce spirali lub pokroić w cienkie paseczła za pomocą obieraczki do warzyw. Na oliwie, na małym ogniu, obsma- żyć warzywa. Dodać wodę, doprawić. Dusić pod przykryciem około 5 minut. Warzywa muszą pozostać al dente. Dodać makaron, czosnek wyciśnięty przez praskę, natkę, wymieszać. Podawać z pokrojonym serem pleśniowym. Przepis pochodzi z książki „Fit przepisy od baletnicy. Sezonowo" Wydawnictwa Pascal. RISOTTO Z CUKINIĄ I BOCZKIEM szklanka ryżu dorisottonp. ar-borio, loogboczku wędzonego parzonego w plasterkach, ok. 3 szklanki bulionu, 1 cukinia, 1 cebula, 35gparmezanu lub innego twardego sera np. sera bursztyn, 30 g masła, 0,5 łyżeczki słodkiej papryki, 1 łyżka posiekanej natki pietruszki, sól ipieprz do smaku,iłyżka oleju do smażenia. Boczek pokrój wplasterła. Cukinię obierz i pokrój w niewielkie kawałki. Cebulę pokrój w drobną kostkę. Podsmaż na suchej patelni boczek, po chwili dodaj cebulę, a następnie cukinie. Na drugą patelnię wlej łyżkę oleju, wsyp suchy ryż, podsmaż ok. 2 minuty, cały czas mieszając. Zalej ryż szklankąbulionu, poczekaj, aż go wchłonie i dodaj pozostały bulion. Gdy ryż będzie miękki, dodaj przyprawy, masło i starty ser. Na koniec dodaj boczek z cukinią i cebulą i całość wymieszaj. Przed podaniem posyp risotto posiekaną natką pietruszki i odrobiną sera. SAŁATKAZ MAKARONEM I BAKŁAŻANEM 130 g makaronu rurki, 1 bakłażan, 1 cukinia, 6 pomidorków cherry, 1/2żółtej papryki, loog sera feta, ulubione przyprawy, sól, kilka listków bazylii do dekoracji, olej rzepakowy do smażenia. Makaron ugotować zgodnie z instrukcją na opakowaniu, odcedzić, wystudzić. Bakłażan umyć, osuszyć, odciąć końcówkę z listkami, pokroić w grubą kostkę. Następnie obficie go posolić, wyłożyć na durszlak i zostawić na ok. 30 minut, aż puści sok - wten sposób pozbywamy się nadmiaru wilgoci i gorzkiego smaku. Po tym czasie dokładnie wypłukaćba-kłażan pod zimną bieżącą wodą. Smażyć na mocno roz- grzanym oleju na złoty kolor. Cukinię umyć, pokroić wgrubą kostkę, podsmażyć na rozgrzanym oleju przez 3-4 minuty. Pomidorki pokroić na ćwiartki, paprykę na 3-centymetrowe paski. Ser feta pokruszyć. Do miski włożyć makaron, ostudzony bakłażan, cukinię, pomidorki i paprykę, dodać przyprawy, wymieszać. Sałatkę posypać fetą i udekorować listkami bazylii. Przepis udostępniamy dzięki uprzejmości wydawnictwa Buchmann. INDYK W SOSIE Z CUKINIĄ I MARCHEWKĄ ok.800gfiletuzindyka, lduża cukinia, 3 marchewki, 1 cebula, 2 ząbki czosnku, 150 ml śmietanki 30 proc., 4 łyżki mąki pszennej,koperek, sólipieprz do smaku. Umyj cukinię i zetrzyj na tarce na dużych oczkach. Posól i odstaw na bok. Obierz i zetrzyj na tarce marchewkę. Posiekaj cebulę i koperek. Filet z indyka pokrój na plastry (sznycle), lekko ubij tłuczkiemiposól. Obtocz każdy plaster mięsa w mące, strzęp jej nadmiar 10 • URODA Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 Naturalne substancje Róża, królowa kwiatów, słynie ze swoich właściwości już od czasów starożytnych Olejek różany to naturalny olejek eteryczny pozyskiwany z płatków róży damasceńskiej, a także stulistnej i francuskiej metodą destylacji z parą wodną, której produktem jest także woda różana. Cenny produkt aromatyczny jest składnikiem perfum i kosmetyków o działaniu pielęgnacyjnym Anna Rokicka-Żuk anna.rokicka@polskapress.pl Olejek różany to produkt destylacji z parą wodną płatków róży damasceńskiej (Rosa damascena). We Francji olejek różany produkuje się z kwiatów róży stulistnej (Rosa centifoliaj oraz z róży francuskiej (Rosa gallica). Ze względu na skomplikowaną i pracochłonną produkcję należy do najdroższych olejków eterycznych na świecie. Do wyprodukowania kilograma olejku z róży damasceńskiej potrzeba aż pięciu ton płatków, które są zbierane ręcznie o poranku w nierozwinię-tym stanie tylko raz do roku o poranku, a następnie przewożone do destylami. Róża damasceńska uprawiana jest w Bułgarii, Indiach, Turcji, Chinach oraz Rosji. Najlepszy pod względem jakościowym i aromatycznym jest olejek różany z Bułgarii, produkowany z płatków kwiatów rosnących w słynnej Dolinie Róż. Olejek różany to jeden z dwóch produktów powstających jednocześnie w procesie destylacji z parą wodną. W zbiorniku pozostaje produkt uboczny w postaci wody różanej. Roztwór nazywany też hy-drolatem różanym zawiera wiele korzystnych związków z płatków róży, choć w niższym stężeniu niż olejek. Stosowany w kosmetyce, hydrolat różany tonizuje i odświeża skórę. Należy do najbardziej uniwersalnych hydrola-tów i choć jest polecany zwłaszcza do cery suchej i wrażliwej, ma jednocześnie działanie przeciwzapalne, antybakte-ryjne i ograniczające produkcję łoju w przypadku przetłuszczania się skóry. Składnildem kosmetycznym jest także olejek eteryczny z drzewa różanego (Aniba rosa-eodora), tropikalnej rośliny z Ameryki Południowej z rodziny wawrzynowatych, która z różą nie ma nic wspólnego poza nieco podobnym zapachem do jej kwiatów. Choć aromatyczna jest cała roślina, su- Olejek różany to jeden z dwóch produktów powstających jednocześnie w procesie destylacji z parą wodną rowcem do produkcji olejku jest jej drewno. Oprócz ko-rzenno-kwiatowego zapachu ma też właściwości łagodzące stan zapalny i odżywiające cerę. Olejek z nasion róży to natomiast olej tłoczony na zimno. Jest zupełnie innym produktem niż lotny olejek aromatyczny, przeznaczonym do natłuszczania skóry i stosowanym jako składnik kosmetyków. Wytwarza się go z nasion gatunków takich jak: • dzika róża (Rosa canina), • róża piżmowa (Rosa moschata), • róża japońska (Rosaru-gosa), • róża rdzawa (Rosa rubigi-nosa). Olej z pestek róży obfituje w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, witaminę E i inne przeciwutleniacze, dzięki czemu wspomaga regenerację skóry, działa ujędrniająco i łagodzi podrażnienia. Jest szczególnie polecany dla cery dojrzałej, suchej, a także mieszanej i z niedoskonałościami. Woda różana jako roztwór wody i wyciągu z róży jest popularnym składnikiem kulinarnym, stosowanym do aromatyzowania słodyczy, zwłaszcza w krajach arabskich. Co zawiera olejek różany Skład i właściwości olejku różnią się w zależności od gatunku i odmiany róż oraz metody produkcji. Różne są też jego ceny. Przy zakupie warto pamiętać, że tani produkt może nie być w pełni czysty i zawierać dodatki. Tymczasem olejek różany powinien być pojedyn- czym składnikiem, a standard jego jakości określa norma ISO 9842. Oprócz bezbarwnych lub słabo zabarwionych, oczyszczonych olejków eterycznych z róży w sprzedaży dostępny jest także drogocenny olejek różany bułgarski (oleum rosae). Stanowi gęstą, żółtawą lub zielonkawą ciecz o silnym zapachu i ostrym smaku. Przeważają w nim trzy składniki: zawiera 45 proc. geraniolu, 40 proc. cytronelolu i 11 proc. ne-rolu. Właściwości lecznicze Aromatyczny olejek różany wykazuje istotne właściwości prozdrowotne, a nawet lecznicze. Stosowany zwłaszcza na skórę ma działanie antystre-sowe i uspokajające, łagodzące objawy depresji, przeciwbó- lowe, antyseptyczne, przeciwzapalne, łagodzące silne i przewlekłe bóle migrenowe, zmniejszające objawy napięcia przedmiesiączkowego, normalizujące ciśnienie krwi, pobudzające libido. Udowodniono, że olejek różany stymuluje w organizmie produkcję endorfin, które są nazywane hormonami szczęścia. Jednocześnie pobudza też wydzielanie dopaminy, która również poprawia nastrój i zwiększa motywację do działania. U kobiet ogranicza ponadto wysoki poziom testosteronu. Olejek różany łagodzi ból zarówno przy stosowaniu w ramach aromaterapii, jak i masażu, czyli bezpośrednio na skórę (np. brzucha) - i bez wdychania jego zapachu. Kuracja nie tylko obniża poziom hormonów stresowych, takich jak kortyzol i adrenalina, ale też wartości skurczowego ciśnienia tętniczego, tętna i saturacji krwi tlenem. Jego działanie jest niemal natychmiastowe i wiąże się także z rozluźnieniem mięśni i spadkiem temperatury ciała. Działanie redukujące niepokój potwierdzono m.in. w przypadku rodzących kobiet i dzieci po operacjach chirurgicznych, a antydepresyjne - u kobiet po porodzie. Zastosowanie w kosmetyce Olejek eteryczny różany znajduje szerokie zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym i kosmetycznym. Zawarte w nim substancje aktywne regenerują skórę, zwiększając jej elastyczność i spowalniając procesy starzenia, a także wzmacniają naczynia krwionośne. Olejekróżany do twarzy rozjaśnia przebarwienia i poprawia koloryt skóry, pomaga też zredukować blizny po trądziku. Koi i wspomaga leczenie stanów zapalnych, w tym zmian trądzikowych. Dzięki właściwościom regulującym wydzielanie sebum jest polecany do skóry trądzikowej i objętej zapaleniem mieszków włosowych. Olejek różany na ciało stosowany do masażu pomaga w widoczny sposób zmniejszyć rozstępy, a także złagodzić bóle mięśni i ich nadmierne napięcie. W tym celu używa się ok. 3 kropli olejku różanego rozcieńczonych w oleju bazowym, np. migdałowym, arganowym czy oliwie z oliwek. To również wygodny dodatek do kremów i balsamów do ciała, które będą dzięki temu nie tylko pięknie pachniały, ale też lepiej pielęgnowały skórę. Poleca się też stosować olejek różany na włosy po rozcieńczeniu go w wodzie i przelaniu do opakowania ze spryskiwa-czem. Tak używany hamuje rozwój bakterii, a dzięki temu poprawia zapach włosów, pomaga też spowolnić ich przetłuszczanie się. Głos Dziennik Pomorza ti in\/CT\/l/A 11 Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 lUKYOI Y l\M 11 Tajemnice Karkonoszy Dlaczego Liczyrzepa liczył rzepy? Karkonosze są może niższe od Tatr, ale skrywają nie mniej tajemnic, niezwykłości i niespodzianek. Gdzie lądowały samoloty pasażerskie albo co ukazywała najstarsza pocztówka z Karpacza? Ciekawostką jest to, że nazwa Karkonosze pojawiła się już u Ptomeleusza Emil Hoff emil.hoff@polskapress.pl Zamiast zatłoczonych Tatr proponujemy Karkonosze - góry pełne pięknych zakątków, które zachwyciły nawet filmowców z Hollywood, a także niezwykłych formacji skalnych, którebyćmoże powstały nasku-tek gniewu tajemniczego pogańskiego bóstwa. Najwyższy szczyt i najstarsza pocztówka Karkonosze to najwyższe pasmo w Sudetach. Mierzy ok. 40 km długości i650km kwadratowych powierzchni, z których tylko 185 jest po stronie polskiej, a465poczeskiej.Najwyższągórą Karkonoszy jest Śnieżka (1603 m n.p.m.), zaliczana do Korony Gór Polski. Właśnie Śnieżkę ukazuje jedna z najstarszych ilustrowanych pocztóweknaświecie, wysłana z Karpacza w 1873 r. Karkonosz, czyli Duch Gór Najwięcej karkonoskich legend wiąże się z postacią Karko-nosza, czyli Ducha Gór. Dziś Karkonosz przedstawiany jest najczęściej jako dobrotliwy starzec, ale na najstarszych niemieckich mapachmożnadostrzecjego wizerunki, naktórych przypomina raczej rogatego demona z kosturem. Prawdopodobnie Karkonosz jest dawnymlokalnym bóstwem pogańskim, związanym ze źródłami Łaby. Karkonosz ma też mniej dumnyprzydomek Liczyrzepa, coma wyjaśniaćpopu-larnalegenda o tym, jak to Duch Gór zakochał się w śmiertel-niczce imieniem Emma lub Do-brogniewa (istnieje wiele wersji Pomnik Liczyrzepy, czyli Karkonosza Wodospad Kamieńczyka ma 27 m i trzy strugi Wokół Karpacza znajdziemy wiele pięknych miejsc Najwyższą górą Karkonoszy jest Śnieżka (1603 m n.p.m.), zaliczana do Korony Gór Polski legendy). Porwał ją z zamku i trzymał w swojej warowni z surowych skał gdzieś w Karkonoszach, może na szczycie Śnieżki. By pozyskać względy kobiety, zaczął wręczać jej prezenty w postaci magicznych rzep, które zamieniały się we wszystko, czego zapragnęła Dobrogniewa. Kobieta chciała jednak przede wszystkim wrócić do domu i ukochanego (imieniem Racibor albo Mieszek). Uciekła się dopodstępu: poprosiła Karkono- sza, by policzył rzepy, jakie wyrastały na polu, by wiedzieć, ile będzie miała życzeń w nadchodzącym sezonie, agdy bożek zajęty był kalkulacjami, kobieta uciekła do swoich. Karkonosz miał się wtedy srodze zagniewać i rozbić kilka gór. Dwa parki narodowe, jedne Karkonosze Karkonoski Park Narodowy ma dwa oblicza - polskie i czeskie. Teoretycznie po obu stro- nach granicy działają dwa parki, ale współpracują bardzo ściśle. Mają nawet wspólne logo, ukazujące górę Śnieżkę. WKarkono-skim Parku Narodowym można znaleźć ponad 1000 gatunków roślin i ok. 40 gatunków dużych ssaków, w tym lisy, bobry, jelenie, a ostatnio także rysie i wilki. Ciekawostką karkonoską sąmu-flony, czyli dzikie owce, sprowadzone do Europy z Korsykii Sardynii w końcu XIX w. jako zwierzęta łowne. Karkonosze jak z filmu fantasy Jednym z najsłynniejszych naturalnych cudów Karkonoszy jest Wodospad Kamieńczyka, wysoki na27mizłożonyztrzech strug, tak malowniczy, że zachwyca nie tylko turystów, ale i filmowców. Właśnie przy tym wodospadzie kręcono sceny do filmu fantasy „Opowieści z Namii. Książę Kaspian" z2008 r. Legendy związane z wodospadem nie są jednak całkiem baj- kowe. Według najsłynniejszej z nich, wodospad to strug łez siedmiu rusałek (leśnych duszków), które opłakują tragiczną śmierć siostry, Łabudki, zakochanej w śmiertelniku imieniem Bronisz. Łabudka wyruszyła na poszukiwania Bronisza i spadła w górską przepaść. Rusałki opłakują więcwtym przypadku dwa zgony - nic dziwnego, że wyłzawiły cały wodospad. Pionierskie loty ze szczytu Śnieżki Widokszybowcówiparalotni nad Śnieżką i Karpaczem nikogo nie dziwi. Starty odbywają się najczęściej z Kopy, a szybownicy lądują na łące przy hotelu „Skalny" w Karpaczu. Tradycje latania nad Karpaczem sięgają lat 20. XX w. Właśnie w 1927 r. niemiecki szybownik Hans Bruno Andersen odbył pierwszy lot szybowcem w Karkonoszach. Okazał się on sukcesemijuż mie-siącpóźniej Andersen wystartował z samego szczytu Śnieżki, skąd przeleciał do Łomnicy. Przez pewien czas na Równi pod Śnieżką działało nawet całe lotnisko, na którym lądowały samoloty z Jeleniej Góry. Skąd się wzięła nazwa? Karkonosze wspomina już starożytny geograf Klaudiusz Ptolemeusz w swoim dziele „Geografia" z n w. n.e. Góry noszą u niego nazwę zapisaną po grecku jako Karkontoi. Być może właśnie od niej wywodzi się stara słowiańska nazwa gór, przekształcona tak, by pasować do etymologii języków słowiań-skichiwyprowadzona od rdzeni „kar" (oznaczającego kamień) lub „krak" (określenie kosodrzewiny) oraz „nosz" (od „nosić"). 12 • ZDROWIE Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 Groźne owady Niebezpieczne reakcje po użądleniu osy, pszczoły lub szerszenia Latem, gdy spędzamy więcej czasu na powietrzu, istnieje ryzyko spotkania z niebezpiecznymi owadami, takimi jak komary, osy, pszczoły, kleszcze i pająki. Ich ukąszenia mogą być bolesne, irytujące, a w niektórych przypadkach wywoływać silne reakcje alergiczne Większość ludzi reaguje na użądlenie osy lub ugryzienie komara w umiarkowanie intensywny sposób. Najczęściej na skórze pojawia się zaczerwienienie, niekiedy lekka opuchlizna i towarzyszące jej swędzenie i dolegliwości bólowe. Najpopularniejszym domowym sposobem na radzenie sobie z odczynem po ukąszeniu jest przyłożenie okładu z lodu bądź przekrojonej cebuli. Zwykle użądlenie przez owada powoduje łagodne objawy, które mogą być dokuczliwe, ale nie są niebezpieczne dla zdrowia i dość szybko ustępują. Jednak zdarza się tak, że użądlenie osy czy pszczoły może być groźne dla osób z nadwrażliwością na ich jad. Często bywa tak, że osoby te nie wiedzą o uczuleniu, dopóki nie zostanąużądlone przez owada. Reakcja alergiczna związana jest z obecnością w organizmie podwyższonych wartości przeciwciał z grupy IgE. Są one wytwarzane po kontakcie ze składnikami jadu, a przede wszystkim z zawartymi w nim białkami. W wyniku reakcji alergicznej może dojść do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego, który powoduje wystąpienie objawów takich jak: duszność, kaszel, obrzęk, mdłości, wymioty, ból brzucha, biegunka, osłabienie, dreszcze, pokrzywka; świąd nosa lub oczu. Może także nastąpić spadek ciśnienia krwi i omdlenie. Jeśli osobie uczulonej, u której pojawi się nagła i silna reakcja alergiczna, jaką jest wstrząs anafilaktyczny, nie zostanie udzielona natychmiastowa pomoc, może dojść do zgonu w wyniku obrzęku krtani i zaburzeń krążenia. Wstrząs anafilaktyczny jest szczególnie groźny dla małych dzieci, osób w podeszłym wieku oraz chorujących przewlekle, zwłaszcza na choroby układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze) i oddechowego (astma). Anafilaksjanajczęściej występuje po użądleniu przez osy i pszczoły. Odczyn w postaci zaczerwienienia, świądu czy bólu może pojawić się od kilku minut do nawet kilku godzin po ukąszeniu. W tym czasie może również nastąpić reakcja anafilak-tyczna, która rozwija się bardzo gwałtownie i stale postępuje. Bardzo ważnejestjaknajszybsze udzielenie pomocy, aby zatrzymać rozprzestrzenianie się alergenu. Jeśli osoba użądlona wie, że jest uczulona na jad, powinna mieć zawsze przy sobie adrenalinę (epinefrynę). Trzeba ją po- dać domięśniowo, w przednio-boczną powierzchnię uda w jego górnej części. Następnie wezwać pogotowie, dzwoniąc pod numer 112 lub 999. Użądlenie osy Osa zazwyczaj atakuje w samoobronie, ale zdarzają się przypadki użądleń tych owadów bez wyraźnego powodu. Osy często budują swoje gniazda w ziemi, dlatego też bardzo niebezpieczne jest przypadkowe nadepnięcie na tego typu miejsce. Użądlenie osyjest dużo bardziej bolesne niż użądlenie pszczoły czy trzmiela. Postępowanie po użądleniu: miejscanie należy dezynfekować alkoholem, ponieważ spowoduje to uwalnianie większej ilości jadu. Z racji tego, że jad osy ma odczyn zasadowy (jad pszczoły i trzmiela ma odczyn kwaśny) można zrobić okład z octu lub z soku z cytryny. Użądlenie pszczoły Pszczoły z natury są owadami łagodnymi i atakują wyłącznie w przypadku poczucia bezpośredniego zagrożenia. Przy czym użądlić może wyłącznie pszczoła-robotnica, gdyż samce nie posiadają żądła, a pszczoły-matki wykorzystują je w innym celu. Co ważne, owady stają się agresywnewpo-bliżuuli, gdyż wkraczamy naich „terytorium", a jedno użądlenie skutkuje wydzielaniem zapachu, który stanowi dla innych pszczół informację o możliwym zagrożeniu. Postępowanie po użądleniu: należy jsknajszyb-ciej wyjąć żądło, zdezynfekować ranę, a następnie przykładać lód lub przekrój oną na pół cebulę. Użądlenie szerszenia Szerszeń poluje na drobne owady i pająki, dlatego można spotkać go nawet w przydomo- wym ogródku. Bardzo rzadko atakuje samoistnie i z natury jest dużo mniej agresywny niż osa. Szczególnie niebezpieczne jest przebywanie obok gniazda szerszeni, ponieważ wówczas mogą czuć się one zagrożone. Postępowanie po użądleniu: wbrew pozorom użądlenie szerszenia (w przypadku osób nie-uczulonych) nie jest dużo bardziej niebezpieczne niż użądlenie osy czy pszczoły. Poziom toksyczności jadu tych owadów jest porównywalny. Niemniej jednak użądlenie szerszeni jest dużobardziej bolesne, ponieważ ich żądło głębiej penetruje skórę. W miejsce użądlenia należy natychmiast przy-łożyćlód, a także posmarować je olejkiemmiętowymlub sokiem z cytryny. W celu zmniejszenia dolegliwości bólowych można przyjąć paracetamol. Wstrząs anafilaktyczny jest szczególnie groźny dla małych dzieci, osób w podeszłym wieku oraz chorujących przewlekle, zwłaszcza na choroby układu sercowo-naczyniowego Osy przyciąga jedzenie oraz słodkie napoje. Nawet nieatakowane mogą boleśnie użądlić Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 KRZYŻÓWKA • 13 Krzyżówka panoramiczna powała zwolennik Józefa Piłsudskiego indyjski podręcznik o miłości T" „ogórkowy czas letniego zastoju ~T~ wystawiana w teatrze odmiana gryki T najstarszy w rodzie J włókno na liny ijdłuższy bieg a igrzyskach na na igrzys to, co nas spotyka w życiu -1-- libon tiało-ręki T" krój czcionki drukarskiej model Skody ~r barwa sierści konia japoński trunek - łopatka zoł-nierza I miękki metal chrześcijanin maron rzadkie imię kobiece miejscowość na Pomorzu _22 21 wport-felu Belga córka Zeusa świta króla jubilerska miara wagi paliwo opałowe Botnicka technika graficzna utrata wzroku popielcowa surowy . befsztyk 11 podwodny radar drąg strażacki utworzony z korali kwiatostan winogron 10 metal do lutowania poemat epicki islamska biblia proszek do prania F~1 wiatr równi-kowy T T znany z widzenia mityczna matka Edypa Piotr Wielki T znamię na skórze imię Barcisia lub Żmijewskiego dawny zeszyt T długa, wąska łodź turecka T 15 zupa na zakwasie tucznik T argument w debacie podwalina, fundament często mylą fusy na dnie garnka anglosaski hektar nordycki bóg statek Noego częsc roweru gigant z wyspy Rodos T T siatka wędkarza ziemia uprawna numeracja mu' zyczna ostatek na talerzu zespół dziewięciu muzyków lekceważy wartości T cienki kijek lodowa tafla T mały głaz nastrój powagi kotlet wołowy lek na ból zasięg, granica Astra z Niemiec I rodzaj skarpet barwy dominujące w obrazie skarpety wojaka T pies gończy polubowne załatwienie sprawy 17 budka na targu 20 brazylijska waluta literacka historia rodziny —r~ żywy organizm tenisówki C— spływa z gór nierób gatunek jaszczurki Urania lub Klio kłopot uprawia sport walki bogini niezgody T imię męskie —r~ T obszar za frontem ogólnodostępne boisko piłkarskie 18 chorobliwy majak muza poezji miłosnej ... słoneczny to panel foto-wolta-iczny prawnik, adwokat kraj w Afryce z Abudżą J kluski ziemniaczane lepszy niz nic angielski pies myśliwski T T rosły opryszek wydzielona strefa 19 skład rupieci azjatycki jeleń dawny szlachecki ubiór męski rzadki metal odmiana esperanto T wyłączność na produkcję Gąsio-rowska laik, profan odgłos silnika odmiana bajki ~r stolica kraju klonowego liścia ~r~ imię Rodo- Tomasz, polski piłkarz kapral na morzu oblicze ziarno dla ptaków w klatce —r~ siłacz, mocarz nagły wzrost gospodarczy 12 morskie drapieżniki owady w szafie ostra krawędź klient ZUS-u T T 13 schodki na statek T lisia jama rodzaj surduta kobieca postać z „Chaty za wsią" kara za grzechy trujący opar składnik ropy naftowej archaiczna kierownica statku słodki cukierek trzymana na pulsie T 16 Woody, aktor i reżyser zapisywane na tablicy wołowy w szarym sosie słowacki dopływ Wagu 14 przypomina elipsę 24 Arosa lub Ibiza okowy, kajdany czasomierz na ścianie pisemne upomnienie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 Litery z pól ponumerowanych od 1 do 24 utworzą rozwiązanie - myśl Wojciecha Bartoszewskiego. M3IN0 ATOSlMZ Oi 9S0Ni3r090 :3INVZVlMZOa Litery z pól ponumerowanych od 1 do 24 utworzą rozwiązanie - myśl Wojciecha Bartoszewskiego. M3IN0 ATOSlMZ Oi 9S0Ni3r090 :3INVZVlMZOa Redaktor naczelny PnemysławSzymańczyk. Z-cy red. nacz.: MarcinStefanowski, Wojciech Frelichowski. YnonaHusaim-Sobecka. Prezes Makroregionu Piotr Grabowski. Dyrektor biura reklamy oddziału Ewa Żelazko. Dyrektor marketingu Robert Gromowski. Redakqa.StUPSK, ul. Henryka Pobożnego 19, teLS98488100, redakqa.gp24@poiskapress.pl, KOSZALIN, ul. Mickiewicza 24, tel. 94 3473552. redakqa.gk24@pofekapress4Jl. SZCZECIN. Al. Niepodległości 26/U1,teL914813300.redalaja.gs24@pokkapress.pl. Druk Polska Press Oddział Poligrafia, 85-438 Bydgoszcz, ul. Grunwaldzka 229. POLSKA PRESS GRUPA Wydawca Polska Press Sp.zo.o. ul. Domaniewska 45,02-672 Warszawa, tel.2220144 00, fax: 222014410 www.gp24.pl www.gk24.pl www.gs24.pl ©O - umieszczenie takich dwóch znaków przy Artykule, w szczególności przy Aktualnym Artykule, oznacza możliwość jego dalszego rozpowszechniania tylko i wytycznie po uiszczeniu opłaty zgodnie z cennikiem zamieszczonym na stronie www.gp24.pl/tresci i w zgodzie z postanowieniami niniejszego regulaminu. Redaktor naczelny Dorota Kania Dyrektor artystyczny Tomasz Bocheński, Biuro Prasowe: biuroprasowe@polskapress.pl. Dyrektor kolportażu Karol Wlazło, Agencja AIPkontakt@aip24.pl 14 • PORADY/OGŁOSZENIA DROBNE Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 Wakacyjne zdjęcie z fotoradaru może nas słono kosztować Marek Weckwerth Przepisy Zdjęcia z przydrożnych foto-radarów stanowią niemiły wyjątek pośród pamiątek z wakacyjnych wojaży. Warto sprawdzić jaka jest cena tych „pozdrowień" od służb w Polsce i innych krajach europejskich. Od l stycznia2022r. w Polsce w górę poszły mandaty za wykroczenia drogowe, wtymza przekroczenie dozwolonej prędkości. Za jazdę szybszą od dozwolonej tylko do 10 km na godz. kara wyniesie 50 zł, ale już przekroczenie normy o 71 km na godz. i więcej zuboży nasz budżet o2500 zł. W przypadku recydywy mandat wzrasta dwukrotnie, czyli może wynieść nawet 5000 zł. Im szybciej, tym drożej Polskie stawki mandatów warto porównać do zagranicznych, bo właśnie teraz „wjeżdżamy" w sezon podróży, także własnymi autami. - Wystarczy flesz z przydrożnego fotoradam i to już zwiastuje niechciany dodatkowy wydatek wakacyjny. O ile poruszamy się po drogach państwa, w którym mieszkamy na stałe, mniej więcej znamy wysokości mandatów za łamanie limitów dozwolonej prędkości. Stawki te znacznie W Polsce i całej Europie w drodze na wakacje czają się fotoradary. Jeśli mamy „za ciężką nogę", pamiątka z wyjazdu może nas dużo kosztować różnią się jednak w krajach europejskich - uzmysławia naszym czytelnikom Robert Błaszczyk, dyrektor departamentu klienta strategicznego w spółce finansowej Cinkciarz.pl. Na czeskich drogach kara za przekroczenie dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym do 5 km na godz. wynosi od 1500 do 2500 czeskich koron (CZK), a l korona to ok. 20 groszy (300-500 zł). Jazda szybsza o 6-19 km narazi nas na mandat 1500-2500 koron, o 20-39 km - 2500-5000, o 50 km i więcej -5000-10.000. Taryfikator mandatów w Czechach za przekroczenie dopuszczalnej prędkości w terenie niezabudowanym do 10 km na godz. przewiduje 1500-2500 koron, o 11-29 km -1500-2500, o 30-49 km - 2500-5000, o 50 km i więcej - 5000-10.000. W euro boli bardziej Mandaty za przekroczenie dopuszczalnej prędkości na Węgrzech sięgają 300 tys. forintów, czyli ok. 3600 zł. Na Słowacji za zbyt szybką jazdę w terenie zabudowanym zapłacimy od 20 do 1000 euro. Najniższą stawkę stosuje się za przekroczenie prędkości w gra-nicach 6-10 km na godz., najwyższą gdy pędzi się o 61 km na godz. i więcej ponad limit. W Niemczech taryfikator za przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym dla aut osobowych wynosi: przykładowo do 10 km na godz. - 30 euro (1 euro to ok. 4,45 zł), zaś o 71 km i więcej - 800 euro. W terenie niezabudowanym kary wyniosą odpowiednio 20 i 700 euro. Francja słynie z rozbudowanego systemu fotoradarów, których liczba przekracza 3 tysiące, a jazda z prędkością powyżej 50 km na godz. ponad dozwolony limit może kosztować nawet 1,5 tys. euro. Hiszpania (w tym należące do niej Wyspy kanaryjskie) znacznie zaostrzyła przepisy, Robert Błaszczyk: -Wystarczy flesz z przydrożnego fotoradaru i to już zwiastuje niechciany dodatkowy wydatek wakacyjny. dążąc przede wszystkim do ograniczenia prędkości w terenie zabudowanym. Na większości ulic moż-na jechać maksymalnie 30 km na godz., a złamanie tego nakazu grozi karą do 600 euro. Podobny taryfikator obowiązuje w Portugalii. Mandatu lepiej nie lekceważyć Wypożyczając samochód we Włoszech, Hiszpanii, Francji czy Portugalii, warto zdawać sobie sprawę, że operator fotoradaru, który zarejestruje zbyt szybką jazdę, zaadresuje wezwanie do zapłaty do wypożyczalni, gdzie w umowie najmu każdy klient zobowiązuje się do pokrycia ko-sztów mandatów. W Unii Europejskiej mandaty z reguły po kilku tygodniach docierają do właścicieli uchwyconych przez oko fotoradarów pojazdów z zagranicy. - Pozostawione bez odpowiedzi wezwanie zmieni się w mandat i do sądu trafi wniosek o ukaranie sprawcy wykroczenia. W sądach odbywają się już sprawy o zagraniczne mandaty i nie są to wyjątki. Zagraniczne instytucje, poprzez firmy windykacyjne, dochodzą od kierowców nawet należności za nieopłacone parkowanie - podsumowuje Robert Błaszczyk z Cinkciarz.pl. ©® DROBNE Jak zamieścić ogłoszenie drobne? Telefonicznie: 94 347 3512 Przez internet: ibo.polskapress.pl W Biurze Ogłoszeń: Oddział Koszalin: ul. Mickiewicza 24,75-004 Koszalin, tel. 94 347 3512 Oddział Słupsk: ul. Henryka Pobożnego 19,76-200 Słupsk, tel. 59 848 8103 Oddział Szczecin: Al. Niepodległości 26/U1,70-412 Szczecin, tel. 914813 310 RUBRYKI W OGŁOSZENIACH DROBNYCH: ■ NIERUCHOMOŚCI ■ FINANSE/BIZNES ■ HANDLOWE ■ NAUKA ■ MOTORYZACJA ■ PRACA 1 ZDROWIE 1 USŁUGI 1 TURYSTYKA l BANK KWATER l ZWIERZĘTA 1 ROŚLINY, OGRODY 1 MATRYMONIALNE 1 RÓŻNE 1 KOMUNIKATY 1 ŻYCZENIA /PODZIĘKOWANIA 1 GASTRONOMIA 1 ROLNICZE (TOWARZYSKIE Nieruchomości MIESZKANIA - SPRZEDAM ZAMIENIE mieszkanie 60m2 lub sprzedam. Os. Przylesie, 665-829-240. MIESZKANIA-KUPIE KUPIĘ udziały w nieruchomościach, spadkach,602-738-759 KUPIĘ zadłużone mieszkanie lub pomogę w zamianie na mniejsze z dopłatą, 602-738-759 Handlowe SPORT I REKREACJA ROWERY używane tanio 508-436-420. SPRZEDAM indonezyjskie meble rattanowe: stół, cztery krzesła i szafka, stan idealny. Zdjęcia mebli na stronie internetowej 0LX, cena do uzgodnienia. Tel. 537-460-805. JS080WE KUPIE A do Z skup-skupujemy każde pojazdy, płacimy nawet za wraki, oferujemy najwyższe ceny, 536079721 AUTO skup wszystkie 695-640-611 Zdrowie ALKOHOLIZM esperal 602-773-762 Usługi AGD RTV FOTO NAPRAWA anten i TV, 604-885-366 GK PRALKI naprawa w domu,-603 775878 AUTOPROMOCJA BUDÓW LAN 0-REMONTOWE CYKLINOWANIE bezpyłowe 511323367 Turystyka PROMOCJA od 100 zł/os. w tym 2 posiłki. TYLICZ k/Krynicy G., pok. z łaz.+TV, bilard, parking, 730-007-166 ŁEBA, tanie pokoje z łaz. 603-471-715 ibo TWOJE DOMOWE BIURO OGŁOSZEŃ Ogłoszenia drobne w Twojej gazecie przez Internetowe Biuro Ogłoszeń. Bez wychodzenia z domu. ibo.polskapress.pl Głos Dziennik Pomorza Sobota-niedziela, 5-6.08.2023 INFORMATOR 15 Sierpień z dobrą komedią. Spektakle na leżakach „Wszyscyśmy z jednego szynela' Anna Czerny-Marecka Pomorskie Nowy Teatr im. Witkacego w Słupsku we współpracy z Engie EC Słupsk oraz Urzędem Miasta Słupska przez cały sieipień będzie grać dwa najbardziej popularne i rozrywkowe tytuły. - Pokażemy wyprodukowany przez nas we współpracy z Grupą Rafała Kmity muzyczny spektaM„Wszyscyśmyzjednego szynela" oraz cieszącą się rekordową popularnością komedię muzyczną „Nasz mały PRL" -w wersji plenerowej przygotowanej specjalnie na tę okazję - zachęcają organizatorzy wydarzenia. - Będzie lekko, muzycznie i zabawnie - jak na wakacje przystało! Spektakle odbywać się będą na plenerowej scenie na podwórku teatru. Wstęp wolny! W kasie teatru już można pobrać bezpłatne wejściówki. - Zależy nam na stworzeniu niezobowiązującej atmosfery, w której widzowie Nowego Teatru będą mogli z przymrużeniem oka, należakach, obcować ze sztuką teatralną. „Lato z dobrą energią" to impreza, która udowadnia, że słupski teatr i Engie EC Słupsk potrafią rozgrzewać mieszkańców Słupska również w wakacje! W tym roku dodatkowo impreza zostanie wzbogacona o panel edukacyjny poświęconyprofilaktyce przeciwalkoholowej. Razem z Urzę- dem miasta pokazujemy, że w weekendowe letnie wieczory warto „łyknąć" odrobinę kultury. Zz Nowym Teatrem oczywiście! Harmonogram spektakli: „Nasz mały PRL": 3- 6sierpnia oraz 17-18 sierpnia, godzina 19, potem 19 sierpnia - godzina 18, a 20 sierpnia - godzina 20. „Wszyscyśmy z jednego szynela" - 10-lisierpnia, godzina 20, 12-13 sierpnia oraz 24-25 sierpnia - godzina 19,26-27 sierpnia - godzina 20. „Nasz mały PRL" to szalony spektakl, w którym wraz z bohaterami wracamy do czasów me-blościanek, długich ogonków popapiertoaletowyiinnedobra, dziennika telewizyjnegoipierw-szych reklam. Przy okazji nie za- braknie porównań z teraźniejszością i dyskusji o roli kobiet i mężczyzn w związkach. Aktorzy grają, tańczą i śpiewają, wywołują salwy śmiechu na widowni. Spektakl wyreżyserowała Monika Janik-Hussakowska. „Wszyscyśmy z jednego szynela" to, jak czytamy na stronie internetowej teatru, „spektakl muzyczny dryfujący pomiędzy teatrem a kabaretem. Dryfujący również gdzieś pośród rosyjskich stepów, śniegowych zamieci i długich karcianych wieczorów, w atmosferze rzewnej wschodniej muzyki. Za pomocą aluzji, cytatów, zabawnych anegdot udało się Rafałowi Kmicie wyczarować świat XIX-wiecznej Rosji. Pełen humoru, satyry imiej-scami ostrej ironii". ©® POGODA Krzysztof Ścibor ~ Biuro Calvus^ Sobota Nad Pomorze cały czas dociera łagodne i wilgotne powietrze polarno morskie. W ciągu dnia zachmurzenie umiarkowane i okresami możliwe są opady deszczu. Na termometrach max do 18:20°C. Wiatr umiarkowany z zachodu.W nocy możliwy deszcz. Jutro sporo chmur i opadów deszczu. Będzie chłodniej max do 1 8 °C . Wiatr umiarkowany z zach. W kolejnych dniach sporo chmur, opadów deszczu i chłodniej. Pogoda dla Pomorza Prognoza dla Bałtyku Stan morza (Bft) 4.3 Sita wiatru (Bft) 4-3 . __ . _ Kierunek wiatru VV 1003 łlPd Pogoda dia Polski 25 km/h 18 18 ■ -ŁebaJESBi W,adyStSW0W° 18 "uSf10 g 0 l*" 20 Dartowo 0 UPSK frn-ina IlifKEl Sławno P"m*5B o ---- 20 o Rewal 0mm .Świnoujścia Kołobrzeg Białogard ©KOSZALIN E>n°lEB i2itky Katfuzy GDAŃSK # Bytów 0 Kościerzyna 1 Miastko MS: ^so cm JfcO cm JfcOcm szciECIN£SKS Połczyn-Zdrój •- PQ° jfcfl s— .<*? -► v .—. 20 km/h t ma® Stargard Wałcz Niedziela Pomedz 'Wtorek • środa Czwartek Piątek 18c *p i #» I -4r 18° 19° 18° 21° 21° pogodnie . zachmurzenie umiarkowane przelotny deszcz przelotne deszcze i burza pochmurno mżawka I ciągły deszcz Ipfciągły deszcz i burza przelotny śnieg ciągły śnieg przelotny śnieg z deszczem ciągły śnieg z deszczem mgła \J marznąca mgła śliska droga marznąca mżawka marznący deszcz zamieć śnieżna A opad gradu \ kierunek i prędkość wiatru | 119°j temp. w dzień BB temp. w nocy 15° temp. wody 112 era grubość pokrywy śnieżnej 1011 łtPa ciśnienie i tendencja smog Gdańsk Kraków Lublin Olsztyn Poznań Toruń Wrocław Warszawa Karpacz Ustrzyki Dolne Zakopane 1 2cr 17° 26° 18° fn ?9° 28° A..... 21° 22° # 18° 15° 19° 16° ...... 18° 16° 22" 24° # 17' 16?